Question

Difficulty: MediumGenel Şartlar (Zenginleşme, Fakirleşme ve İlliyet Bağı)

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenen sebepsiz zenginleşme kurumu uyarınca; bir kimsenin malvarlığının haklı bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin malvarlığı zararına çoğalması durumunda iade yükümlülüğü doğmaktadır. Bu kurumun kurucu unsurlarını teşkil eden "genel şartlar" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Zenginleşme; bir kimsenin malvarlığının aktifinin artması (yeni bir hak kazanılması) veya pasifinin azalması (bir borçtan kurtulma) şeklinde gerçekleşebilir.
  2. B
    Fakirleşme şartının gerçekleşmiş sayılması için malvarlığında somut bir azalma meydana gelmesi şart olmayıp, malvarlığının artmasına engel olunması da bu kapsamda değerlendirilir.
  3. C
    İlliyet bağı; zenginleşme ile fakirleşme arasında mantıksal ve hukuki bir bağın bulunmasını, yani zenginleşmenin fakirleşmenin bir sonucu olarak ortaya çıkmasını ifade eder.
  4. Sebepsiz zenginleşmeden doğan iade borcunun kurulabilmesi için, zenginleşen tarafın bu süreçte kusurlu bir davranışının bulunması veya hukuka aykırı hareket etmesi zorunludur.Answer
  5. E
    Ahlaki bir ödevin yerine getirilmesi veya zamanaşımına uğramış bir borcun ifası amacıyla yapılan ödemeler, kural olarak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenemez.

Answer

Sebepsiz zenginleşmeden doğan iade borcunun kurulabilmesi için zenginleşen tarafın kusurlu olmasının zorunlu olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Sebepsiz zenginleşmeden doğan iade borcunun doğumu için zenginleşen kişinin kusurlu olması veya hukuka aykırı bir fiil işlemiş olması gerekmez. Bu kurum, malvarlıkları arasındaki haklı nedene dayanmayan dengesizliği gidermeyi amaçlayan objektif bir mekanizmadır. Zenginleşenin kusuru veya iyiniyet durumu borcun doğumunu değil, sadece iade edilecek miktarın kapsamını (TBK m. 79-80) belirlemede rol oynar.

Step-by-Step Solution

1
Sebepsiz zenginleşmenin kurucu unsurları (zenginleşme, fakirleşme, illiyet bağı, haklı sebep yokluğu) gözden geçirilmelidir.
Bu dört unsurun bir arada bulunması iade borcunun doğması için yeterlidir.
Sebepsiz zenginleşme, haksız fiilden farklı olarak kusura dayalı bir sorumluluk türü değildir.
2
Sorumluluğun hukuki niteliği analiz edilmelidir.
Sebepsiz zenginleşme, zenginleşenin iradesinden veya kusurundan bağımsız olarak gerçekleşen nesnel (objektif) bir olaydır.
Hukuk düzeni, haklı bir sebep olmaksızın gerçekleşen malvarlığı kaymalarını dengelemeyi amaçlar.
3
Seçeneklerdeki ifadeler TBK m. 77 ve devamı hükümleriyle karşılaştırılmalıdır.
Kusur veya hukuka aykırı fiil şartının arandığı seçenek, kurumu haksız fiil ile karıştırdığı için yanlış kabul edilir.
Zenginleşenin iyiniyetli veya kötüniyetli olması sadece iadenin kapsamını etkiler, borcun doğumunu engellemez.

Key Concept

Sebepsiz Zenginleşmenin Objektif Niteliği

Practice More

İyiniyetli ve kötüniyetli zenginleşenin iade kapsamı arasındaki farkları (TBK m. 79 ve 80) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question