Question

Difficulty: Medium2002 Sonrası Dönem: Güçlü Ekonomiye Geçiş ve Güncel Gelişmeler

Türkiye ekonomisinde 19901990’lı yıllarda kamu maliyesinde "şeffaflıktan uzak" büyük bir yük oluşturan ve bankacılık krizlerini tetikleyen "görev zararları" (dutyduty losseslosses) sorununun, 20022002 sonrası dönemde mali disiplini kurumsallaştırmak amacıyla tasfiye edilmesi ve yapısal dönüşümüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Kamu bankalarının birikmiş görev zararları özel tertip Devlet İç Borçlanma Senetleri (DI˙BSDİBS) ile itfa edilerek bankalar rehabilite edilmiş ve bu giderlerin bütçe disiplini içinde şeffaf bir şekilde takibine geçilmiştir.Answer
  2. B
    Görev zararları sorunu, Merkez Bankası’nın Hazine'ye doğrudan kısa vadeli avans (monetizasyonmonetizasyon) vermesi ve para arzını artırması yoluyla çözülmüştür.
  3. C
    Kamu bankalarının tüm ticari faaliyetleri durdurularak bu kurumlar sadece bütçe açıklarını finanse eden birer kamu dairesine dönüştürülmüştür.
  4. D
    Görev zararlarının tasfiyesi amacıyla tüm özel sermayeli bankaların mevduatlarına yüksek oranlı ek vergiler getirilerek kaynak transferi yapılmıştır.
  5. E
    Dalgalı kur rejimine geçilerek Türk lirasının değer kaybetmesi sağlanmış ve bu sayede bankaların görev zararlarının reel değeri piyasa tarafından silinmiştir.

Answer

Kamu bankalarının birikmiş görev zararlarının özel tertip DİBS'ler ile tasfiye edilmesi ve bu süreçten sonra tüm görevlendirmelerin bütçe sınırları içinde bütçelenerek yapılmasıdır.
Kamu bankalarının birikmiş görev zararlarının özel tertip DI˙BSDİBS ile itfa edilmesi, bankaların bilançolarındaki sağlıksız alacakları likit ve güvenli varlıklara dönüştürmüştür. Bu adım, maliyenin bütçe dışı kalemlerle (görev zararları yoluyla) açık vermesini engellemiş ve mali disiplini kurumsal bir zemine oturtmuştur.

Step-by-Step Solution

1
19901990’lı yıllardaki durumun tespiti
Kamu bankaları (Ziraat ve Halkbank), hükümetlerin popülist politikaları gereği tarım ve esnafa piyasa altı faizle kredi vermiş; oluşan zarar bütçeden ödenmeyip banka bilançolarında biriktirilmiştir.
Bu durum bankaların likidite sıkışıklığına girmesine ve kamu finansman dengesinin bozulmasına yol açmıştır.
2
Yapısal reformun uygulanması (200120022001-2002)
Hazine, bankalara olan bu borçlarını nakit dışı özel tertip tahviller vererek (re-kapitalizasyon) ödemiş ve bankaların sermaye yapısını güçlendirmiştir.
Bankaların piyasadan yüksek faizle borçlanma zorunluluğunu bitirmek ve bilançolarını temizlemek.
3
Kurumsal çıpanın oluşturulması
Bundan sonra yapılacak her türlü görevlendirme giderinin bütçeye konulması zorunlu hale getirilmiştir.
Mali şeffaflığı sağlamak ve bütçe dışı açıkların (fiscal dominance) önüne geçmek.

Key Concept

Mali Şeffaflık ve Kamu Bankacılığı Reformu

Practice More

Kamu bankalarının özelleştirilmesi tartışmaları ve 20052005 yılında çıkarılan 54115411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun getirdiği ihtiyatlı denetim kurallarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question