Examkin

Question

Difficulty: Hard1924 Anayasası'nın Temel Özellikleri

1924 Anayasası, 1921 Anayasası'nın "Meclis hükümeti" ile Batılı anlamdaki "parlamenter sistem" arasında bir geçiş formu olan "karma hükümet sistemi"ni benimsemiştir. Bu sistemde "kuvvetler birliği ve görevler ayrılığı" esası hakim kılınmıştır.

Bu hükümet sisteminin işleyişi ve 1924 Anayasası'nın yapısal özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu dönem anayasal düzeni için doğru bir tespittir?

  1. A
    1924 Anayasası'nın 1937 değişikliği ile laiklik ilkesinin kabul edilmesi üzerine, devletin dininin İslam olduğu ibaresi anayasa metninden çıkarılarak laikleşme süreci tamamlanmıştır.
  2. B
    Meclis hükümeti sistemi geleneğinin bir devamı olarak, Bakanlar Kurulu üyelerinin her birinin Meclis tarafından tek tek oylanarak seçilmesi usulü 1961 yılına kadar sürdürülmüştür.
  3. Kuvvetler birliği ve görevler ayrılığına dayalı karma hükümet sistemi uyarınca, teşrii yetki münhasıran Meclise verilmiş; ancak yürütme organına yasama organını feshetme yetkisi tanınmamıştır.Answer
  4. D
    Sert anayasa yapısının doğal bir sonucu olarak, kanunların anayasaya aykırı olamayacağı ilkesi uyarınca, bu aykırılıkları denetlemek üzere yargısal denetim yetkisiyle donatılmış bağımsız bir kurul oluşturulmuştur.
  5. E
    Çoğulcu demokrasi anlayışına dayalı olarak hazırlanan bu anayasa, azınlıkta kalan siyasi grupların haklarını korumak amacıyla her türlü kanun değişikliği için üye tam sayısının salt çoğunluğunu şart koşmuştur.

Answer

Kuvvetler birliği ve görevler ayrılığına dayalı karma hükümet sistemi uyarınca, teşrii yetki münhasıran Meclise verilmiş; ancak yürütme organına yasama organını feshetme yetkisi tanınmamıştır.
Karma hükümet sisteminde, egemenlik ve yetki kullanımı Meclis'te merkezileşmiştir. Teşrii (yasama) yetkisi doğrudan ve sadece Meclis'e aitken, icrai (yürütme) yetkisi Meclis adına Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından kullanılır. Bu düzende Meclis'in üstünlüğü ilkesi gereği, yürütme organının yasama organını feshetme yetkisi bulunmazken, Meclis hükümeti denetleyip görevden alabilir.

Step-by-Step Solution

1
Karma hükümet sisteminin tanımı yapılmalıdır.
1924 Anayasası, yasama ve yürütme güçlerini Meclis'te toplarken (kuvvetler birliği), bu görevlerin farklı organlarca yerine getirilmesini (görevler ayrılığı) öngörmüştür.
Sistemin temel karakteristiğini anlamak, kuvvetler arasındaki hukuki hiyerarşiyi belirlemek için gereklidir.
2
Meclisin yürütme üzerindeki yetkileri analiz edilmelidir.
Meclis, seçtiği Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu'nu her zaman denetleme ve görevden alma yetkisine sahiptir.
Meclisin üstünlüğü ilkesinin yürütme üzerindeki etkisini doğrulamak gerekir.
3
Yürütmenin yasama karşısındaki konumu incelenmelidir.
Cumhurbaşkanı veya Hükümetin, Meclis'i feshetme veya seçimleri yenileme yetkisi 1924 Anayasası'nda yer almamaktadır.
Parlamenter sistemden en büyük fark olan 'fesih yetkisi yokluğu' karma sistemin ayırt edici özelliğidir.
4
Anayasanın sertlik ve denetim mekanizmaları değerlendirilmelidir.
Anayasa serttir ve değiştirilemez maddesi vardır; ancak kanunların anayasaya uygunluğunu denetleyecek bir Anayasa Mahkemesi bulunmamaktadır.
1924 Anayasası'nın hem kuvvetler birliğini koruyup hem de nasıl sert bir yapı arz ettiğini ayırt etmek için gereklidir.

Key Concept

Karma Hükümet Sistemi ve Meclis Üstünlüğü
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

1924 Anayasası'nın Temel Özellikleri

More questions from this topic