Question

Difficulty: MediumÖlüme Bağlı Tasarrufların İptali Davası

Mirasbırakan (M), 2020 yılında kendi el yazısı ile bir vasiyetname hazırlamış ve 2026 yılında vefat etmiştir. (M)'nin ölümünden sonra söz konusu vasiyetname sulh hukuk mahkemesince açılarak ilgililere okunmuştur. Yasal mirasçı (Y), vasiyetnamenin okunduğu tarihten sekiz ay sonra, (M)'nin vasiyetnameyi düzenlediği tarihte ağır demans hastası olduğunu ve tasarruf ehliyetinin bulunmadığını gösteren kesin tıbbi raporlara ulaşmıştır.

Buna göre, (Y)'nin açabileceği ölüme bağlı tasarrufun iptali davası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. (Y), vasiyetnamenin ehliyetsizlik sebebiyle iptalini, durumu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açıldığı tarihten itibaren iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl içinde talep edebilir.Answer
  2. B
    (Y)'nin iptal davası açabilmesi için, söz konusu vasiyetname ile kendi saklı payının zedelendiğini mahkemede ispat etmesi ve davayı en geç on yıl içinde açması zorunludur.
  3. C
    (Y), ehliyetsizlik sebebine dayandığı için, mirasın kendisine geçtiğini öğrendiği tarihten itibaren üç aylık hak düşürücü süre içinde yetkili mahkemeye başvurmalıdır.
  4. D
    İptal davasında yirmi yıllık azami sürenin uygulanabilmesi için, davalıların haklarını kullanırken dürüstlük kuralına (objektif iyiniyete) aykırı hareket etmiş olmaları aranır.
  5. E
    (Y)'nin yasal mirasçı sıfatıyla bu davayı açabilmesi için, vasiyetnamenin düzenlendiği 2020 yılında da sağ ve tam doğarak hak ehliyetini kazanmış olması şarttır.

Answer

İptal davasının öğrenmeden itibaren 1 yıl ve her hâlde iyiniyetli olmayan davalılara karşı 20 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu belirten ifade doğrudur.
Türk Medeni Kanunu'na göre iptal sebepleri; ehliyetsizlik, irade sakatlığı (yanılma, aldatma, korkutma), hukuka veya ahlaka aykırılık ve şekil noksanlığıdır. Soruya konu olan ehliyetsizlik sebebiyle açılacak iptal davası, TMK madde 559 uyarınca iptal sebebinin ve hak sahipliğinin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden itibaren iyiniyetli davalılara karşı 10 yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı 20 yıllık hak düşürücü süreye tabidir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki hukuki kurumu tespit etmek.
Mirasbırakanın ehliyetsizliği (demans) nedeniyle vasiyetnamenin geçersizliği iddia edilmektedir. Bu durum 'ölüme bağlı tasarrufların iptali davası'nın konusudur.
Hangi davanın (iptal mi, tenkis mi) açılacağının belirlenmesi, sürelerin ve şartların tespiti için önkoşuldur.
2
İptal davasının sürelerini ve şartlarını Türk Medeni Kanunu'na göre değerlendirmek.
TMK m. 559'a göre iptal davası açma hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak 1 yıl; her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden itibaren iyiniyetli davalılara karşı 10 yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı 20 yıl geçmekle düşer.
Kanuni sürelerin olaya doğru uygulanması gerekmektedir.
3
Seçeneklerde yer alan hukuki kavramları (tenkis, red süresi, objektif iyiniyet, hak ehliyeti) iptal davası kurallarıyla karşılaştırmak.
Saklı payın ihlali tenkis davasının konusudur. 3 aylık süre mirasın reddine aittir. 20 yıllık uzamış süre objektif değil, subjektif iyiniyetin (kötüniyetin) sonucudur. Mirasçı olmak için tasarruf anında değil, ölüm anında sağ olmak yeterlidir.
Yanlış seçeneklerdeki çeldirici kavramların elenmesi zorunludur.

Key Concept

Ölüme bağlı tasarrufların iptalinde hak düşürücü süreler ve davacının sıfatı
Rate this question