Question

Difficulty: MediumAnayasa Mahkemesi: İptal Davası (Soyut Norm Denetimi)

1982 Anayasası’nda düzenlenen iptal davası (soyut norm denetimi) kapsamında, bir kanunun hem şekil hem de esas bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla açılacak davalarda süreler ve dava açmaya yetkili olanlar hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Şekil bakımından iptal davası Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının 1/51/5’i tarafından 1010 gün; esas bakımından ise Cumhurbaşkanı, en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu veya TBMM üye tamsayısının 1/51/5’i tarafından 6060 gün içinde açılır.Answer
  2. B
    Kanunların şekil ve esas yönünden denetimi için hak düşürücü süreler 6060 gün olarak belirlenmiş olup, Meclis’te grubu bulunan her siyasi parti bu davayı açma yetkisine sahiptir.
  3. C
    Şekil aykırılığı iddiasıyla açılacak davalarda süre 3030 gün olup, dava açma yetkisi sadece TBMM üye tamsayısının en az 1/101/10’una sahip olan milletvekillerine tanınmıştır.
  4. D
    Kanunların Anayasa’ya aykırılığına dair iptal davalarında süreler kanunun Meclis’te kabul edildiği tarihten itibaren başlar ve esas denetimi yetkisi sadece TBMM Başkanı'na aittir.
  5. E
    Kanunlar hakkında soyut norm denetimi yapılamayacağı için iptal davası açılamaz; aykırılık iddiaları sadece somut norm denetimi (itiraz yolu) kapsamında mahkemelerce ileri sürülebilir.

Answer

Kanunların şekil bakımından denetimi 10 gün içinde Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından; esas bakımından denetimi ise 60 gün içinde Cumhurbaşkanı, en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından istenir.
Doğru yanıt, 1982 Anayasası'ndaki süre ve yetki ayrımını tam olarak yansıtmaktadır. Kanunların şekil bakımından denetimi (son oylama çoğunluğu) için 1010 günlük kısa bir süre ve sadece Cumhurbaşkanı ile 1/51/5 milletvekili yetkisi öngörülmüştür. Esas bakımından denetim için ise 6060 günlük bir süre tanınmış ve yetkili listesine 'en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu' da eklenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Şekil bakımından denetim şartlarını belirleyin.
Kanunlar için şekil denetimi sadece 'son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı' ile sınırlıdır. Süre Resmî Gazete'de yayımdan itibaren 1010 gündür. Yetkililer: Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının 1/51/5’idir (120120 milletvekili).
Anayasa'nın 148. maddesi şekil denetimini bu kısıtlarla düzenlemiştir.
2
Esas bakımından denetim şartlarını belirleyin.
Esas denetimi için süre Resmî Gazete'de yayımdan itibaren 6060 gündür. Yetkililer: Cumhurbaşkanı, TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu veya TBMM üye tamsayısının 1/51/5’idir.
Anayasa'nın 150. ve 151. maddeleri soyut norm denetimindeki genel yetki ve süreleri belirler.
3
Verilen seçenekleri karşılaştırarak her iki durumu da doğru yansıtan bilgiyi seçin.
Şekil için 1010 gün/kısıtlı yetkili ve esas için 6060 gün/geniş yetkili bilgisini içeren seçeneğin doğru olduğu doğrulanır.
KPSS formatında bu tip prosedür soruları net bilgi ayrımı gerektirir.

Key Concept

İptal Davasında Şekil ve Esas Denetimi Farkları

Practice More

Anayasa değişikliklerinin şekil bakımından denetimi ile kanunların şekil bakımından denetimi arasındaki farkları (dava açmaya yetkililer açısından) inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Şekil denetiminin kapsamının (son oylama çoğunluğu) ne kadar dar olduğunu hatırlamak, süre ve yetkili sayısının da bu darlıkla orantılı olarak daha kısıtlı olduğunu (10 gün) kodlamanıza yardımcı olabilir.
Estimated Time:50s
Rate this question