Question

Difficulty: HardAnayasa Mahkemesi: Görev ve Yetkileri

Anayasa yargısı sistemimizde, temel hakların ihlali iddialarından normların anayasaya uygunluğunun denetimine ve üst düzey kamu görevlilerinin cezai sorumluluklarına kadar geniş bir yetki alanı Anayasa Mahkemesine bırakılmıştır. Mahkemenin bu yetkilerini kullanma usulleri ve diğer yüksek mahkemelerle veya yargısal kurullarla olan yetki sınırları Anayasa'da kesin kurallara bağlanmıştır.

Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Norm denetimi yetkisi çerçevesinde kanunların ve olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin iptali istemlerini karara bağlarken; mahkemelerce görülmekte olan bir davada uygulanacak kanun hükmünün Anayasaya aykırı görülmesi hâlinde itiraz yoluyla (somut norm denetimi) önüne gelen uyuşmazlıkları esastan inceler.
  2. B
    Yüce Divan sıfatıyla yürütülen yargılamalarda Anayasa Mahkemesi; Cumhurbaşkanını, bakanları, yüksek mahkeme başkan ve üyelerini, Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyelerini ve Genelkurmay Başkanını görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılama yetkisini haizdir.
  3. C
    Kamu gücünün işlem, eylem veya ihmali nedeniyle Anayasada güvence altına alınmış temel haklarından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi biri ihlal edilenlerin Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmesi için tüm olağan kanun yollarının tüketilmiş olması zorunludur.
  4. Hâkimler ve Savcılar Kurulunun meslekten çıkarma kararlarına karşı açılacak iptal davalarına ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakmak ve yüksek yargı mensuplarının şahsi suçlarına ilişkin davaları Yüce Divan sıfatıyla karara bağlamak Anayasa Mahkemesinin görevlerindendir.Answer
  5. E
    Siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunun denetimini Sayıştay yardımıyla yerine getiren Anayasa Mahkemesi, temelli kapatma davalarını ise Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının açacağı dava üzerine esastan karara bağlar.

Answer

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun meslekten çıkarma kararlarına karşı açılacak iptal davalarına bakmak ve yüksek yargı mensuplarının şahsi suçlarına ilişkin davaları Yüce Divan sıfatıyla karara bağlamanın Anayasa Mahkemesinin görevlerinden olduğunu belirten seçenek yanlıştır.
Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) meslekten çıkarma kararlarına karşı yargı yolu açık olmakla birlikte, bu davalara ilk derece mahkemesi sıfatıyla Anayasa Mahkemesi değil, Danıştay bakar. Ayrıca, Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla yaptığı yargılamalar, ilgililerin yalnızca 'görevleriyle ilgili suçlarını' kapsar. Yüksek yargı mensuplarının şahsi suçları Yüce Divan kapsamında değerlendirilmez (şahsi suçlar kural olarak Yargıtay'ın görev alanındadır). Bu nedenle HSK meslekten çıkarma kararlarına bakmayı ve şahsi suçları yargılamayı Anayasa Mahkemesinin görevi olarak gösteren ifade bütünüyle yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa Mahkemesinin norm denetimi ve bireysel başvuru yetkilerinin sınırlarını analiz et.
Anayasa Mahkemesi kanunlar ve olağan CBK'lar için soyut, görülmekte olan davalardaki kanunlar için somut norm denetimi yapar. Bireysel başvuru için ise olağan kanun yollarının tüketilmesi zorunludur.
Temel görev alanlarındaki doğru ifadeleri elemek.
2
Yüce Divan yargılamalarının kapsamını incele.
Anayasa Mahkemesi, üst düzey yargı mensuplarını ve devlet görevlilerini Yüce Divan sıfatıyla ancak 'görevleriyle ilgili suçlardan' dolayı yargılayabilir. Şahsi suçlar bu kapsama girmez.
Yargılama yetkisinin sınırlarını tespit etmek.
3
Anayasa Mahkemesi ile Danıştay arasındaki görev ayrımını Hâkimler ve Savcılar Kurulu kararları bağlamında değerlendir.
HSK'nın meslekten çıkarma kararlarına karşı yargı yolu açıktır ancak bu uyuşmazlıklara ilk derece mahkemesi sıfatıyla Anayasa Mahkemesi değil, Danıştay bakar.
Yargı kollarının ve yüksek mahkemelerin yetki çatışmalarını netleştirmek.
4
Elde edilen sonuçlara göre yanlış olan ifadeyi belirle.
Hem HSK kararlarına bakma yetkisi hem de şahsi suçların Yüce Divan'da yargılanması iddiaları hukuken yanlıştır.
Soru kökündeki 'hangisi yanlıştır?' şartını sağlamak.

Key Concept

Anayasa Mahkemesinin Görev ve Yetkileri ile Yüksek Mahkemeler Arası Görev Sınırları
Rate this question