Examkin

Question

Difficulty: Hardİki Yanlı Tekel (Bilateral Monopol)

Bir ülkede nükleer atıkların bertaraf edilmesi konusunda ileri teknolojiye ve yasal imtiyaza sahip tek bir uzman firma ile bu hizmeti satın almaya yetkili tek kamu kurumu karşı karşıya gelmiştir. Bu 'iki yanlı tekel' (bilateral monopol) piyasasında denge fiyatı ve miktarının belirlenmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Denge fiyatı, alıcı kurumun marjinal faktör maliyetini (MFCMFC) marjinal ürün hasılatına (MRPMRP) eşitlediği noktada kesin olarak belirlenir.
  2. B
    Fiyat ve miktar, piyasa arz ve talep eğrilerinin kesiştiği noktada tam rekabet koşullarındaki gibi matematiksel bir kesinlikle ortaya çıkar.
  3. Piyasada kesin bir denge çözümü yoktur; fiyat tarafların göreli pazarlık gücüne bağlı olarak bir 'belirsizlik aralığı' içerisinde belirlenir.Answer
  4. D
    Denge fiyatı, her zaman satıcı firmanın marjinal maliyetini (MCMC) marjinal hasılatına (MRMR) eşitlediği noktadaki kâr maksimizasyonu fiyatıdır.
  5. E
    İki yanlı tekel durumunda işlem hacmi, her iki tarafın da kârını aynı anda maksimize ettiği tam rekabet miktarının üzerine çıkar.

Answer

İki yanlı tekel piyasasında kesin bir denge noktası bulunmamakta olup fiyat, tarafların pazarlık güçlerine göre bir belirsizlik aralığı içinde belirlenir.
İki yanlı tekel durumunda, hem satıcı hem de alıcı piyasada fiyatı etkileyebilecek güce sahiptir. Satıcı en yüksek fiyatı, alıcı ise en düşük fiyatı hedefler. Ekonomik teori, bu zıt çıkarların nerede buluşacağını kesin bir matematiksel formülle açıklayamaz; sonuç, tarafların göreli pazarlık gücüne (bargaining power) ve stratejik davranışlarına bağlıdır. Bu nedenle piyasada tek bir denge noktası yerine bir belirsizlik aralığından bahsedilir.

Step-by-Step Solution

1
Piyasa yapısının tanımlanması
Piyasada tek bir satıcı (monopol) ve tek bir alıcının (monopson) olduğu tespit edilir.
İki yanlı tekelin tanımı gereği tarafların her ikisinin de fiyat üzerinde belirleme gücü vardır.
2
Tarafların hedef fiyatlarının belirlenmesi
Satıcı MR=MCMR = MC noktasındaki yüksek fiyatı (PMP_M), alıcı ise MRP=MFCMRP = MFC noktasındaki düşük fiyatı (PMSP_{MS}) talep eder.
Her iki taraf da kendi kârını veya faydasını maksimize etmeye çalışmaktadır.
3
Fiyat aralığının (belirsizlik bölgesi) analizi
Denge fiyatı, alıcının teklif ettiği alt sınır (PMSP_{MS}) ile satıcının istediği üst sınır (PMP_M) arasında bir yerde kalır.
Denge, bu iki fiyat arasındaki çatışmanın sonucuna göre şekillenir.
4
Nihai dengenin tayini
Dengenin tam olarak nerede oluşacağı, tarafların ikna kabiliyeti, sabrı ve alternatif maliyetleri gibi pazarlık güçlerine bağlıdır.
Teorik modeller bu durumda tek ve kesin bir denge noktası öngöremez (indeterminacy).

Key Concept

İki Yanlı Tekel ve Belirsizlik Aralığı

Hints

1
Bu piyasa yapısında hem bir monopolcü hem de bir monopsoncu olduğu için 'çatışan çıkarlar' söz konusudur.
2
Satıcı fiyatı yukarı, alıcı ise aşağı çekmek ister. Denge, bu iki uç nokta arasındaki pazarlıkla belirlenir.
3
Matematiksel bir keskinlikten ziyade, tarafların direnç gücü ve pazarlık kabiliyeti nihai sonucu belirleyen temel unsurdur.

Practice More

İki yanlı tekelde tarafların dikey bütünleşmeye (vertical integration) gitmesi durumunda piyasa etkinliğinin nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

İki Yanlı Tekel (Bilateral Monopol)

More questions from this topic