Türkiye ekonomisinin dış ticaret yapısı üzerine yapılan çalışmalarda, ihracat pazarlarının… — KPSS İktisat

Türkiye ekonomisinin dış ticaret yapısı üzerine yapılan çalışmalarda, ihracat pazarlarının bölgesel dağılımı ile ithalatın ülke bazlı yoğunlaşması arasındaki yapısal asimetri temel bir analiz konusudur. Bu asimetri, Türkiye'nin hem pazar çeşitlendirme stratejilerini hem de dış şoklara karşı kırılganlığını etkilemektedir.

Aşağıdaki tabloda, Türkiye'nin son dönem dış ticaretinin (2024-2025 verileri projeksiyonu) ülke grupları ve bazı stratejik ortaklar bazındaki yaklaşık dağılımı verilmiştir:

Ülke / Ülke Grubu	İhracattaki Pay (%)	İthalattaki Pay (%)
Avrupa Birliği ( $AB-27$ )	$41,0$	$28,2$
Yakın ve Orta Doğu	$18,2$	$8,4$
Rusya Federasyonu	$4,2$	$13,6$
Çin Halk Cumhuriyeti	$1,3$	$12,5$
Almanya	$8,4$	$7,2$

Tablodaki veriler ve Türkiye ekonomisinin dış ticaret ortaklarının yapısal özellikleri birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye'nin ihracatında Avrupa Birliği ( $AB-27$ ) ülkeleri en büyük paya sahip olmayı sürdürürken; ithalatta Rusya ve Çin'in toplam payının dörtte birini ( $25\%$ ) aşması, ithalatın ülke bazında yüksek bir yoğunlaşma sergilediğini göstermektedir.Answer
B
İhracatın yaklaşık beşten birini karşılayan Yakın ve Orta Doğu ülkeleri, Türkiye'nin ithalatında da benzer bir ağırlığa sahip olduğundan dış ticaret dengesinin en kararlı (açıksız) olduğu bölge grubudur.
C
İthalatta en büyük paya sahip ilk üç ülke sırasıyla Almanya, Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri olup; bu durum ithalatın teknoloji yoğunluklu bir yapıya sahip olduğunu kanıtlamaktadır.
D
Türkiye'nin en çok ihracat yaptığı tekil ülke olan Almanya ile olan ticaretinde, ihracatın ithalatı karşılama oranı otomotiv sektörü sayesinde her dönem %100'ün üzerine çıkarak sürekli dış ticaret fazlası verilmesini sağlamıştır.
E
AB-27 grubunun ithalattaki payının ihracattaki payından yaklaşık $13$ puan düşük olması, Türkiye'nin Gümrük Birliği kapsamındaki tüm ürün gruplarında AB ülkelerine karşı net dış ticaret fazlası verdiğini kanıtlamaktadır.

Answer

Türkiye'nin ihracatında AB-27 grubunun %40 üzerindeki payı ile ithalatta Rusya ve Çin'in toplam %25'i aşan ağırlığı, dış ticaretteki bölgesel ve ülkesel yoğunlaşma gerçeğini yansıtmaktadır.

Verilen tablo ve Türkiye'nin güncel dış ticaret verileri incelendiğinde; ihracatın yaklaşık %41'inin AB ülkelerine yapıldığı, ithalatta ise özellikle enerji ve hammadde tedarik edilen Rusya ile ara malı ve makine tedarik edilen Çin'in toplam payının %25 eşiğini (tabloda %26,1) aşarak yüksek bir yoğunlaşma oluşturduğu görülmektedir. Bu durum Türkiye'nin dış ticaretindeki asimetrik yapının en net göstergesidir.

Step-by-Step Solution

Tablodaki ihracat verilerini analiz etme

Avrupa Birliği (

AB-27

) grubu %41,0 ile açık ara en büyük pazar konumundadır.

Türkiye'nin geleneksel ihraç pazarı olan Avrupa'nın hakimiyetini teyit etmek için.

İthalat verilerindeki yoğunlaşmayı hesaplama

Rusya (%13,6) + Çin (%12,5) = %26,1

İthalatın ne kadarının birkaç ülkede toplandığını (yoğunlaşma) belirlemek için.

Seçenekleri verilerle karşılaştırma

İlk seçenek hem ihracat payını hem de ithalat yoğunlaşmasını doğru bir şekilde ifade etmektedir.

Diğer seçeneklerdeki hatalı sıralamaları ve yanlış çıkarımları elemek için.

Dış ticaret dengesi ve yapısal özellikleri yorumlama

İthalatta Rusya (enerji) ve Çin (ara malı/makine) bağımlılığının yüksek olduğu sonucuna varılır.

Asimetrik yapının nedenlerini kavramsal olarak doğrulamak için.

Key Concept

Dış Ticarette Pazar ve Ülke Yoğunlaşması (Asimetrik Yapı)

Hints

Tablodaki ithalat sütununda Rusya ve Çin değerlerini toplayarak toplam ithalat içindeki ağırlıklarını kontrol edin.

Practice More

İthalatın ülke grupları bazında 'Gelişmekte Olan Ülkeler' (Rusya, Çin vb.) lehine kaymasının cari işlemler dengesi üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Topics

More questions from this topic