Question

Difficulty: MediumKişiliğin Başlangıcı, Sona Ermesi ve Gaiplik

01.05.202501.05.2025 tarihinde gerçekleşen bir gemi kazası sonucunda denizde kaybolan ve kendisinden bir daha haber alınamayan (A)(A) hakkında, mirasçılarının başvurusu üzerine yetkili mahkemece gaiplik kararı verilmiştir. (A)(A)'nın kaybolduğu tarihte eşi (B)(B) hamile olup, çiftin çocukları (C)(C), kazadan altı ay sonra 15.11.202515.11 .2025 tarihinde sağ olarak dünyaya gelmiştir.

Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, bu olayda (A)(A)'nın kişiliğinin sona ermesi ve çocuk (C)(C)'nin mirasçılığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Gaiplik kararı mahkemece verildiği anda hüküm doğurduğundan, (A)(A) karar tarihinde ölmüş sayılır ve bu tarihte zaten doğmuş olan (C)(C) babasına mirasçı olamaz.
  2. Gaiplik kararı ölüm tehlikesinin gerçekleştiği andan itibaren geçmişe etkili sonuç doğurur; bu nedenle çocuk (C)(C) sağ doğmakla babasına mirasçı olur.Answer
  3. C
    (C)(C)'nin mirasçı olabilmesi için babasının öldüğü anda doğmuş olması şarttır; Türk hukukunda ana rahmindeki cenine miras payı ayrılması mümkün değildir.
  4. D
    Gemi kazası gibi bir ölüm tehlikesi durumunda gaiplik davası açılabilmesi için kaza tarihinden itibaren en az 55 yıl geçmesi gerekmektedir.
  5. E
    (A)(A)'nın ölümü hakkında kuvvetli ihtimal bulunsa da cesedi bulunmadığı için mahkeme gaiplik kararı veremez, sadece nüfus müdürlüğü ölüm karinesi tescili yapabilir.

Answer

Gaiplik kararı, ölüm tehlikesinin gerçekleştiği kaza anından itibaren geçmişe etkili sonuç doğurduğu için, bu tarihte ana rahminde olan ve sonradan sağ doğan çocuk babasına mirasçı olur.
Türk Medeni Kanunu'nun 35/235/2. maddesine göre, gaiplik kararı verildiğinde ölüme bağlı haklar, ölüm tehlikesinin gerçekleştiği veya son haberin alındığı günden başlayarak hüküm doğurur. Olayda gemi kazası 01.05.202501.05.2025 tarihinde gerçekleştiği için (A)(A)'nın kişiliği bu tarihte sona ermiş sayılır. Aynı Kanun'un 2828. maddesi uyarınca çocuk, tam ve sağ doğmak şartıyla ana rahmine düştüğü andan itibaren hak ehliyeti kazandığı için, kaza anında henüz doğmamış olsa dahi sağ doğmakla babasına mirasçı olur.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki gaiplik türünü ve bekleme süresini belirleme
Gemi kazası bir 'ölüm tehlikesi' durumudur ve dava açmak için olaydan itibaren 11 yıl geçmesi gerekir.
TMK m. 33 uyarınca ölüm tehlikesinde başvuru süresi 1 yıldır.
2
Gaiplik kararının kişiliğin sona ermesi üzerindeki zaman etkisini analiz etme
Gaiplik kararı verildiğinde, kişiliğin sona erme anı mahkeme tarihi değil, ölüm tehlikesi anıdır (01.05.202501.05.2025).
TMK m. 35/2 gereği gaiplik kararı geçmişe yürür.
3
Ceninin hak ehliyeti ve mirasçılık durumunu değerlendirme
Çocuk (C)(C), kaza anında ana rahmindedir ve sağ doğduğu için kaza anından itibaren hak ehliyeti kazanarak mirasçı olur.
TMK m. 28/2 ve m. 582 uyarınca sağ doğan çocuk cenin olduğu döneme ait miras haklarını kazanır.

Key Concept

Gaiplik Kararının Geçmişe Etkisi ve Nasciturus Hakları
Estimated Time:1m 30s
Rate this question