Question

Difficulty: MediumKağıt Para Sistemi

Ekonomi literatüründe 'itibari para' (fiat money) olarak tanımlanan kağıt para sisteminin işleyişi ve temel özellikleri dikkate alındığında, bu sisteme dair aşağıdaki yargılardan hangisi hatalıdır?

  1. A
    Paranın değişim aracı olarak genel kabul görmesi, hukuki bir zorunluluk olan 'kanuni ödeme gücü' (legal tender) vasfına dayanır.
  2. B
    Paranın üzerinde yazılı nominal değeri ile baskı ve dağıtım gibi reel üretim maliyetleri arasındaki pozitif fark, devlete senyoraj geliri sağlar.
  3. C
    Kağıt paraların içsel (maddi) değeri, piyasada temsil ettikleri satın alma gücüne oranla ihmal edilecek kadar düşüktür.
  4. Tedavüle sürülen her bir birim kağıt para, Merkez Bankası tarafından sabit bir kur üzerinden altın veya gümüşe dönüştürülme garantisine sahiptir.Answer
  5. E
    Paranın değeri ve istikrarı, Merkez Bankası'nın para arzı üzerindeki kontrolü ve uygulanan ekonomi politikalarına duyulan güvenle ilişkilidir.

Answer

İtibari para sisteminde kağıt paraların altın veya gümüş gibi kıymetli madenlere sabit bir kurdan dönüştürülme garantisinin bulunduğu yargısı hatalıdır.
Doğru cevap, kağıt paranın altına dönüştürülme garantisine sahip olduğunu iddia eden yargıdır; çünkü modern itibari para sistemlerinde banknotların herhangi bir kıymetli madene dönüştürülme garantisi (konvertibilitesi) bulunmamaktadır. Bu tür garantiler, kağıt paranın altına endeksli olduğu 'altın standardı' veya 'temsili para' dönemlerine ait bir özelliktir.

Step-by-Step Solution

1
İtibari para (fiat money) kavramının tanımını değerlendirmek.
İtibari paranın, mal olarak değeri olmayan ve herhangi bir metale dönüştürülme sözü içermeyen para olduğu saptanır.
Sistemin en belirgin ayırıcı özelliği olan 'maden karşılığı bulunmama' durumunu teyit etmek.
2
Hukuki ve ekonomik özellikleri (kanuni ödeme gücü, senyoraj) analiz etmek.
Paranın değerinin yasalarla korunduğu ve üretim maliyeti ile nominal değer arasındaki farktan gelir elde edildiği görülür.
Modern kağıt para sisteminin işleyiş mekanizmalarını doğrulamak.
3
Dönüştürülebilirlik garantisi veren ifadeyi diğer özelliklerle karşılaştırmak.
Sabit kurdan altın garantisinin 'temsili para' sistemine ait bir özellik olduğu, modern 'itibari para' sistemiyle çeliştiği anlaşılır.
Hatalı olan yargıyı diğer doğru özelliklerden ayırt ederek sonuca ulaşmak.

Key Concept

İtibari para (fiat money), maddi bir cevher karşılığı olmayan ve değeri devlet otoritesi ile güvene dayanan para sistemidir.

Practice More

Para sistemleri arasındaki farkları daha iyi anlamak için 'Gresham Yasası' ve 'Bimetalizm' konularını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question