Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından İnsani Gelişme Raporu ile tanıtılan ve toplumsal cinsiyet temelli eşitsizliklerin insani gelişme üzerindeki maliyetini ölçen Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi (GII), metodolojik olarak üç temel boyutu esas almaktadır. Bu endeksin yapısı, daha önce kullanılan Toplumsal Cinsiyet Yetkilendirme Ölçüsü'nün (GEM) bazı kısıtlarını aşmak amacıyla tasarlanmıştır.
Buna göre, GII hesaplamasında kullanılan "güçlendirme" (empowerment) boyutu kapsamında değerlendirilen gösterge çifti aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- Parlamentodaki kadın sandalye oranı ile kadın ve erkek nüfusun ortaöğretim ve üzeri eğitim düzeyiAnswer
- BAnne ölüm oranı ile yaş arası kadınlardaki adölesan doğurganlık hızı
- CKadınların üst düzey yönetici pozisyonlarındaki payı ve profesyonel/teknik işlerdeki istihdam oranı
- DKadın ve erkeklerin işgücüne katılım oranları ile kişi başına düşen tahmini gelir farkı
- EKadın ve erkeklerin beklenen yaşam süreleri ile okuryazarlık oranları arasındaki fark
Answer
Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi'nin (GII) güçlendirme boyutu, parlamentodaki kadın sandalye oranı ve her iki cinsiyet için en az ortaöğretim düzeyindeki eğitim başarısı göstergelerinden oluşur.
Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi (GII), kadınların ve erkeklerin toplumsal yaşamdaki konumlarını üç boyut üzerinden değerlendirir. Güçlendirme (Empowerment) boyutu, kadınların siyasi ve sosyal gücünü yansıtan 'parlamentodaki koltuk sayısı oranı' ile bilgi birikimini ve yetkinliğini yansıtan 'ortaöğretim ve üzeri eğitim düzeyi' göstergelerini içerir. Bu göstergeler hem kadın hem de erkek (eğitim için) verilerini karşılaştırarak eşitsizliği ölçer.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi (GII) Boyutları ve Göstergeleri
Hints
1
GII'nin üç boyutu olduğunu (Sağlık, Güçlendirme, İşgücü) ve güçlendirmenin siyasi temsil ve eğitimle ilgili olduğunu düşünün.
2
GII, yılında GEM'in yerini alırken, yönetici pozisyonları gibi ölçülmesi zor veriler yerine eğitim düzeyini getirmiştir.
3
Güçlendirme boyutu, parlamentodaki kadınların payı ve her iki cinsiyetin lise ve üzeri eğitim başarısı üzerinden hesaplanır.
Practice More
GII ve GDI arasındaki metodolojik farkları (oran vs. kayıp ölçümü) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Alternative Method
Boyutları eleyerek gidin: Eğer seçenek sağlıkla ilgiliyse (anne ölümü) veya sadece işgücü piyasasıyla ilgiliyse (katılım oranı), güçlendirme boyutuna ait olamaz.
Estimated Time:1m 30s