Türkiye’nin dış borç stoku verileri incelendiğinde; borcun mülkiyet yapısı, vade dağılımı ve döviz kompozisyonu gibi bileşenlerin zaman içinde yapısal değişimler gösterdiği görülmektedir. Aşağıdaki tabloda Türkiye'nin bazı yıllardaki brüt dış borç stokunun mülkiyet bazlı dağılımı (yaklaşık yüzde paylar ile) verilmiştir:
| Borçlu Kesim | 2002 Payı (%) | 2010 Payı (%) | 2024 Payı (%)
| :--- | :---: | :---: | :---:
| Kamu Kesimi | 54 | 31 | 42 |
| TCMB | 11 | 4 | 4 |
| Özel Sektör | 35 | 65 | 54 |
Türkiye’nin dış borç stoku ve bileşimiyle ilgili yukarıdaki veriler ve genel ekonomik eğilimler dikkate alındığında, aşağıdaki analizlerden hangisi yanlıştır?
- ABrüt dış borç stokundan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dış varlıkları ile bankacılık kesiminin net dış varlıklarının mahsup edilmesiyle elde edilen 'Net Dış Borç Stoku', ekonominin dış yükümlülüklerini varlıklarla dengeleme kapasitesini gösteren bir göstergedir.
- B2001 krizi sonrası dönemde kamu kesiminin payındaki azalma mali disiplinle ilişkili iken, 2008 küresel krizi sonrası dönemde özel sektör payındaki artışta finansal olmayan kuruluşların (reel sektör) uzun vadeli borçlanma imkanlarındaki genişleme etkili olmuştur.
- CDış borç verileri 'orijinal vade'ye göre incelendiğinde stokun büyük kısmı uzun vadeli borçlardan oluşurken; 'kalan vade'ye göre bakıldığında vadesine 1 yıl ve daha az kalan yükümlülüklerin toplam stoka oranı, likidite riski açısından daha kritik bir gösterge niteliği taşır.
- DKamu kesimi dış borç yönetimi stratejisinde 2000'li yıllardan itibaren bir dönüşüm yaşanmış; uluslararası kuruluşlardan alınan program kredilerinin payı azalırken, uluslararası sermaye piyasalarına ihraç edilen Eurobond (tahvil) borçlarının ağırlığı artmıştır.
- Dış borç stokunun döviz kompozisyonu incelendiğinde; 2018 yılı sonrası dönemde döviz kurlarındaki dalgalanmanın etkisiyle dış borç stoku içerisindeki Türk Lirası cinsinden yükümlülüklerin payı, yabancı para cinsinden borçları geride bırakarak toplam stokun yarısını aşmıştır.Answer
Answer
Dış borç stoku içindeki Türk Lirası payının toplamın yarısını aştığını iddia eden seçenek yanlıştır; zira Türkiye'nin dış borç stoku neredeyse tamamen yabancı para birimleri cinsindendir.
Dış borç stoku, yerleşik olmayan kişilere olan borçları ifade eder ve bu borçlar uluslararası piyasalarda geçerli olan rezerv para birimleri (ABD Doları, Euro, SDR vb.) üzerinden yapılır. Türkiye'nin dış borç stoku verileri incelendiğinde, Türk Lirası cinsinden borçlanmanın payı toplam stok içinde her zaman çok düşük (yüzde 5'in altında) kalmıştır. Türk Lirası cinsinden borçların payının toplam stokun yarısını aşması gibi bir durum söz konusu değildir. Bu durum ancak iç borçlanma için geçerli olabilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Dış Borç Stoku Bileşimi ve Döviz Kompozisyonu
Practice More
Net dış borç stoku ile brüt dış borç stoku arasındaki sayısal farkın hangi yıllarda neden azaldığını/arttığını rezerv değişimleri üzerinden analiz ediniz.
Estimated Time:3m 0s