İthal ikamesi sanayileşme stratejisini uygulayan gelişmekte olan ülkelerde, dayanıksız tüketim mallarının yerli üretimini kapsayan 'kolay safha'dan (birinci aşama); sermaye, teknoloji ve ara malları üretimini hedefleyen 'zor safha'ya (ikinci aşama) geçiş sürecinde karşılaşılan temel yapısal tıkanıklık aşağıdakilerden hangisidir?
- Sınai üretimin genişlemesiyle birlikte sermaye malı ve teknoloji ithalatına olan ihtiyacın artması ve buna bağlı olarak ortaya çıkan kronik döviz darboğazıAnswer
- Bİhracatçı sektörlere sağlanan vergi iadeleri ve düşük faizli teşviklerin kamu bütçesi üzerinde oluşturduğu kontrol edilemez mali yük
- CDöviz kurlarının serbest piyasa koşullarına bırakılması sonucu yerli paranın aşırı değer kaybederek ithalat maliyetlerini düşürmesi
- DGümrük tarifelerinin tamamen kaldırılarak yerli sanayinin uluslararası rekabete doğrudan ve korumasız şekilde açılması
- ETarım sektöründeki gizli işsizlerin sanayi sektörüne aktarılamaması nedeniyle üretimde yaşanan ciddi işgücü arzı eksikliği
Answer
İthal ikamesinin ikinci aşamasında, sanayileşmenin devam edebilmesi için gerekli olan sermaye malları ve ara mallarının ithalat bağımlılığı nedeniyle ortaya çıkan kronik döviz darboğazı temel tıkanıklıktır.
Doğru yanıt olan seçenek, ithal ikamesi modelinin en temel çelişkisini ifade etmektedir. 'Zor safha' olarak bilinen ikinci aşamada ülke, kendi fabrikasını kuracak makineleri de üretmeye çalışır. Ancak bu süreçte o fabrikaları kurmak için gerekli olan teknoloji ve sermaye mallarının ithal edilmesi zorunluluğu, döviz tasarrufu sağlamayı amaçlayan modelin aksine döviz ihtiyacını kronikleştirir. Bu durum literatürde 'ithal ikamesi paradoksu' veya 'döviz darboğazı' olarak adlandırılır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İthal İkamesi Paradoksu ve Döviz Darboğazı
Hints
1
İthal ikamesinde amaç döviz tasarrufu yapmaktır, ancak makine üretmek için de makine ithal etmek gerekebilir.
2
Stratejinin ikinci aşamasına geçildiğinde üretimin niteliği değişir ve daha yüksek sermaye yoğunluğu gerekir.
3
Türkiye'nin 1970'li yılların sonunda yaşadığı kriz, ithal ikamesinin bu tıkanıklığına en somut örnektir.
Practice More
İthal ikamesinden ihracata yönelik sanayileşmeye geçişin (Türkiye örneğinde 24 Ocak kararları gibi) temel nedenlerini araştırınız.
Estimated Time:1m 30s