Examkin

Question

Difficulty: MediumKamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları

Türkiye'de serbest meslek mensuplarının kayıtlı olmak zorunda olduğu, mesleki ahlakı ve dayanışmayı korumak amacıyla faaliyet gösteren odalar ve birliklerin hukuki rejimi idare hukukunda özel bir yere sahiptir.

Bu bağlamda, bahsi geçen teşekküllerin hukuki nitelikleri ve idareyle olan ilişkileri hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi isabetlidir?

  1. A
    Özel hukuk tüzel kişisi statüsünde bulunduklarından, kurulabilmeleri için üyelerin belirli bir malvarlığını mesleki amaca özgüleyerek asliye hukuk mahkemesi nezdinde tescil ettirmeleri gerekir.
  2. B
    Üyelerinin çalışma koşullarını iyileştirmek ve ekonomik haklarını korumak amacıyla, ilgili idarelerle veya özel sektör temsilcileriyle üyeleri adına bağlayıcı toplu iş sözleşmesi akdetme yetkisine sahiptirler.
  3. Kamu tüzel kişiliğini haiz olan bu teşekküllerin organları yargı gözetimi altında gizli oyla seçilir ve sorumlu organların görevine son verilmesi kural olarak yalnızca mahkeme kararıyla gerçekleştirilebilir.Answer
  4. D
    İlgili bakanlık ile bu teşekküller arasındaki hukuki bağ hiyerarşi ilişkisi olup; bakanlık, teşekkülün aldığı kararları yerindelik açısından denetleyerek gerekli gördüklerini doğrudan değiştirebilir.
  5. E
    Kuruluş gayesi dışında faaliyet gösterdiği tespit edilen oda yönetim kurulu, devletin bütünlüğünü korumak amacıyla tesis edilecek bir idari vesayet işlemiyle doğrudan ilgili bakanlık tarafından görevden uzaklaştırılır.

Answer

Kamu tüzel kişiliğini haiz olan bu teşekküllerin organları yargı gözetimi altında gizli oyla seçilir ve sorumlu organların görevine son verilmesi kural olarak yalnızca mahkeme kararıyla gerçekleştirilebilir.
Anayasa'nın 135. maddesine göre kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları kanunla kurulur ve kamu tüzel kişiliğine sahiptir. Organları yargı gözetimi altında gizli oyla seçilir. Aynı madde uyarınca, amaçları dışında faaliyet gösteren bu kuruluşların sorumlu organlarının görevine ancak kanunun belirlediği merciin veya Cumhuriyet Savcısının istemi üzerine mahkeme kararıyla son verilebilir. İdari makamların doğrudan görevden alma yetkisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökünde bahsedilen mesleki dayanışma teşekküllerinin hukuki statüsünün tespit edilmesi.
Bahsedilen kuruluşların Anayasa'nın 135. maddesinde düzenlenen 'kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları' olduğu belirlenir.
Odalar ve birlikler (Barolar, Tabipler Birliği vb.) anayasal olarak bu statüdedir.
2
Bu kuruluşların Anayasal özelliklerinin ve idareyle olan ilişkilerinin analiz edilmesi.
Kanunla kuruldukları, kamu tüzel kişiliğine sahip oldukları, merkezi idarenin hiyerarşisi altında değil idari vesayeti altında bulundukları saptanır.
Bu temel özellikler, onları dernek, vakıf veya sendikalardan ayıran en önemli ölçütlerdir.
3
Seçeneklerin bu özelliklerle karşılaştırılarak doğru olanın seçilmesi.
Organların yargı gözetiminde seçildiği ve ancak mahkeme kararıyla görevden alınabileceği bilgisini içeren ifadenin Anayasa'ya uygun olduğu sonucuna varılır.
Vesayet makamlarının (bakanlıkların) bu organları tek taraflı idari işlemle görevden alma yetkisi bulunmamaktadır, bu yetki yargıya bırakılmıştır.

Key Concept

Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarının Anayasal Statüsü ve İdari Vesayet
Rate this question

Topics

Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları

More questions from this topic