Question

Difficulty: MediumCari İşlemler Dengesi ve Alt Kalemler

Türkiye ekonomisi ödemeler dengesi istatistikleri, IMF tarafından yayımlanan Ödemeler Dengesi ve Uluslararası Yatırım Pozisyonu El Kitabı (BPM6BPM6) standartları çerçevesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından derlenmektedir. Bu çerçevede 'Cari İşlemler Hesabı', ülkenin dış dünyayla gerçekleştirdiği mal, hizmet, birincil gelir ve ikincil gelir akımlarını kapsamaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ödemeler dengesinin 'Cari İşlemler Hesabı' (Current Account) kapsamında yer alan kalemlerden biri değildir?

  1. A
    Türkiye'de yerleşik bir havayolu şirketinin yurt dışındaki bir havalimanına ödediği yer hizmetleri ve yakıt bedeli
  2. B
    Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi tarafından yurt dışına ihraç edilen tahviller (eurobond) için yapılan yıllık faiz ödemeleri
  3. C
    Yurt dışında yerleşik bir hayırseverin Türkiye'deki bir eğitim vakfına yaptığı karşılıksız nakdi bağış
  4. Yurt dışındaki bir teknoloji firmasının Türkiye'de yeni bir üretim tesisi kurmak amacıyla gerçekleştirdiği doğrudan sermaye yatırımıAnswer
  5. E
    Türkiye'de yerleşik bir mimarlık ofisinin yurt dışındaki bir kamu projesi için hazırladığı çizimler karşılığında aldığı danışmanlık ücreti

Answer

Yurt dışındaki bir teknoloji firmasının Türkiye'de yeni bir üretim tesisi kurmak amacıyla gerçekleştirdiği doğrudan sermaye yatırımı, cari işlemler hesabında değil finans hesabında yer alır.
Doğrudan sermaye yatırımları, mülkiyet değişimine dayalı bir sermaye hareketi olduğu için BPM6BPM6 standartlarına göre ödemeler dengesinin 'Finans Hesabı' kalemi altında izlenmektedir. Cari işlemler hesabı ise sadece mal, hizmet ve gelir akımlarını yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Cari İşlemler Hesabı bileşenlerini tanımla
Cari işlemler; Mal Dengesi, Hizmetler Dengesi, Birincil Gelir Dengesi ve İkincil Gelir Dengesi'nden oluşur.
Soruda istenen 'değildir' ifadesini bulmak için önce dahil olan kalemleri belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki işlemleri sınıflandır
Havayolu ödemesi ve mimarlık geliri 'Hizmetler', faiz ödemesi 'Birincil Gelir', nakdi bağış ise 'İkincil Gelir' dengesine kaydedilir.
Her bir işlemin niteliğini BPM6BPM6 standartlarına göre ayrıştırmak gerekir.
3
Yatırım ve gelir ayrımını yap
Doğrudan sermaye yatırımı bir varlık/yükümlülük değişimidir ve 'Finans Hesabı'na kaydedilir.
Gelir akımları (faiz, kar payı vb.) cari işlemlere, ana para ve yatırım akımları ise finans hesabına kaydedilir.

Key Concept

Cari İşlemler Hesabı ve Finans Hesabı Ayrımı

Hints

1
Cari işlemler hesabı sadece cari (yıllık akış) işlemlerini kapsar; mülkiyet değişikliği yaratan yatırım kalemlerini kapsamaz.
2
Ödemeler dengesinde 'faiz' ve 'kar payı' gibi gelirler cari işlemlere, 'ana para' ve 'doğrudan hisse alımı' gibi işlemler finans hesabına yazılır.
3
Türkiye'de bir fabrika kurmak veya şirket satın almak 'Doğrudan Yatırım'dır ve bu kalem Finans Hesabı'nın bir alt kalemidir.

Practice More

Finans hesabının alt kalemleri olan doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve diğer yatırımlar arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question