Question

Difficulty: Medium1923 Anayasa Değişiklikleri ve Cumhuriyetin İlanı

19211921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nda 2929 Ekim 19231923 tarihinde gerçekleştirilen anayasa değişiklikleri ile "Meclis Hükümeti Sistemi"nden "Kabine Sistemi"ne geçişin hukuki altyapısı oluşturulmuştur.

Bu yeni düzenleme çerçevesinde, yürütme organının teşekkülüne (oluşumuna) dair getirilen temel usul aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Başvekilin Cumhurbaşkanı tarafından Meclis üyeleri arasından seçilmesi ve diğer vekillerin Başvekil tarafından belirlenerek topluca Meclis onayına sunulmasıAnswer
  2. B
    İcra vekillerinin tamamının doğrudan TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla ve tek tek seçilmeye devam edilmesi
  3. C
    Cumhurbaşkanı'nın hükümet üyelerini Meclis dışındaki uzman kişiler arasından serbestçe atama yetkisine sahip olması
  4. D
    TBMM Başkanı'nın aynı zamanda hükümetin de başı sayılarak bakanları doğrudan ataması ve güvenoyu şartının kaldırılması
  5. E
    Bakanlar Kurulu üyelerinin, Meclis'teki siyasi parti gruplarının üye sayıları oranında doğrudan belirlenmesi

Answer

Başvekilin Cumhurbaşkanı tarafından Meclis üyeleri arasından seçilmesi ve diğer vekillerin Başvekil tarafından belirlenerek topluca Meclis onayına sunulması
29 Ekim 1923 tarihinde yapılan anayasa değişikliğiyle Cumhuriyet ilan edilmiş ve hükümetin kurulma biçimi değiştirilmiştir. Getirilen yeni düzenlemeye (Kabine Sistemi) göre; Cumhurbaşkanı, Meclis üyeleri arasından bir Başvekil (Başbakan) seçer. Başvekil de yine Meclis üyeleri arasından bakanları (vekilleri) seçer ve bu kabine listesi Cumhurbaşkanı tarafından Meclis'in onayına (tasvibine) sunulur. Bu durum, yürütmenin yasamadan ayrışmaya başladığı ilk önemli adımdır.

Step-by-Step Solution

1
1923 Anayasa Değişikliklerinin hükümet sistemi üzerindeki etkisini belirle.
Meclis Hükümeti sisteminden Kabine sistemine geçilmiştir.
Bu geçiş, hükümet krizlerini aşmak ve daha hızlı karar alabilmek amacıyla yapılmıştır.
2
Kabine sisteminde yürütmenin nasıl kurulduğunu analiz et.
Cumhurbaşkanı bir Başvekil (Başbakan) atar, Başvekil de bakanlarını seçer ve liste Meclis'e sunulur.
1923 değişikliğinin 12. maddesi bu usulü açıkça 'Başvekil, Cumhurbaşkanı tarafından Meclis azaları arasından seçilir...' şeklinde düzenlemiştir.
3
Doğru seçeneği mevcut anayasal metne göre teyit et.
Bakanların tek tek seçilmesi usulünün sona erdiği ve toplu liste (kabine) mantığının geldiği doğrulanır.
Seçeneklerdeki diğer ifadeler ya 1921'in ilk hali ya da modern dönem karmaşalarıdır.

Key Concept

1923 Değişiklikleri ve Kabine Sistemi
Estimated Time:1m 15s
Rate this question