Ragnar Nurkse ve Paul Rosenstein-Rodan tarafından geliştirilen teorik çerçevede, az gelişmiş ülkelerin 'yoksulluğun kısır döngüsü'nden (vicious circle of poverty) kurtulabilmesi için pazarın darlığı sorununu aşmaları gerektiği vurgulanmaktadır. Rosenstein-Rodan'ın 'Büyük İtiş' (Big Push) teorisine göre, tek bir sanayi dalında yapılan yatırımın pazar yaratma kapasitesinin düşük olması nedeniyle kârlı olmayacağı, ancak geniş bir yelpazede gerçekleştirilecek eş anlı yatırımların bu sorunu çözebileceği savunulur. Bu teorik çerçeveye göre, kalkınmayı başlatacak olan 'Dengeli Kalkınma' stratejisinin temel işleyiş mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Yatırımların çok sayıda tüketim malı üreten sektörde eş zamanlı yapılarak, her bir sektörün yarattığı gelirin diğer sektörlerin ürünlerine yönelik talebin tamamlayıcılığını (complementarity of demand) ve pazarın genişlemesini sağlaması.Answer
- BSınırlı kaynakların, sadece yüksek ileri ve geri bağlantı etkilerine sahip 'itici sektörlere' kanalize edilerek ekonomide bilinçli dengesizlikler yaratılması ve yatırım şevkinin kamçılanması.
- CYoksulluk çemberini kırmak amacıyla sadece arz yönlü kısıt olan düşük tasarruf oranlarını yükseltmek için zorunlu tasarruf ve ağır vergilendirme politikalarının uygulanması.
- DTeknolojik gelişmenin dışsal kabul edildiği durağan durum dengesinde, sermaye birikim katsayısını artırmak yerine sadece nüfus artış hızının düşürülmesine odaklanılması.
- EDurağan bir ekonomiyi harekete geçirmek için girişimcilerin 'yaratıcı yıkım' süreciyle piyasadaki mevcut dengeleri bozması ve teknolojik inovasyon yoluyla tekel kârları elde etmesi.
Answer
Yatırımların çok sayıda tüketim malı üreten sektörde eş zamanlı yapılarak, talebin tamamlayıcılığı ilkesiyle pazarın genişletilmesi ve kalkınmanın bir bütün olarak başlatılması.
Dengeli Kalkınma stratejisinin temel mantığı, az gelişmiş ülkelerdeki yatırım isteksizliğini pazarın dar olmasına bağlar. Rosenstein-Rodan'ın 'Büyük İtiş' teorisi, yatırımların sektörler arasında eş anlı ve koordineli (yatay entegrasyon) bir biçimde yapılmasını, böylece her sektörün diğerleri için talep (pazar) oluşturarak 'parasal dışsallıklar' yaratmasını öngörür.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Talebin Tamamlayıcılığı ve Parasal Dışsallıklar