Question

Difficulty: MediumFinansal Krizler ve Bankacılık Reformları

Türkiye’de 19941994 finansal krizi sonrasında mevduat sahiplerinin paniğe kapılmasını önlemek amacıyla başlatılan ancak bankaların denetimsiz bir şekilde aşırı risk almasına (ahlaki tehlike) yol açarak 20002000 ve 20012001 krizlerine zemin hazırlayan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tasarruf mevduatlarına tam (100%100\%) devlet güvencesi sağlanmasıAnswer
  2. B
    Bankaların döviz pozisyon açıklarının yasal olarak sınırlandırılması
  3. C
    Repo işlemlerinin banka bilançolarına dahil edilerek şeffaflaştırılması
  4. D
    Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) araç bağımsızlığına kavuşması
  5. E
    Mevduat sigorta primlerinin bankaların risk düzeyine göre belirlenmeye başlanması

Answer

Tasarruf mevduatlarına tam (100%100\%) devlet güvencesi sağlanması
Doğru yanıt olan seçenek, 19941994 yılında alınan tam mevduat güvencesi kararıdır. Bu uygulama, mevduat sahiplerinin hangi bankanın daha güvenli olduğunu araştırmasına gerek bırakmamış, bankaların ise 'nasıl olsa devlet ödeyecek' düşüncesiyle çok yüksek faizlerle kaynak toplayıp bu kaynakları riskli alanlarda kullanmalarına (ahlaki tehlike) neden olmuştur. Bu durum 20002000 ve 20012001 krizlerinde bankacılık sektörünün hızla çökmesinin temel taşlarını döşemiştir.

Step-by-Step Solution

1
19941994 krizinde alınan istikrar tedbirlerini hatırla.
19941994 krizinde mevduat kaçışını durdurmak için tasarruf mevduatlarına sınırsız (100%100\%) devlet garantisi getirilmiştir.
Finansal sistemde likidite krizini önlemek ve bankacılık sistemine olan güveni tesis etmek.
2
"Ahlaki Tehlike" (Moral Hazard) kavramının bu garantideki karşılığını analiz et.
Tam güvence, mevduat sahiplerinin bankanın mali yapısını sorgulama ihtiyacını ortadan kaldırmış, bankaların ise batan mevduatların devlet tarafından ödeneceğini bildikleri için yüksek faizle riskli projelere yönelmesine yol açmıştır.
Sorumluluğun başkasına (devlete) devredilmesi durumunda tarafların daha riskli davranma eğilimi.
3
Bu uygulamanın 20002000 ve 20012001 krizleri ile olan bağını kur.
Kontrolsüz büyüyen bankacılık sektörü ve artan görev zararları finansal yapıyı kırılganlaştırmış ve 20002000-20012001 krizlerinin temel yapısal nedenlerinden birini oluşturmuştur.
Sistemik riskin birikmesi ve denetim mekanizmalarının işlevsiz kalması.

Key Concept

Ahlaki Tehlike (Moral Hazard) ve Mevduat Güvencesi

Hints

1
Bankacılıkta risk yönetimini zayıflatan ve 'moral hazard' yaratan uygulamaları düşünün.
2
19941994 yılında 5 Nisan kararlarıyla birlikte mevduatların korunması için getirilen sınırsız bir garanti söz konusudur.

Practice More

2001 krizi sonrası BDDK'nın bankacılık sektöründeki denetim yetkilerinin nasıl genişletildiğini ve sermaye yeterlilik rasyosu (Basel kriterleri) uygulamalarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question