Question

Difficulty: MediumOsmanlı'dan Günümüze Para ve Bankacılığın Gelişimi

Türkiye'de Cumhuriyet döneminde para otoritesinin millîleştirilmesi ve bağımsız bir para politikasının izlenebilmesi amacıyla kurulan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Sermayesinin tamamı Hazine ve Maliye Bakanlığına ait olan bir kamu bankası statüsündedir.
  2. 19. yüzyıldan itibaren para basma imtiyazını elinde bulunduran yabancı sermayeli Bank-ı Osmanî-i Şahane'nin bu yetkisini devralmıştır.Answer
  3. C
    1923 yılında düzenlenen İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararlar sonucunda 1924 yılında faaliyete geçmiştir.
  4. D
    Türkiye Cumhuriyeti'nde kurulan ilk ulusal (millî) banka olma özelliğini taşımaktadır.
  5. E
    İlk kez 1963 yılında uygulanmaya başlanan Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı ile aynı dönemde kurulmuştur.

Answer

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 19. yüzyıldan beri para basma imtiyazına sahip olan Osmanlı Bankası'ndan bu yetkiyi devralarak para otoritesini millîleştirmiştir.
Türkiye'de para otoritesinin millîleşmesi sürecinde, 19. yüzyıldan beri para basma yetkisini elinde tutan Osmanlı Bankası'nın (Bank-ı Osmanî-i Şahane) imtiyazı, 1930'da kurulan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na devredilmiştir. Bu adım, Cumhuriyetin ekonomik bağımsızlık stratejisinin en kritik hamlelerinden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhuriyetin ilk yıllarındaki bankacılık yapısını analiz etme
Para basma yetkisinin yabancı sermayeli Osmanlı Bankası'nda (Bank-ı Osmanî-i Şahane) olduğu görülür.
Kurumsal süreklilik nedeniyle Osmanlı döneminden kalan imtiyazlar bir süre daha devam etmiştir.
2
1930 yılındaki yasal düzenlemeyi inceleme
1715 sayılı Kanun ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın kurulması kararlaştırılmıştır.
Ekonomik bağımsızlığın bir gereği olarak para otoritesinin millî bir kuruma verilmesi amaçlanmıştır.
3
Banka yapısını ve yetki devrini doğrulama
TCMB, anonim şirket yapısında kurulmuş ve banknot ihraç imtiyazını devralmıştır.
Banka, bağımsızlığını vurgulamak amacıyla devlet bankası yerine anonim şirket olarak yapılandırılmıştır.

Key Concept

Türkiye'de para otoritesinin millîleşmesi ve TCMB'nin kuruluşu

Practice More

Osmanlı Bankası'nın para basma imtiyazının hukuken sona ermesi ve Cumhuriyet dönemi banknotlarının basım aşamaları hakkında daha fazla araştırma yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question