Question

Difficulty: Very hardKamu Tüzel Kişiliği ve Kurulması

1982 Anayasası'nın 123123. maddesinde yer alan "Kamu tüzel kişiliği, ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur." hükmü ve Türk idari teşkilatının hukuki yapısı dikkate alındığında, kamu tüzel kişiliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bir idari birime kamu tüzel kişiliği tanınması, o birimin devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir mal varlığına, bütçesine ve karar organlarına sahip olması sonucunu doğurur.
  2. B
    Merkezi idarenin, kamu tüzel kişiliğine sahip olan yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki denetim yetkisi hiyerarşi değil, idari vesayettir.
  3. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile yeni bir bakanlığın kurulması, Anayasa'nın 123123. maddesi anlamında devlete bağlı yeni bir kamu tüzel kişiliğinin oluşturulmasıdır.Answer
  4. D
    Anayasa'da mahalli idareler, üniversiteler ve TRT gibi kurumlar için kamu tüzel kişiliği öngörüldüğünden, bu kurumlar 'anayasal kamu tüzel kişisi' olarak nitelendirilir.
  5. E
    Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının kamu tüzel kişiliği, Anayasa'nın 135135. maddesindeki özel hüküm gereği sadece kanunla kurulabilir.

Answer

Bakanlıkların kurulması işlemi, devlet tüzel kişiliği içerisinde bir örgütlenme faaliyeti olup, bakanlıklara ayrı bir kamu tüzel kişiliği kazandırmaz; bu nedenle bakanlıkların kuruluşu Anayasa'nın 123123. maddesindeki 'ayrı kamu tüzel kişiliği oluşturma' kapsamında değerlendirilemez.
Bakanlıklar, devletin merkez teşkilatı içinde yer alan ve 'Devlet Tüzel Kişiliği'ni temsil eden birimlerdir. 1982 Anayasası'nın 106106. maddesi uyarınca bakanlıklar Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kurulur, ancak bu kuruluş onlara devletten ayrı, bağımsız bir 'kamu tüzel kişiliği' kazandırmaz. Anayasa'nın 123123. maddesinde bahsedilen kamu tüzel kişiliği, devletten ayrı hukuki varlığı olan (belediye, üniversite, KİT vb.) kurumları ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Kamu tüzel kişiliği ve Devlet tüzel kişiliği ayrımını yapınız.
Bakanlıklar, Diyanet İşleri Başkanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü gibi birimler 'Devlet Tüzel Kişiliği' içindedir.
İdarenin bütünlüğü ilkesi gereği merkez teşkilatı tek bir tüzel kişilik (Devlet) altında toplanır.
2
Anayasa m. 106106 ve m. 123123 arasındaki ilişkiyi analiz ediniz.
Bakanlıklar CBK ile kurulur (m. 106106), ancak bu işlem m. 123123 anlamında 'yeni bir tüzel kişilik' yaratmaz.
Bakanlıklar devletin birer organıdır, devletten ayrı bir hukuki kişilikleri yoktur.
3
Diğer seçeneklerin hukuki dayanaklarını kontrol ediniz.
Mahalli idareler ve üniversiteler anayasal tüzel kişilerdir; meslek kuruluşları ise m. 135135 gereği sadece kanunla kurulabilir.
Anayasa'daki özel hükümler m. 123123'teki genel yetkiyi (CBK ile kurma) sınırlandırabilir.

Key Concept

Devlet Tüzel Kişiliği ile Kamu Tüzel Kişiliği Ayrımı
Rate this question