Türkiye ekonomisinde 1950 yılında başlayan 'liberal dış ticaret' dönemi, dış ticaret açıklarının sürdürülemez boyutlara ulaşmasıyla 1954 yılında sona ermiş ve bu tarihten itibaren dış ticarette miktar kısıtlamalarına (kontenjan) yeniden dönülmüştür.
Aşağıdaki tabloda 1950-1953 yılları arasındaki dış ticaret verileri (milyon $) verilmiştir:
| Yıl | İhracat | İthalat | Dış Ticaret Dengesi |
|---|---|---|---|
| 1950 | 263 | 285 | -22 |
| 1951 | 314 | 402 | -88 |
| 1952 | 363 | 556 | -193 |
| 1953 | 396 | 532 | -136 |
Bu veriler ve dönemin ekonomik koşulları dikkate alındığında, 1954 yılındaki bu köklü politika değişikliğinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİzmir İktisat Kongresi kararlarının ilk kez uygulanmaya başlanması
- Döviz rezervlerinin yetersizleşmesi ve ödemeler dengesi krizinin önlenmek istenmesiAnswer
- CSanayi ürünlerinin ihracat içindeki payının %50'yi aşarak tarımı geride bırakması
- D24 Ocak 1980 kararlarıyla dışa açık büyüme modeline geçişin hedeflenmesi
- Eİthal ikameci sanayileşme stratejisinin başarıyla tamamlanmış olması
Answer
Döviz rezervlerinin yetersizleşmesi ve ödemeler dengesi krizinin önlenmek istenmesi.
Doğru yanıt olan döviz rezervlerinin yetersizleşmesi ve ödemeler dengesi krizinin önlenmek istenmesi seçeneği, 1954 yılındaki politika değişikliğinin temel nedenidir. 1950-1953 arası dönemde Marshall yardımları ve tarımsal üretim artışıyla desteklenen liberal ticaret rejimi, ithalatın kontrolsüz büyümesi ve ihracat fiyatlarının düşmesiyle büyük açıklara yol açmıştır. Hükümet, tükenen döviz rezervlerini korumak için 1954'te yeniden kontenjan (kota) sistemine dönmek zorunda kalmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Ödemeler Dengesi Krizi ve Politika Döngüleri
Hints
1
Tablodaki 'Dış Ticaret Dengesi' sütunundaki negatif değerlerin değişim hızına odaklanın.
2
1950-1954 dönemi Demokrat Parti'nin ilk yıllarını ve tarım merkezli kalkınmanın sınırlarını temsil eder.
3
Bir ülkede ithalat ihracattan çok daha fazlaysa ve yardımlar kesilirse, bu durum 'döviz darboğazı' ve 'ödemeler dengesi açığı' oluşturur.
Practice More
1954 yılındaki bu korumacı önlemlerin ardından 1958 yılında alınan istikrar kararlarını ve devalüasyonu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s