Examkin

Question

Difficulty: HardDengesiz Kalkınma Stratejileri

Albert O. Hirschman'ın Dengesiz Kalkınma Stratejisi'nde, yatırımların dizilişi üzerinden Sosyal Sabit Sermaye (SOCSOC) ve Doğrudan Üretken Faaliyetler (DPADPA) arasındaki ilişkiyi incelediği analizine göre; "darlıklar yoluyla kalkınma" (development via shortages) yaklaşımı aşağıdakilerden hangisini öngörmektedir?

  1. DPADPA yatırımlarının SOCSOC yatırımlarından önce yapılmasıyla altyapı hizmetlerinde darboğazlar oluşması ve bu durumun siyasi karar alıcıları SOCSOC yatırımlarını artırmaya zorlamasıAnswer
  2. B
    Yatırımların pazarın darlığını aşmak amacıyla tüm sektörlere eş anlı ve dengeli bir biçimde dağıtılarak dışsal ekonomilerden maksimum düzeyde yararlanılması
  3. C
    Öncelikle SOCSOC yatırımlarına ağırlık verilerek üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve DPADPA yatırımları için kendiliğinden oluşacak 'izin verici' (permissive) bir ortamın yaratılması
  4. D
    İleri bağlantı etkileri (forward linkages) en yüksek olan sektörlerin öncelikli seçilerek bu sektörlerin girdi sağlayan yan sanayi kollarını uyardığı bir büyüme sürecinin başlatılması
  5. E
    Tasarruf oranlarının artırılarak sermaye birikiminin hızlandırılması ve tüm üretim faktörlerinin tam istihdam düzeyinde birbiriyle uyumlu artışının sağlanması

Answer

Dengesiz kalkınmada 'darlık yoluyla kalkınma' yaklaşımı, üretken faaliyetlerin (DPADPA) altyapı (SOCSOC) üzerinde baskı kurarak gerekli yatırımları tetiklemesini ifade eder.
Dengesiz kalkınma stratejisinin temel mantığı, kaynakların tüm sektörlere yayılması yerine, diğer sektörleri en fazla uyaracak 'stratejik' sektörlere odaklanılmasıdır. 'Darlık yolu' seçeneğinde, doğrudan üretken faaliyetler (DPADPA) öncelenir. Bu durum altyapı (SOCSOC) hizmetlerinde (yol, elektrik vb.) darlıklar yaratır. Hirschman'a göre bu darlıklar, kamu yönetimini ve siyasi iradeyi altyapı yatırımı yapmaya mecbur bırakır; böylece 'uyarılmış' bir yatırım zinciri oluşur.

Step-by-Step Solution

1
SOCSOC ve DPADPA Kavramlarını Tanımlama
SOCSOC (Altyapı, enerji, ulaşım gibi hizmetler) ve DPADPA (Fabrikalar, tarım gibi doğrudan üretim faaliyetleri) ayrımı yapılır.
Hirschman'ın analizi bu iki temel yatırım türünün birbirini nasıl tetiklediği üzerine kuruludur.
2
Yatırım Dizilişi Yollarını Karşılaştırma
İki yol belirlenir: 'Atıl Kapasite Yolu' (SOCSOC yatırımı →\rightarrow DPADPA teşviki) ve 'Darlık Yolu' (DPADPA yatırımı →\rightarrow SOCSOC zorunluluğu).
Dengesiz kalkınma, hangi dizilişin daha güçlü bir 'uyarılmış yatırım' yaratacağını tartışır.
3
Darlık Yolu Mekanizmasını Analiz Etme
DPADPA yatırımlarının artması altyapı yetersizliği (darboğaz) yaratır. Bu durum maliyetleri artırarak siyasi otoriteler üzerinde kamu yatırımı yapılması için bir 'zorlayıcı baskı' (compulsioncompulsion) oluşturur.
Gelişmekte olan ülkelerde en kıt kaynak sermaye değil, karar alma yeteneğidir; darlıklar bu yeteneği harekete geçiren en güçlü motordur.

Key Concept

Karar Alma Mekanizması ve Zorlayıcı Baskı (Compulsion)

Hints

1
Hirschman'a göre gelişmekte olan ülkelerdeki asıl sorun sermaye eksikliği değil, yatırım kararı alabilme kapasitesinin zayıflığıdır.

Practice More

Hirschman'ın bağlantı etkileri (linkage effects) kavramını ve geri bağlantı etkisinin neden genellikle daha güçlü kabul edildiğini inceleyin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Dengesiz Kalkınma Stratejileri

More questions from this topic