Question

Difficulty: MediumTarımsal Destekleme Politikaları

Türkiye'de 19301930’lu yıllardan itibaren temel tarımsal destekleme stratejisi olarak uygulanan "destekleme alımları" sisteminden 20002000’li yılların başında vazgeçilerek Tarımsal Reform Uygulama Projesi (ARIP) kapsamında "Doğrudan Gelir Desteği" (DGD) modeline geçilmesinin temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tarım sektörünün milli gelir içerisindeki payını, istihdam payı ile eşitleyerek sektörler arası gelir adaletini sağlamak
  2. Destekleme alımlarının kamu bütçesi üzerinde oluşturduğu sürdürülemez mali yükü hafifletmek ve tarımsal destekleri üretim miktarından bağımsız hale getirmekAnswer
  3. C
    Fark ödemesi (prim) sistemini tüm ürün gruplarına yayarak devletin tarımsal ürün piyasalarındaki tek alıcı rolünü pekiştirmek
  4. D
    19601960-19801980 yılları arasında uygulanan ithal ikameci sanayileşme modelini tarım sektöründe de etkin kılarak dışa bağımlılığı azaltmak
  5. E
    2424 Ocak 19801980 Kararları ile hedeflenen döviz kuru rejimini korumak amacıyla tarımsal girdilerde devlet tekelini yeniden kurmak

Answer

Destekleme alımlarının kamu bütçesi üzerinde oluşturduğu sürdürülemez mali yükü hafifletmek ve tarımsal destekleri üretim miktarından bağımsız hale getirmek
Doğrudan Gelir Desteği (DGD) modeline geçişin temel nedeni, fiyat destekleri ve müdahale alımlarının kamu bütçesinde yarattığı devasa finansman ihtiyacını (görev zararlarını) ortadan kaldırmaktır. Ayrıca bu sistemle destekler üretim miktarından bağımsız hale getirilerek (decoupling), çiftçilerin sadece destek almak için verimsiz üretim yapmasının önüne geçilmesi ve piyasada fiyatların serbestçe oluşması hedeflenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Eski sistemin (Destekleme Alımları) analizi
Destekleme alımları, devletin piyasa fiyatına müdahale ederek ürün almasıdır; bu durum yüksek arz fazlasına ve bütçe üzerinde büyük mali yüklere (görev zararları) yol açmıştır.
Reformun çıkış noktasını anlamak için eski sistemin yarattığı mali sürdürülemezliği tespit etmek gerekir.
2
DGD sisteminin niteliğinin belirlenmesi
DGD, üreticinin ne kadar ürettiğinden bağımsız olarak (decoupled), arazi büyüklüğü baz alınarak yapılan bir ödemedir.
Desteklerin üretim kararlarından koparılmasının piyasa fiyat oluşumundaki bozucu etkileri nasıl azalttığını anlamak için bu nitelik kritiktir.
3
Uluslararası bağlam ve ARIP projesinin amacı ile eşleştirme
Dünya Bankası destekli ARIP, tarımı piyasa koşullarına uyumlu hale getirmeyi ve kamu maliyesini disipline etmeyi hedeflemiştir.
Reformun hem iç mali nedenlerini hem de dış kurumsal baskıları (DTÖ, IMF, DB) sentezleyerek doğru gerekçeye ulaşılır.

Key Concept

Tarımsal Desteklemede Decoupling (Üretimden Bağımsızlaştırma)
Estimated Time:1m 15s
Rate this question