Osmanlı Devleti'nde 1808 yılında Padişah II. Mahmut ile taşra aristokrasisini temsil eden Âyanlar arasında imzalanan Sened-i İttifak, Türk anayasacılık hareketlerinin başlangıcı kabul edilir. Bu belgenin hazırlanış yöntemi ve tarafları göz önüne alındığında, Sened-i İttifak'ın hukuki niteliğini belirleyen en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Padişahın mutlak otoritesini, tebaanın tamamına değil, belirli bir zümreyle yaptığı karşılıklı bir sözleşme (misak) yoluyla sınırlandırmış olmasıAnswer
- BOsmanlı tebaasının tamamına din ve mezhep ayrımı gözetmeksizin can, mal ve namus güvenliği garantisi getiren tek taraflı bir irade beyanı olması
- CHukuki niteliği bakımından bir 'anayasa' olup, devletin temel organlarının görev ve yetkilerini sistematik bir metinle düzenlemiş olması
- DPadişahın yetkilerinin meclis denetimine tabi tutulduğu parlamenter sisteme geçişi sağlayan ilk hukuki metin olması
- EBatı tarzı bir anayasacılık anlayışıyla sivil bürokrasi tarafından hazırlanmış ve doğrudan halkın onayına sunulmuş olması
Answer
Padişahın mutlak otoritesini, tebaanın tamamına değil, belirli bir zümreyle yaptığı karşılıklı bir sözleşme (misak) yoluyla sınırlandırmış olması
Sened-i İttifak'ın en özgün hukuki niteliği, padişahın mutlak otoritesinin ilk kez 'karşılıklı bir irade beyanıyla' yani bir sözleşme (misak) yoluyla sınırlandırılmış olmasıdır. Bu belge, padişahın tebaasına lütfettiği bir hak değil, taşradaki güçlü feodal yapılarla (Âyanlar) girdiği bir pazarlık sonucunda imzaladığı bir 'pakt' niteliğindedir. Bu yönüyle Batı tarihindeki Magna Carta ile benzerlik gösterir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sened-i İttifak'ın Misak (Sözleşme) Niteliği
Estimated Time:55s