Türkiye ekonomisinde kamu borç stokunun GSYH'ye oranındaki (\Delta d) değişim; reel faiz o… — KPSS İktisat

Türkiye ekonomisinde kamu borç stokunun GSYH'ye oranındaki $(\Delta d)$ değişim; reel faiz oranı $(r)$ , reel büyüme oranı $(g)$ , faiz dışı denge $(pb)$ ve "stok-akım ayarlaması" $(sf)$ değişkenleri arasındaki ilişkiyle açıklanmaktadır. Buna göre, Türkiye'de faiz dışı fazla verilmesine ve pozitif büyüme oranları yakalanmasına rağmen, döviz kurlarındaki yükseliş nedeniyle borç/GSYH oranının artış eğilimine girmesine yol açan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Dış borç ve dövize endeksli iç borç stokunun yerli para cinsinden karşılığını artıran değerleme etkisiAnswer
B
Reel büyüme oranının reel faiz oranından yüksek gerçekleşmesi $(g > r)$ neticesinde oluşan çarpan etkisi
C
Bütçe gelirleri içerisinde dolaylı vergilerin payının artmasıyla birlikte bütçe esnekliğinin kaybolması
D
Kamu kesimi borçlanma gereğinin (KKBG) ödemeler dengesindeki cari işlemler açığına eşitlenmesi
E
GSYH ile GSMH arasındaki farkın net faktör gelirleri lehine büyümesi sonucunda ortaya çıkan gelir etkisi

Answer

Dış borç ve dövize endeksli iç borç stokunun yerli para cinsinden karşılığını artıran değerleme etkisi

Türkiye'de kamu borç stokunun GSYH'ye oranındaki değişim sadece bütçenin faiz dışı dengesi veya büyüme hızıyla değil, aynı zamanda 'stok-akım ayarlaması' denilen kalemle de belirlenir. Borç stokunun içinde yer alan dış borçlar ve dövize endeksli iç borçlar, döviz kurları yükseldiğinde TL cinsinden daha yüksek bir değere ulaşır. Bu durum, bütçede bir harcama yapılmasa bile borç yükünün artmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

Borç dinamikleri formülünü analiz etmek

\Delta d = \frac{r-g}{1+g}d_{-1} - pb + sf

formülü elde edilir.

Borç/GSYH oranındaki değişimin hangi kalemlerden kaynaklandığını matematiksel olarak görmek gerekir.

Stok-Akım Ayarlaması (

sf

) kavramını tanımlamak

Bütçe açığı (akım) dışında kalan ancak borç stokunu etkileyen kalemler belirlenir.

Soruda bütçe dışı bir etkinin borç yükünü nasıl artırdığı sorulmaktadır.

Döviz kuru etkisini formüle entegre etmek

Kur artışı, döviz cinsinden borçların TL karşılığını artırarak

sf

kalemini büyütür.

Türkiye'nin borç stokunun önemli bir kısmının döviz cinsinden olması, kur hareketlerini sürdürülebilirlik için kritik hale getirir.

Sonucu değerlendirmek

Faiz dışı fazla (

pb > 0

) ve büyüme (

g > r

) olsa dahi, yüksek kur artışı (

sf

) borç yükünü artırabilir.

Türkiye ekonomisinin yapısal bir gerçeği olan 'kur-borç' ilişkisi doğrulanmış olur.

Key Concept

Stok-Akım Ayarlaması ve Değerleme Etkisi

Hints

Borç yükündeki değişim formülünde bütçe açığı dışındaki unsurları (stok-akım ayarlaması) düşünün.

Türkiye'nin toplam kamu borç stokunun yaklaşık yarısının döviz cinsinden veya dövize endeksli olduğunu hatırlayın.

Bir bütçe yılı içinde kur %20 artarsa, döviz cinsinden borçların TL karşılığı da otomatik olarak artar; bu bir bütçe harcaması mıdır yoksa değerleme midir?

Practice More

Borç sürdürülebilirliği için 'Hazine Net Borç Stoku' ile 'AB Tanımlı Genel Yönetim Borç Stoku' arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Topics

More questions from this topic