Examkin

Question

Difficulty: MediumFiziki Yaşam Kalitesi Endeksi (PQLI)

İktisadi kalkınma literatüründe, ülkelerin gelişmişlik düzeyini sadece kişi başına düşen gelir gibi parasal büyüklüklerle ölçmenin yetersiz olduğu savunulmuş ve buna alternatif olarak gelir dışı sosyal göstergeleri temel alan endeksler geliştirilmiştir. Bu kapsamda 19791979 yılında Morris David Morris tarafından geliştirilen Fiziki Yaşam Kalitesi Endeksi (PQLI), ülkelerin refah düzeyini üç farklı göstergenin basit aritmetik ortalamasını alarak 00 ile 100100 arasında bir değerle ifade etmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi PQLI hesaplamasında kullanılan bu üç temel göstergeyi bir arada içermektedir?

  1. A
    Kişi başına reel gelir – Bebek ölüm hızı – Okuryazarlık oranı
  2. B
    Doğumda beklenen yaşam süresi – Eğitim süresi – Kişi başına GSYH
  3. Bebek ölüm hızı – Okuryazarlık oranı – Bir yaşındaki yaşam beklentisiAnswer
  4. D
    Satın alma gücü paritesi – Okuryazarlık oranı – Doğumda beklenen yaşam süresi
  5. E
    Bebek ölüm hızı – Ortaöğretimde okullaşma oranı – Kişi başına düşen milli gelir

Answer

Fiziki Yaşam Kalitesi Endeksi (PQLI); bebek ölüm hızı, okuryazarlık oranı ve bir yaşındaki yaşam beklentisi göstergelerinin aritmetik ortalamasıyla hesaplanır.
Fiziki Yaşam Kalitesi Endeksi (PQLI), ülkelerin kalkınma düzeyini ölçerken geliri tamamen dışarıda bırakır. Morris David Morris tarafından önerilen bu modelde; sağlık durumunu temsilen 'bebek ölüm hızı' ve 'bir yaşındaki yaşam beklentisi', eğitim durumunu temsilen ise 'okuryazarlık oranı' kullanılmaktadır. Bu üç değişkenin basit aritmetik ortalaması alınarak ülkenin endeks değeri bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Endeksin temel felsefesini tanımlama
PQLI'nın gelir dışı (non-income) bir sosyal gösterge olduğunu saptama
Bu adım, seçeneklerdeki gelir (GSYH, milli gelir) içeren şıkların elenmesini sağlar.
2
Bileşenleri belirleme
Bebek ölüm hızı, okuryazarlık ve bir yaşındaki yaşam beklentisi değişkenlerini seçme
Morris David Morris'in modelindeki üç spesifik değişkeni tespit etmek için gereklidir.
3
HDI ile ayrımı yapma
Doğumda beklenen yaşam süresi yerine 'bir yaşındaki yaşam beklentisi' ifadesini doğrulama
En yaygın hata olan HDI-PQLI karışıklığını önlemek için bu teknik fark kritik önemdedir.

Key Concept

Fiziki Yaşam Kalitesi Endeksi (PQLI) Bileşenleri

Hints

1
PQLI'nın 'gelir dışı' bir refah ölçütü olduğunu hatırlayın.
2
Bu endeks, HDI'dan farklı olarak bebek ölümlerini ve bir yaşındaki durumu dikkate alır.
3
HDI 'doğumda' yaşam beklentisini kullanırken, PQLI 'bir yaşında' yaşam beklentisini ve bebek ölüm hızını kullanır.

Practice More

PQLI ile İnsani Gelişme Endeksi (HDI) arasındaki temel benzerlik ve farklılıkları bir tablo üzerinden çalışmak kalıcılığı artıracaktır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Fiziki Yaşam Kalitesi Endeksi (PQLI)

More questions from this topic