Question

Difficulty: HardEnflasyonun Sosyal ve Ekonomik Maliyetleri

Bir ekonomide reel faiz oranının %5, gelir vergisi oranının ise nominal faiz getirisi üzerinden %20 olduğu varsayılmaktadır. Başlangıçta enflasyonun olmadığı (π=0\pi = 0) bu ekonomide, beklenen enflasyonun %10’a çıkması ve nominal faizlerin Fisher etkisine uygun şekilde yükselmesi durumunda; tasarruf sahiplerinin elde edeceği "vergi sonrası reel getiri oranı" nasıl değişir ve bu durum enflasyonun hangi sosyal/ekonomik maliyetine örnek teşkil eder?

  1. %4’ten %2’ye geriler; bu durum enflasyonun vergi sisteminde yarattığı bozulmalara örnektir.Answer
  2. B
    %5 seviyesinde sabit kalır; bu durum paranın uzun dönemdeki yansızlığının bir sonucudur.
  3. C
    %4 seviyesinde sabit kalır; çünkü Fisher etkisi nominal faizleri reel getiriyi koruyacak şekilde artırmıştır.
  4. D
    %4’ten %2’ye geriler; bu durum enflasyonun neden olduğu "ayakkabı eskitme maliyetleri" kapsamındadır.
  5. E
    %4’ten %3’e geriler; bu durum nispi fiyatlardaki değişkenliğin kaynak tahsisini bozmasıdır.

Answer

Tasarruf sahiplerinin vergi sonrası reel getirisi %4’ten %2’ye geriler ve bu durum vergi sistemindeki bozulmaları temsil eder.
Doğru yanıt olan seçenek, hem matematiksel olarak vergi sonrası reel getirinin %4’ten %2’ye düştüğünü doğru hesaplamakta hem de bu durumun literatürde enflasyonun vergi sistemi üzerindeki bozucu etkileri (nominal faiz gelirinin vergilendirilmesi sonucu tasarruf teşviklerinin azalması) olarak tanımlandığını belirtmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki vergi sonrası reel getiriyi hesaplayın.
π=0\pi = 0 ve r=5r = 5 ise i=5i = 5. Vergi sonrası nominal getiri: 5×(10,20)=45 \times (1 - 0,20) = 4. Reel getiri: 40=%44 - 0 = \%4.
Enflasyon yokken nominal ve reel değerler eşittir, sadece vergi yükü düşülür.
2
Enflasyon artışı sonrası yeni nominal faizi Fisher denklemine göre bulun.
i=r+π=5+10=%15i = r + \pi = 5 + 10 = \%15.
Fisher etkisine göre nominal faiz, beklenen enflasyondaki artışı tam olarak yansıtır.
3
Yeni durumda vergi sonrası reel getiriyi hesaplayın.
Vergi sonrası nominal: 15×(10,20)=1215 \times (1 - 0,20) = 12. Yeni vergi sonrası reel getiri: 1210=%212 - 10 = \%2.
Vergi nominal kazanç üzerinden alındığı için enflasyon reel getiriyi aşındırır.
4
Sonucu enflasyonun maliyetleri ile ilişkilendirin.
Getiri %4’ten %2’ye düşmüştür; bu "vergi bozulması" (tax distortion) maliyetidir.
Enflasyonun vergi yasalarıyla etkileşime girerek tasarruf teşviklerini bozması ekonomik bir maliyettir.

Key Concept

Enflasyonun Vergi Sistemi Üzerindeki Bozucu Etkisi (Nominal Vergilendirme)

Hints

1
Fisher denklemi gereği nominal faiz, reel faiz ile enflasyonun toplamıdır.
2
Verginin nominal getiri üzerinden alınması, enflasyon arttıkça devletin aldığı payın reel olarak artmasına neden olur.
3
Yeni nominal faiz %15'tir. Bunun %20'si vergiye giderse geriye kalan tutardan enflasyonu çıkararak reel getiriye ulaşın.

Practice More

Enflasyonun vergi dilimlerini yukarı kaydırarak reel vergi yükünü artırması durumuna (dilim sürüklenmesi) yönelik bir soru çözmek konuyu pekiştirecektir.

Alternative Method

Vergi sonrası reel faizi genel formülle ifade edebiliriz: rnet=i(1t)πr_{net} = i(1-t) - \pi. Fisher etkisini (i=r+πi = r + \pi) yerine koyarsak: rnet=(r+π)(1t)π=r(1t)πtr_{net} = (r+\pi)(1-t) - \pi = r(1-t) - \pi t. Bu formülde π\pi arttıkça rnetr_{net}'in πt-\pi t kadar azaldığı görülür.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question