Question

Difficulty: HardYerinden Yönetim İlkesi

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında mahalli idareler ve hizmet kuruluşlarının 'yerinden yönetim' esasına göre yapılandırılmasının en temel hukuki dayanağı olan kamu tüzel kişiliği, merkezi idare ile bu birimler arasındaki ilişkiyi belirli bir hukuki rejime bağlar. Buna göre, yerinden yönetim kuruluşlarının kamu tüzel kişiliğine sahip olmalarının merkezi idare ile olan ilişkileri bakımından doğurduğu hukuki sonuçlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Merkezi idare, yerinden yönetim birimlerinin organları ve personeli üzerinde doğrudan hiyerarşi yetkisini kullanarak emir ve talimat verebilir.
  2. B
    Bu kuruluşların işlemleri üzerindeki denetim yetkisi genel bir yetki olup, kanunda açık bir hüküm bulunmasa dahi idarenin bütünlüğü gereği her konuda kullanılabilir.
  3. C
    Yerinden yönetim kuruluşları, devlet tüzel kişiliğinden tamamen bağımsız bir varlığa sahip oldukları için merkezi idarenin herhangi bir denetimine tabi tutulamazlar.
  4. Merkezi idarenin bu kuruluşlar üzerindeki denetim yetkisi ancak kanunla düzenlenen durumlarda ve idarenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla kullanılabilir.Answer
  5. E
    Yerinden yönetim kuruluşlarının bütçeleri ve mal varlıkları, devlet tüzel kişiliğinin bütçesi içinde bir alt kalem olarak yer alır ve merkezi yönetimce yönetilir.

Answer

Merkezi idarenin bu kuruluşlar üzerindeki denetim yetkisi ancak kanunla düzenlenen durumlarda ve idarenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla kullanılabilir.
Yerinden yönetim kuruluşları, devlet tüzel kişiliğinden ayrı birer kamu tüzel kişiliğine sahip oldukları için merkezi idare ile aralarında hiyerarşi bağı kurulamaz. Bu kuruluşlar üzerindeki denetim yetkisi 'idari vesayet' olarak adlandırılır. İdari vesayet, anayasal bir ilke olarak istisnadır ve ancak kanunun açıkça yetki verdiği durumlarda, kamu yararı ve idarenin bütünlüğünü korumak amacıyla, yine kanunda belirtilen usullerle kullanılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Yerinden yönetim kuruluşlarının 'kamu tüzel kişiliği'ne sahip olmasının hukuki sonucunu saptamak.
Bu kuruluşların devlet tüzel kişiliğinden ayrı, bağımsız birer hukuk süjesi olduğu anlaşılır.
Yerinden yönetim ilkesinin hayata geçmesi için birimin merkezi idareden ayrı bir tüzel kişiliğinin olması zorunludur.
2
Ayrı tüzel kişilikler arasındaki denetim türünü belirlemek.
Merkezi idare ile yerinden yönetim birimi arasındaki ilişkinin 'hiyerarşi' değil, 'idari vesayet' olduğu belirlenir.
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içinde, idari vesayet ise farklı tüzel kişilikler arasında söz konusu olur.
3
İdari vesayet yetkisinin anayasal ve yasal sınırlarını analiz etmek.
İdari vesayetin istisnai bir yetki olduğu ve ancak kanunun açıkça öngördüğü durumlarda, idarenin bütünlüğü amacıyla kullanılabileceği sonucuna ulaşılır.
Anayasa'nın 127. maddesi uyarınca merkezi idarenin mahalli idareler üzerindeki denetim yetkisi kanunla sınırlandırılmıştır.

Key Concept

İdari Vesayet ve Kamu Tüzel Kişiliği İlişkisi
Estimated Time:1m 30s
Rate this question