Examkin

Question

Difficulty: Hard1924 Anayasası'nın Temel Özellikleri

1924 Anayasası'nın kabul ettiği "kuvvetler birliği - görevler ayrılığı" esasına dayanan ve "karma hükümet sistemi" olarak adlandırılan modelde; devletin temel erklerinin hukuki niteliği ve kullanımı oldukça spesifik kurallara bağlanmıştır. Bu sistemde "teşrii" (yasama) ve "icrai" (yürütme) yetkilerinin dağılımı ve kullanımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. TBMM, teşrii yetkisini bizzat kullanırken; icra yetkisini kendi adına hareket eden Reisicumhur ve Bakanlar Kurulu marifetiyle kullanarak yasama organının hukuki üstünlüğünü korumuştur.Answer
  2. B
    Reisicumhur, yasama organının çalışmalarını denetlemek ve dengelemek amacıyla meclisi feshetme yetkisine sahip kılınarak yürütmenin yasama üzerindeki üstünlüğü tescil edilmiştir.
  3. C
    1924 Anayasası, egemenliğin millete ait olduğu ilkesini benimsemiş ancak bireysel hak ve özgürlüklere ilişkin herhangi bir düzenleme içermeyerek 1921 Anayasası'nın sadece teşkilatı düzenleyen yapısını korumuştur.
  4. D
    Anayasa'nın değiştirilmesi için salt çoğunluk usulü benimsenmiş ve değiştirilemez hükümlere yer verilmeyerek esnek bir anayasa modeli takip edilmiştir.
  5. E
    Yürütme ve yasama erki arasındaki ilişki, "sert kuvvetler ayrılığı" esasına dayandırılmış ve böylece Bakanlar Kurulu'nun meclise karşı siyasi sorumluluğu tamamen ortadan kaldırılmıştır.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yasama yetkisini doğrudan (bizzat), yürütme yetkisini ise Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu aracılığıyla (marifetiyle) kullanması doğru ifadedir.
1924 Anayasası'nın 6. maddesi yasama yetkisinin doğrudan meclis tarafından kullanılacağını (bizzat), 7. maddesi ise yürütme yetkisinin meclisin denetimi altında seçilen organlar eliyle (marifetiyle) kullanılacağını hükme bağlar. Bu, yasama organının hukuki üstünlüğünü ve kuvvetler birliğini koruyan ancak görevleri ayıran 'karma sistem' yapısının temelidir.

Step-by-Step Solution

1
1924 Anayasası'nın hükümet sistemini tanımla.
Karma hükümet sistemi (Meclis hükümeti ile parlamenter sistemin sentezi).
Sistemin temel mantığını anlamak için yetki dağılımını bilmek gerekir.
2
Yetki kullanım şekillerini (Madde 6 ve 7) analiz et.
Yasama (Teşrii) = Bizzat; Yürütme (İcra) = Marifetiyle.
Meclis üstünlüğünün hukuki tezahürü, yetkinin bizzat mı yoksa vasıtalı mı kullanıldığına dayanır.
3
Yanlış seçenekleri anayasal verilerle ele.
Fesih yetkisinin yokluğu, haklar kısmının varlığı ve sert anayasa özelliklerini teyit et.
Diğer anayasalarla (1921, 1961) karışıklığı önlemek için ayırt edici özellikler kontrol edilmelidir.

Key Concept

1924 Anayasası'nda Kuvvetler Birliği ve Yetki Kullanımı

Practice More

1924 Anayasası'nda yapılan 1928, 1934 ve 1937 değişikliklerinin anayasanın laiklik ve siyasal katılım karakteri üzerindeki etkilerini incelemek faydalı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

1924 Anayasası'nın Temel Özellikleri

More questions from this topic