Question

Difficulty: MediumSanayi Sektörünün Yapısal Özellikleri

Türkiye ekonomisinde sanayi sektörünün yapısal özellikleri ve tarihsel dönüşümü dikkate alındığında; sektörün üretim kompozisyonu ile gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) ve istihdam içerisindeki göreli payları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Sanayi sektörünün GSYH içerisindeki payı toplam istihdam içerisindeki payından daha yüksektir ve zamanla üretim yapısı tüketim mallarından ara ve yatırım mallarına doğru kaymıştır.Answer
  2. B
    Sanayi sektörünün istihdamdaki payı GSYH'ye olan katkısından her zaman daha yüksek seyretmiş ve sanayileşme süreci tarıma dayalı tüketim malları üretiminde yoğunlaşmaya devam etmiştir.
  3. C
    1980 sonrası dışa açılma süreciyle birlikte sanayi sektörü sadece dayanıksız tüketim malları üretimine odaklanmış ve bu süreçte ara malı ithalat bağımlılığı tamamen ortadan kalkmıştır.
  4. D
    1963-1980 arası uygulanan ithal ikameci sanayileşme stratejisi sonucunda, sanayi üretimi içerisinde yatırım mallarının payı tüketim mallarının payını 1970'lerin başında geride bırakmıştır.
  5. E
    2000'li yıllardan itibaren sanayi sektörünün milli gelir içindeki payı sürekli olarak azalırken, sanayi istihdamının toplam istihdam içindeki payı tarım sektörünü hiçbir dönemde geçememiştir.

Answer

Sanayi sektörünün GSYH içerisindeki payı toplam istihdam içerisindeki payından daha yüksektir ve zamanla üretim yapısı tüketim mallarından ara ve yatırım mallarına doğru kaymıştır.
Sanayi sektörünün yapısal özelliklerinin en belirgin yönü, katma değer yaratma kapasitesinin istihdam yaratma kapasitesinden yüksek olmasıdır. Veriler incelendiğinde sanayinin milli gelirdeki payı istihdamdaki payından her zaman birkaç puan daha yukarıdadır. Ayrıca, Türkiye ekonomisi tarihsel süreçte 'hafif sanayi' olarak adlandırılan tüketim malları üretiminden, 'ağır sanayi' veya 'modern sanayi' olarak adlandırılan ara ve sermaye malları üretimine doğru bir yapısal dönüşüm sergilemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Sektörel payların verimlilik açısından karşılaştırılması.
Sanayi sektörü sermaye yoğun ve verimliliği yüksek bir sektör olduğu için GSYH payı (yaklaşık %2020-2525) istihdam payından (yaklaşık %1919-2121) daha yüksektir.
Bir sektörün yarattığı katma değerin istihdamdaki ağırlığından fazla olması, o sektörde işgücü verimliliğinin yüksek olduğunu gösterir.
2
Üretim kompozisyonundaki tarihsel değişimin analizi.
Türkiye'de 1930'lu ve 1960'lı yıllardaki planlı kalkınma dönemleri ile birlikte sanayi yapısı, basit tüketim mallarından (gıda, tekstil) daha karmaşık ara malları (kimya, demir-çelik) ve yatırım mallarına (makine, otomotiv) doğru evrilmiştir.
Sanayileşmenin temel amacı, katma değeri düşük ürünlerden yüksek teknoloji ve sermaye gerektiren ürünlere geçiş yapmaktır.

Key Concept

Sektörel Katma Değer - İstihdam İlişkisi ve Yapısal Dönüşüm

Practice More

Sanayi sektöründeki işletme büyüklükleri (KOBİ ağırlıklı yapı) ve bunun verimlilik üzerindeki etkilerini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question