Türkiye'de gelir dağılımı verileri analiz edilirken hanehalkı toplam geliri; maaş-ücret, müteşebbis geliri, gayrimenkul geliri ve sosyal transferler gibi kalemlere ayrılmaktadır. Bu bağlamda, piyasa geliri (vergi ve transferler öncesi) ile harcanabilir gelir (vergi ve transferler sonrası) üzerinden hesaplanan eşitsizlik ölçütleri arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi iktisadi literatür ve Türkiye ekonomisi gerçekleri açısından en doğrudur?
- Sosyal transferlerin (emekli maaşları, sosyal yardımlar vb.) toplam hanehalkı geliri içindeki ağırlığının artması, piyasa gelirine dayalı Gini katsayısı ile harcanabilir gelire dayalı Gini katsayısı arasındaki farkın (yeniden dağıtım etkisi) açılmasına yol açar.Answer
- BGini katsayısının sayısal değerinin ’ten ’e yükselmesi, Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusuna ( derece doğrusu) yaklaştığını ve gelir dağılımında adaletin sağlandığını kanıtlar.
- CTürkiye ekonomisinde (veya ) oranının azalması, en yüksek gelire sahip %’lik grubun toplam gelirden aldığı payın, en düşük gelire sahip %’lik grubun payına oranla daha fazla arttığını gösterir.
- DTarım sektöründeki istihdam payının azalması, fonksiyonel gelir dağılımında müteşebbis gelirinin payını her zaman düşürerek Gini katsayısının matematiksel bir zorunlulukla sıfıra yaklaşmasını sağlar.
- ETürkiye'de kişi başına düşen GSYH miktarının reel olarak artış göstermesi, gelir bölüşümündeki adaletsizliği temsil eden Gini katsayısının doğrudan düşmesine neden olan temel unsurdur.
Answer
Sosyal transferlerin payının artması, piyasa geliri ile harcanabilir gelir arasındaki eşitsizlik farkını artırarak devletin yeniden dağıtım etkisini güçlendirir.
Türkiye ekonomisinde devletin sosyal güvenlik sistemi ve yardım programları aracılığıyla yaptığı sosyal transferler, piyasada oluşan gelir eşitsizliğini yumuşatan en önemli araçtır. Sosyal transferlerin payı arttığında, piyasa gelirindeki adaletsizlik düzeyi aynı kalsa bile, bireylerin eline geçen net harcanabilir gelir daha dengeli dağılacağı için harcanabilir gelir Gini katsayısı düşer. Bu durum, iki gösterge arasındaki farkı (devletin müdahale etkisini) artırır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Fonksiyonel Gelir Dağılımı ve Yeniden Dağıtım (Redistribution) Mekanizmaları
Hints
1
Gini katsayısı 'piyasa geliri' ve 'harcanabilir gelir' için ayrı ayrı hesaplanabilir.
2
Hangi gelir türü vergiden temizlenmiş ve devlet desteği eklenmiş halidir? Bu eklemeler eşitsizliği nasıl etkiler?
3
Piyasa geliri ile harcanabilir gelir arasındaki farka 'yeniden dağıtım etkisi' denir. Sosyal yardımlar bu farkın en büyük belirleyicisidir.
Practice More
Lorenz eğrisi üzerinde devletin vergi ve transfer politikalarının eğriyi hangi yöne kaydırdığını çizmeyi deneyin.
Estimated Time:2m 30s