Question

Difficulty: Very hardYoksulluk Endeksleri (HPI ve ÇBYE)

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDPUNDP) tarafından 20102010 yılında uygulamaya konulan Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (C\cBYEÇBYE - MPIMPI), yoksulluğu sadece gelir eksikliği olarak değil; eğitim, sağlık ve yaşam standartları alanlarındaki yoksunlukların hanehalkı düzeyindeki yoğunluğu üzerinden ölçmektedir. Bu endeks, daha önce kullanılan İnsani Yoksulluk Endekslerinin (HPIHPI) yerini almış olsa da, özellikle gelişmiş ülkeler için tasarlanmış olan HPI2HPI-2 endeksindeki bazı özgün boyutları küresel ölçekteki genel hesaplamasına doğrudan dâhil etmemiştir.

Buna göre, HPI2HPI-2 kapsamında 'toplumsal dışlanma' (socialsocial exclusionexclusion) olgusunu temsil eden bir gösterge olarak kullanılan ancak küresel C\cBYEÇBYE (MPIMPI) gösterge setinde doğrudan yer almayan değişken aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Uzun süreli işsizlik oranıAnswer
  2. B
    Okula devam süresi
  3. C
    Yemek pişirme yakıtı türü
  4. D
    Fonksiyonel okuryazarlık düzeyi
  5. E
    Beslenme ve çocuk ölümleri

Answer

HPI-2 endeksinde 'toplumsal dışlanma' boyutunu temsil eden ancak küresel MPI'da doğrudan yer almayan gösterge 'Uzun süreli işsizlik oranı'dır.
İnsani Yoksulluk Endeksi-2 (HPI2HPI-2), gelişmiş ülkelerdeki yoksulluğu analiz ederken sadece hayatta kalma ve bilgiyi değil, aynı zamanda bireyin toplumun bir parçası olamamasını (toplumsal dışlanma) da ölçer. Bu boyutu ölçmek için kullanılan temel veri 'uzun süreli işsizlik oranı'dır. 20102010 yılında geçilen Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (MPIMPI) ise daha geniş kapsamlı ve küresel bir mutlak yoksunluk analizi yaptığı için işsizlik verisini doğrudan birincil göstergeleri arasına almamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Endekslerin gelişim sürecini ve kapsamlarını analiz etmek.
HPI-2'nin gelişmiş ülkeler (OECD) için, MPI'nın ise küresel (genellikle gelişmekte olan ülkeler odaklı) kullanım için tasarlandığı belirlenir.
Endeksler arasındaki hedef kitle farkı, kullanılan göstergelerin niteliğini belirler.
2
HPI-2 endeksinin özgün boyutlarını incelemek.
HPI-2'nin dört boyutu olduğu görülür: Yaşam süresi (60 yaş), Bilgi (fonksiyonel okuryazarlık), Yaşam standardı (medyan gelirin %50'si) ve Toplumsal Dışlanma.
Dışlanma boyutu, gelişmiş ülkelerdeki yoksulluğun niteliksel bir özelliğidir.
3
Toplumsal dışlanma göstergesini tanımlamak.
HPI-2'de bu boyutun 'uzun süreli işsizlik oranı' (1212 ay ve üzeri) ile ölçüldüğü saptanır.
İşsizlik, bireyin toplumdan ekonomik ve sosyal olarak kopuşunun en önemli göstergesidir.
4
MPI (ÇBYE) gösterge seti ile kıyaslamak.
MPI'nın 10 göstergesi içinde işsizlik verisinin yer almadığı, bunun yerine hanehalkı varlıkları ve temel ihtiyaçların (su, elektrik, yakıt vb.) ön planda olduğu görülür.
Küresel MPI, daha çok mutlak yoksunluklara odaklanırken HPI-2 göreli ve sosyal yoksunluklara odaklanır.

Key Concept

HPI-2 vs. MPI Gösterge Farklılıkları ve Toplumsal Dışlanma

Hints

1
Gelişmiş ülkelerdeki yoksulluğu ölçen HPI2HPI-2 endeksinin, gelişmekte olan ülkeler için kullanılan HPI1HPI-1 endeksinden en büyük farkı 'toplumsal dışlanma' boyutudur.

Practice More

HPI-1, HPI-2 ve MPI arasındaki gösterge ağırlıklarını ve eşik değerlerini karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question