Question

Difficulty: Very hardDevlet Biçimleri: Üniter ve Birleşik Yapılı Devletler

Devletin yapısı bakımından üniter devlet ve federal devlet ayrımına ilişkin teorik yaklaşımlar ile bu yapıların yasama organı yapısı, yetki paylaşımı ve hukuki dayanakları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Federal devlet ile konfederasyon arasındaki temel hukuki farklılık; federal devletin üye devletler arasında imzalanan bir uluslararası antlaşma ile kurulması, konfederasyonun ise halkın iradesini yansıtan bir anayasa ile hayat bulmasıdır.
  2. B
    Üniter devletlerde devletin tekliği ve bölünmezliği ilkesi gereği yasama organının iki meclisli yapıya sahip olması anayasal olarak imkansızdır; federal devletlerde ise iki meclisli yapı, sadece federal yargı organlarının denetimini kolaylaştırmak amacıyla tercih edilir.
  3. C
    Üniter devletlerde uygulanan 'siyasi yerinden yönetim' ilkesi sayesinde yerel yönetimlerin merkezi hükümetten bağımsız yasama yetkisi anayasal güvence altındayken; federal devletlerdeki 'idari yerinden yönetim' uyarınca federe devletlerin sadece yürütme yetkisi bulunur.
  4. Federal devletlerde 'siyasi yerinden yönetim' uyarınca devlet yetkileri merkez ve federe birimler arasında anayasal olarak paylaştırılır ve bu durum federe birimlerin temsili için genellikle iki meclisli bir yasama yapısını gerektirirken; üniter devletlerde yerinden yönetim sadece idari niteliktedir ve yasama yetkisinin tekliği esastır.Answer
  5. E
    Federal devletlerde merkezi hükümetin federe birimlerin işlemleri üzerinde mutlak bir hiyerarşik denetim yetkisi bulunurken; üniter devletlerde yerinden yönetim birimleri merkezi idarenin idari vesayet denetimine dahi tabi olmaksızın tam bağımsız hareket eder.

Answer

Federal devletlerde siyasi yerinden yönetim gereği yasama yetkisinin paylaşılması ve genellikle iki meclisli yapının bulunması, üniter devletlerde ise yasama tekliği ve sadece idari yerinden yönetimin olması temel ayırıcı özelliklerdir.
Federal devletleri üniter devletlerden ayıran en temel fark, federe birimlerin kendi yasama ve yargı organlarına sahip olduğu 'siyasi yerinden yönetim' modelidir. Bu modelde yasama yetkisi merkez ve birimler arasında anayasal olarak bölüştürülmüştür ve bu birimlerin merkezi kararlara katılımını sağlamak üzere ikinci bir meclis yapısı federal sistemin karakteristik bir özelliğidir. Üniter devlette ise yasama yetkisi tek bir merkezde toplanır ve yerinden yönetim birimleri sadece idari kararlar alma ve uygulama yetkisine sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Devlet biçimlerinin hukuki temellerini ayırt etme
Federal devletin anayasaya, konfederasyonun ise antlaşmaya dayandığı saptanır.
Hukuki dayanak, devlet yapısının egemenlik kaynağını belirler.
2
Yerinden yönetim türlerini karşılaştırma
Üniter devlette 'idari yerinden yönetim', federal devlette ise yasama ve yargı yetkisini de içeren 'siyasi yerinden yönetim' olduğu belirlenir.
Siyasi yerinden yönetim, federe birimlere devlet sıfatı kazandıran temel unsurdur.
3
Yasama organı yapısını analiz etme
Federal devletlerde federe birimlerin temsili için ikinci meclisin (senato/konsey) bir gereklilik olduğu, üniter devletlerde ise iki meclisliliğin tercihe bağlı bir teknik düzenleme olduğu anlaşılır.
Federalizmde federe birimlerin merkezi iradeye katılımı anayasal bir zorunluluktur.
4
Denetim mekanizmalarını değerlendirme
Üniter yapıda merkezi idarenin yerel birimler üzerinde 'idari vesayet' yetkisi olduğu, federal yapıda ise federe birimlerin anayasal yetki alanlarına merkezin müdahale edemeyeceği sonucuna varılır.
İdari vesayet sadece üniter devletlere özgü bir denetim biçimidir.

Key Concept

Siyasi Yerinden Yönetim ve Yasama Yetkisinin Paylaşımı

Alternative Method

Devlet biçimlerini ayırt ederken 'yasama yetkisinin tekliği veya paylaşımı' kriterini kullanmak, en karmaşık teorik sorularda bile doğru cevaba ulaşmayı kolaylaştırır. Eğer bir yapı yasama yetkisini bölüştürüyorsa federal, yetki tek bir merkezdeyse üniterdir.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question