Question

Difficulty: MediumCumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu

Anayasa hukukunda yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanının görevde bulunduğu sürede işlediği iddia edilen suçlara ilişkin cezai sorumluluğu meclis soruşturması usulüyle işletilmektedir.

Bu sürecin işleyiş aşamaları, uygulanan karar nisapları ve hukuki sonuçları bağlamında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Soruşturma açılmasına ilişkin önerge, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az beşte üçünün yazılı imzasıyla verilebilir.
  2. B
    Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, soruşturma açılıp açılmamasına üye tamsayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla karar verir.
  3. C
    Soruşturma komisyonu, yürüteceği incelemeyi en geç bir ay içinde tamamlayarak hazırladığı raporu Meclis Başkanlığına sunmak zorundadır.
  4. Hakkında meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, bu andan itibaren seçimlerin yenilenmesi kararı alamaz.Answer
  5. E
    Yüce Divana sevk kararı üye tamsayısının üçte ikisinin gizli oyuyla alınır ve bu kararın alınmasıyla birlikte Cumhurbaşkanının görevi kendiliğinden sona erer.

Answer

Doğru olan ifade, hakkında meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesi kararı alamayacağını belirten seçenektir.
1982 Anayasası'nın 105. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hakkında soruşturma açılmasına karar verilen (üye tamsayısının beşte üçünün oyuyla) Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesi kararı alamaz. Bu kural, meclis soruşturması tehdidi altındaki yürütme organı başının, denetimden kaçmak ve salt kendini korumak amacıyla yasama organını feshetmesini engellemek için getirilmiş kritik bir güvencedir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğuna ilişkin anayasal nisapları (salt çoğunluk, beşte üç, üçte iki) belirle.
Önerge için TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu (301), soruşturma açılması kararı için beşte üçü (360) ve Yüce Divana sevk kararı için üçte ikisi (400) aranır.
Anayasa'daki aşamalı çoğunluk sistemini netleştirmek, sayısal verilerin karıştırılmasını önler.
2
Sürece bağlanan hukuki sonuçları ve uygulanan anayasal yaptırımları analiz et.
Soruşturma açılmasına karar verilmesi hâlinde Cumhurbaşkanının meclisi feshetme (seçimleri yenileme) yetkisi askıya alınır. Görevin sona ermesi ise sevk anında değil, yalnızca seçilmeye engel suçtan mahkûmiyet kararı kesinleştiğinde gerçekleşir.
Prosedürün cumhurbaşkanlığı statüsüne etkilerini kavramak için şarttır.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri, belirlenen anayasal kurallarla eşleştirerek karşılaştır.
Önerge (beşte üç) ve karar (salt çoğunluk) nisaplarını veren seçenekler sayıları ters vermiştir. Komisyon süresi (bir ay) eksiktir (doğrusu iki aydır). Sevk ile görevin sona ereceği ifadesi yaptırımı erkene çekmiştir. Yalnızca seçimlerin yenilenmesi yasağını ifade eden seçenek Anayasa Madde 105'e tam uygundur.
Doğru bilginin ayıklanması ve çeldiricilerin elenmesi sürecini tamamlar.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu Usulü ve Seçimlerin Yenilenmesi Yasağı
Rate this question