Question

Difficulty: Mediumİnsani Gelişme Endeksi (HDI)

İktisadi kalkınmanın niceliksel bir büyümeden ziyade, yaşam kalitesindeki artışı ve insan refahını ifade ettiği görüşünden yola çıkarak hazırlanan İnsani Gelişme Endeksi (HDI), belirli alt göstergeler üzerinden hesaplanmaktadır. Endeksin metodolojisi ve kapsadığı boyutlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu endeksin hesaplanmasında kullanılan göstergelerden biri değildir?

  1. A
    Doğumda beklenen yaşam süresi
  2. B
    Ortalama eğitim süresi
  3. C
    Okula gitme beklenen süresi
  4. D
    Satın alma gücü paritesine göre kişi başına düşen gayrisafi milli hasıla
  5. Bebek ölüm hızıAnswer

Answer

Bebek ölüm hızı, İnsani Gelişme Endeksi (HDI) hesaplamalarına dahil edilen bir gösterge değildir; bu veri Fiziki Yaşam Kalitesi Endeksi'nde (PQLI) kullanılır.
Doğru cevap olan bebek ölüm hızı, Fiziki Yaşam Kalitesi Endeksi (PQLI) içerisinde yer alan bir göstergedir. İnsani Gelişme Endeksi (HDI) ise sağlık boyutunu ölçmek için yalnızca 'doğumda beklenen yaşam süresi' verisini kullanır.

Step-by-Step Solution

1
İnsani Gelişme Endeksi'nin (HDI) temel boyutlarını belirleme
Endeks üç boyuttan oluşur: Uzun ve sağlıklı yaşam (Sağlık), Bilgi birikimi (Eğitim) ve İnsanca bir yaşam standardı (Gelir).
Sorunun doğru çözümü için endeksin hangi alanları kapsadığını bilmek gerekir.
2
Belirlenen boyutların alt göstergelerini analiz etme
Sağlık için 'Doğumda beklenen yaşam süresi'; Eğitim için 'Ortalama eğitim süresi' ve 'Okula gitme beklenen süresi'; Gelir için 'Kişi başına düşen GMSH ($)' göstergeleri kullanılır.
Her boyutun hangi istatistiksel verilerle ölçüldüğünü netleştirmek gerekir.
3
Seçenekleri kontrol ederek endeks dışı olanı bulma
Bebek ölüm hızının, Morris tarafından geliştirilen PQLI endeksinin bir parçası olduğu, HDI metodolojisinde ise sağlık boyutunun sadece yaşam beklentisi ile ölçüldüğü tespit edilir.
Farklı kalkınma endeksleri arasındaki gösterge ayrımını yapmak soruyu sonuçlandırır.

Key Concept

İnsani Gelişme Endeksi (HDI) Boyutları ve Göstergeleri

Practice More

HDI ile PQLI arasındaki farkları pekiştirmek için endekslerin hesaplanmasında kullanılan matematiksel yöntemleri (aritmetik vs. geometrik ortalama) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question