Question

Difficulty: HardTürkiye'de Dış Ticaretin Gelişimi ve Politikaları

Türkiye'de 19501950 yılında iktidara gelen Demokrat Parti döneminin ilk yıllarında (19501950-19531953) Avrupa Ödemeler Birliği (EPUEPU) üyeliği ve Kore Savaşı’nın yarattığı olumlu konjonktürle ithalatta büyük oranda serbestleşmeye gidilmiştir. Ancak 19541954 yılından itibaren bu liberal tutum terk edilerek tekrar ithalatta "tahsis (kontenjan) sistemine" ve sıkı döviz kontrolüne dönülmüştür.

19541954 yılında gerçekleşen bu köklü politika değişikliğine yol açan temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    19581958 İstikrar Kararları'nın hazırlık süreci kapsamında Türk lirasının aşırı değerlenmesini engelleme isteği
  2. B
    Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın sanayi hamlesini finanse etmek için hammadde ithalatına öncelik verilmesi
  3. Tarımsal üretimin (rekoltenin) düşmesi ve dış ödemeler dengesindeki açıkların sürdürülemez boyuta ulaşarak döviz rezervlerini tüketmesiAnswer
  4. D
    Türkiye'nin ihracat yapısında sanayi ürünlerinin payının tarım ürünlerini geçmesi sonucunda korumacı politikalara ihtiyaç duyulmaması
  5. E
    Merkezi yönetim bütçe açığının cari açığa dönüşmesi sonucu bütçe disiplinini sağlamak için ithalatın serbest bırakılması

Answer

Tarımsal üretimin düşmesi ve dış ödemeler dengesindeki açıkların sürdürülemez boyuta ulaşarak döviz rezervlerini tüketmesi
Türkiye ekonomisinde 19501950-19541954 arası dönem "sahte refah" veya "tarımsal genişleme" dönemi olarak bilinir. 19541954 yılında tarımsal üretimin iklimsel nedenlerle düşmesi ve dış finansman imkanlarının daralması, döviz rezervlerinin tükenmesine yol açmış; bu da hükümeti ithalatı kısıtlayan tahsis (kontenjan) sistemine geri dönmeye zorlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
19501950-19531953 Dönemi Analizi
Dış ticarette serbestleşme ve ithalat artışı gözlemlenmiştir.
Kore Savaşı nedeniyle artan hammadde talebi ve EPUEPU kredileri döviz girişini desteklemiştir.
2
19541954 Krizinin Tespiti
Tarımsal rekolte düşmüş ve dış ticaret dengesi hızla bozulmuştur.
19541954 yılında yaşanan kuraklık, temel ihraç kalemi olan tarım ürünlerinin satışını azaltmış ve döviz stoklarını eritmiştir.
3
Politika Değişikliğinin Nedenini Belirleme
Kontenjan sistemine ve döviz kontrollerine geri dönülmüştür.
Elde kalan kısıtlı dövizi yönetebilmek için serbest ithalat rejimi askıya alınmıştır.

Key Concept

19501950'li Yıllar Dış Ticaret Çevrimi
Estimated Time:1m 30s
Rate this question