Question

Difficulty: Very hardMüteselsil Borçlulukta İç İlişki ve Rücu Hakkı

Arzu, Banu ve Can, alacaklı (D)’ye karşı müteselsilen 180.000180.000 TL tutarında bir borç altına girmişlerdir. Kendi aralarındaki iç ilişkide Arzu borcun yarısından, Banu üçte birinden, Can ise altıda birinden sorumlu olmayı kararlaştırmışlardır. Arzu, alacaklıya 150.000150.000 TL ödemede bulunmuştur. Ödeme anında Can’ın tamamen aciz içinde olduğu kesin olarak anlaşıldığına göre, Arzu rücu hakkını kullanarak Banu’dan en fazla kaç TL talep edebilir?

  1. 42.00042.000Answer
  2. B
    60.00060.000
  3. C
    72.00072.000
  4. D
    45.00045.000
  5. E
    30.00030.000

Answer

42.00042.000 TL olan seçenek doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, rücu miktarını Türk Borçlar Kanunu'nun 167. maddesine tam uyumlu olarak hesaplamaktadır. Müteselsil borçlulardan biri alacaklıya kendi payından fazla ödeme yaparsa, halefiyet ilkesi gereği alacaklının haklarına sahip olur. Ancak iç ilişkide rücu edeceği miktar, ödediği toplam tutardan kendi nihai payının çıkarılmasıyla bulunur. Can'ın aciz olması nedeniyle onun 30.00030.000 TL'lik borcu, Arzu ve Banu arasında 3:23:2 oranında paylaştırılmış; Arzu'nun katlanması gereken toplam yük 108.000108.000 TL'ye çıkmıştır. Arzu 150.000150.000 TL ödediği için Banu'dan bu sınırı aşan 42.00042.000 TL'yi isteyebilir.

Step-by-Step Solution

1
Borçluların iç ilişkideki asıl paylarını hesaplayın.
Arzu: 180.000×1/2=90.000180.000 \times 1/2 = 90.000 TL; Banu: 180.000×1/3=60.000180.000 \times 1/3 = 60.000 TL; Can: 180.000×1/6=30.000180.000 \times 1/6 = 30.000 TL.
Müteselsil borçlulukta aksi kararlaştırılmadıkça paylar eşittir ancak burada özel oranlar belirlenmiştir.
2
Aciz halinde olan borçlunun payının solvent (ödeme gücü olan) borçlulara dağıtım oranını belirleyin.
Arzu ve Banu arasındaki oran 1/2:1/31/2 : 1/3 yani 3:23:2 (toplam 5 pay) şeklindedir.
TBK m. 167/3 uyarınca, bir borçludan alınamayan miktar, diğerleri arasında payları oranında paylaştırılır.
3
Can'ın 30.00030.000 TL'lik payını Arzu ve Banu'ya paylaştırın.
Arzu'nun üstleneceği ek miktar: 30.000×3/5=18.00030.000 \times 3/5 = 18.000 TL. Banu'nun üstleneceği ek miktar: 30.000×2/5=12.00030.000 \times 2/5 = 12.000 TL.
Acizden doğan zarar, iç ilişkideki sorumluluk oranlarına göre dağıtılır.
4
Ödeyen borçlunun (Arzu) nihai iç payını ve rücu edeceği miktarı hesaplayın.
Arzu'nun nihai payı: 90.000+18.000=108.00090.000 + 18.000 = 108.000 TL. Rücu miktarı: 150.000150.000 (Ödenen) - 108.000108.000 (Nihai Pay) = 42.00042.000 TL.
Borçlu, ancak kendi iç payını (aciz payı dahil) aşan miktar için diğerlerine rücu edebilir.

Key Concept

Müteselsil borçlulukta rücu ve aciz halinin iç ilişkiye etkisi
Rate this question