Examkin

Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Döviz Kuru Politikaları ve TL'nin Değeri

Türkiye ekonomisinde 1 Ocak 2000 tarihinde yürürlüğe giren 'Enflasyonla Mücadele Programı' kapsamında uygulanan 'döviz çıpasına dayalı istikrar stratejisi', Merkez Bankası'nın (TCMB) para arzı üzerindeki kontrolünü kısıtlayan sert parasal kurallar içermekteydi. Bu programın Şubat 2001 krizi ile sona ermesi ve ardından geçilen dalgalı kur rejimi dikkate alındığında, Türkiye'nin döviz kuru politikalarındaki bu köklü değişim süreci hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. 2000 yılı programında uygulanan 'sürünen kur' (crawling peg) sistemi, TCMB'nin likidite sağlamadaki 'son borç verme mercii' işlevini kısıtlayarak finansal kırılganlığı artırmış; 2001 sonrası geçilen dalgalı kur rejimi ile kur, bir nominal çıpa olmaktan çıkıp bir dengeleme değişkenine dönüşmüştür.Answer
  2. B
    24 Ocak 1980 Kararları ile Türkiye ilk kez tam dalgalı kur rejimine geçmiş ve 2001 yılına kadar kurun değeri piyasa güçleri tarafından herhangi bir müdahale olmaksızın belirlenmiştir.
  3. C
    5 Nisan 1994 kararlarının temel amacı, dalgalı kur rejimini kalıcı hale getirerek bütçe açığı ile cari açık arasındaki 'ikiz açık' ilişkisini tamamen ortadan kaldırmaktır.
  4. D
    2001 krizinden sonra uygulanan 'Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı', sadece ihracat rekabetini artırmak amacıyla Türk lirasının reel değerini sürekli düşük tutmayı hedefleyen bir kur politikası benimsemiştir.
  5. E
    Türkiye ekonomisinde döviz kurları 1980-2001 yılları arasında reel olarak her yıl değer kazanmış, bu durum dış ticaret hadlerinin iyileşmesini sağlayarak cari işlemler hesabının sürekli fazla vermesine yol açmıştır.

Answer

2000 yılı programındaki kur çıpasının likidite kısıtlaması nedeniyle krizi derinleştirdiği ve 2001 sonrası dalgalı kurla birlikte kurun bir dengeleme aracına dönüştüğü seçeneği doğrudur.
Doğru cevap, 2000 yılındaki sürünen kur rejiminin Merkez Bankası'nın piyasaya likidite sağlama kapasitesini sınırladığını ve bu durumun 2001 krizindeki rolünü doğru tespit etmektedir. Ayrıca, dalgalı kura geçişin kurun ekonomik bir dengeleyici (adjustment variable) olarak işlev görmeye başladığını vurgulamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
2000 yılı programının mekanizmasını analiz et.
TCMB, net iç varlıkları sabit tutma sözü vererek likiditeyi sadece dış sermaye girişine (döviz karşılığı) bağlamıştı.
Bu durum para kuruluna (currency board) yakın bir sistem yaratarak para politikasının esnekliğini yok etmiştir.
2
Şubat 2001 krizinin etkisini değerlendir.
Likidite sıkışıklığı yaşayan bankalara TCMB'nin müdahale edememesi (parasal kural gereği) faizlerin fırlamasına ve sistemin çökmesine neden oldu.
Sistemin sürdürülebilirliği için kur çıpası terk edilmek zorunda kalındı.
3
Yeni rejimin (Dalgalı Kur) farkını belirle.
Dalgalı kurda kur artık bir hedef değil, dış şokları emen bir 'amortisör' görevi görür.
Böylece TCMB faiz politikasını enflasyon hedeflemesi çerçevesinde daha bağımsız kullanabilir.

Key Concept

İmkansız Üçlü (Impossible Trinity) ve Kur Rejimi Dönüşümü
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Döviz Kuru Politikaları ve TL'nin Değeri

More questions from this topic