Examkin

Question

Difficulty: Very hardHizmetler Sektörünün Gelişimi ve Yapısı

Hizmetler sektörü Türkiye ekonomisinde 19801980’lerden itibaren hem üretim hem de istihdam açısından baskın sektör haline gelmiştir. Bu yapısal dönüşümün ekonomik dinamikleri üzerine yapılan analizlerde sektörün dış denge, verimlilik ve büyüme ile ilişkisi kritik öneme sahiptir.

Buna göre, Türkiye ekonomisinde hizmetler sektörünün gelişimi ve mevcut yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlış bir tespittir?

  1. A
    Hizmetler sektörü, imalat sanayiine kıyasla düşük ithal girdi yoğunluğu sayesinde, ekonomik büyüme süreçlerinde dış denge üzerindeki baskıyı azaltan bir işlev görür.
  2. B
    Turizm ve uluslararası taşımacılık gibi kalemler, Türkiye'nin ödemeler dengesindeki kronik mal ticareti açığını daraltan en önemli hizmet ticareti kalemleridir.
  3. C
    Sektörün istihdam payındaki artışın katma değer artışından daha hızlı seyretmesi, hizmetler sektöründe emeğin ortalama verimliliğinin sanayi sektörüne göre daha düşük kalmasına yol açmaktadır.
  4. Hizmetler sektörünün ekonomideki baskın konumu, 1960−19801960-1980 dönemi kalkınma planlarında hedeflenen 'sanayi odaklı büyüme' modelinin doğal ve planlanmış bir aşaması olarak ortaya çıkmıştır.Answer
  5. E
    Finans, yazılım ve bilgi-iletişim gibi 'modern hizmetler' kollarının toplam sektör içindeki payının düşük seyretmesi, sektörün yapısal bir verimlilik sorunu yaşamasına neden olmaktadır.

Answer

Hizmetler sektörünün ekonomideki baskınlığının 1960−19801960-1980 dönemi kalkınma planlarının bir hedefi olduğunu savunan seçenek yanlıştır.
Türkiye ekonomisinde 1960−19801960-1980 yılları arası uygulanan Beş Yıllık Kalkınma Planları sanayileşmeyi temel hedef olarak belirlemiştir. Hizmetler sektörünün GSYHGSYH içindeki payının sanayiyi geride bırakarak baskın hale gelmesi, bu planların bir sonucu değil; 19801980 sonrası uygulanan neoliberal politikalar, dışa açılma süreci ve imalat sanayiindeki tıkanmaların bir yansımasıdır. Dolayısıyla hizmetler ağırlıklı büyüme, planlı bir aşama değil, yapısal bir 'erken sanayisizleşme' veya 'hizmetlere kayma' eğilimidir.

Step-by-Step Solution

1
Dönemsel Strateji Analizi
1960−19801960-1980 döneminin 'İthal İkameci Sanayileşme' (İİS) stratejisine odaklandığını tespit etmek.
Sektörel dönüşümün planlı bir sürecin mi yoksa piyasa dinamiklerinin mi sonucu olduğunu anlamak için gereklidir.
2
Plan Hedeflerinin İncelenmesi
Beş Yıllık Kalkınma Planları'nın (BYKP) temel hedefinin tarımdan sanayiye geçiş olduğunu, hizmetlerin ise 'üretken olmayan' veya 'tali' bir sektör olarak görüldüğünü saptamak.
Hizmetler sektöründeki büyümenin planlı bir önceliklendirme olmadığını doğrulamak için kritiktir.
3
19801980 Sonrası Dönüşümün Analizi
Hizmetler sektöründeki patlamanın 2424 Ocak 19801980 Kararları sonrası dışa açılma, serbestleşme ve kentleşme süreçleriyle hızlandığını belirlemek.
Sektörün mevcut yapısının kaynağını doğru tarihsel bağlama oturtmak için gereklidir.
4
Dış Ticaret ve Verimlilik İlişkisinin Kurulması
Hizmetlerin düşük ithal bağımlılığı ve döviz kazandırıcı rolünün yapısal bir gerçeklik olduğunu onaylamak.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek yanlış seçeneği kesinleştirmek için yapılır.

Key Concept

Türkiye Ekonomisinde Sektörel Yapısal Dönüşümün Tarihsel ve Dinamik Analizi

Hints

1
Türkiye'nin 1960−19801960-1980 arası uyguladığı 'İthal İkameci Sanayileşme' stratejisinin asıl odağını düşünün.
2
Planlı dönemde hizmetler sektörü üretken bir sektör olarak mı görülüyordu yoksa sanayinin destekleyicisi mi?
3
Hizmetler sektöründeki büyük sıçramanın 19801980 sonrası dışa açılma kararlarıyla başladığını hatırlayın; bu planlı bir devlet stratejisinden ziyade piyasa dönüşümüydü.

Practice More

Baumol etkisi (Hizmetlerde verimlilik artışının düşüklüğü) ve erken sanayisizleşme kavramlarını Türkiye örneği üzerinden araştırınız.

Alternative Method

Sektörel payların tarihsel gelişimini (19231923 - Tarım baskın, 19601960 - Sanayileşme çabası, 19801980 sonrası - Hizmetler patlaması) bir kronoloji olarak zihninizde canlandırarak planlı dönem hedefleriyle çelişkiyi yakalayabilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Hizmetler Sektörünün Gelişimi ve Yapısı

More questions from this topic