Merkezi yönetim bütçe verileri değerlendirilirken kullanılan 'faiz dışı denge' (primary balance), toplam bütçe gelirlerinden faiz ödemeleri hariç tutulan bütçe giderlerinin çıkarılmasıyla elde edilen bir performans göstergesidir.
Buna göre, Türkiye ekonomisinde kamu maliyesi disiplini kapsamında hedeflenen 'faiz dışı fazlanın' (primary surplus) temel iktisadi işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- Bütçe içerisinde faiz ödemelerini ve borç servisini karşılayabilecek kaynak yaratarak kamu borç stokunun sürdürülebilirliğini sağlamakAnswer
- BBütçe fazlası vererek ödemeler dengesinde ortaya çıkan cari işlemler açığını bütçe kaynaklarıyla doğrudan finanse etmek
- CBütçe gelirleri içerisinde sadece dolaysız vergi payını artırarak vergi adaletini ve bütçe performansını eş zamanlı iyileştirmek
- DDış ticaret verilerindeki hesaplama hatalarından kaynaklanan 'net hata ve noksan' kalemini bütçe gelirleri üzerinden sıfırlamak
- EGSYH ile GSMH arasındaki farkı merkezi yönetim bütçesinden yapılan transfer ödemeleri yoluyla dengelemek
Answer
Faiz dışı fazlanın temel işlevi, faiz ödemelerini ve borç servisini karşılayacak kaynak yaratarak kamu borç stokunun sürdürülebilirliğini sağlamaktır.
Merkezi yönetim bütçesinde faiz dışı fazla verilmesi, devletin faiz hariç tüm harcamalarını kendi gelirleriyle karşıladıktan sonra elinde bir kaynak kaldığını gösterir. Bu kaynak, biriken borçların faiz ödemelerinde ve ana para ödemelerinde kullanılır. Dolayısıyla, Türkiye ekonomisinde özellikle kriz sonrası dönemlerde bu göstergeye odaklanılmasının temel amacı, kamu borç stokunun sürdürülebilirliğini sağlamak ve borç/GSYH oranını düşürerek mali disiplini korumaktır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Faiz Dışı Denge ve Borç Sürdürülebilirliği
Hints
1
Bütçe dengesi kavramındaki 'faiz' kaleminin neden hariç tutulduğunu düşünün; bu bize bütçenin kendi kendine yetme kapasitesini söyler.
2
Elde edilen fazlalık (gelirlerin giderlerden çok olması), mevcut borçların faizlerini ödemek için bir kaynak sağlar.
3
Kamu maliyesinde borç sürdürülebilirliğinin en temel şartı, faiz dışı fazlanın borç faiz yükünden büyük veya ona yakın olmasıdır.
Practice More
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (KKBG) ile Merkezi Yönetim Bütçe Açığı arasındaki farkları inceleyerek bütçe dışı kalemlerin etkisini analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s