Question

Difficulty: Medium1923-1929 Dönemi: İzmir İktisat Kongresi ve Liberal Dönem

19231923 yılında toplanan İzmir İktisat Kongresi'nde kabul edilen "Misak-ı İktisadi" esasları ve 19231923-19291929 dönemi ekonomi politikaları dikkate alındığında, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin yabancı sermayeye karşı tutumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Ülke kanunlarına riayet etmesi ve siyasi bir amaç gütmemesi kaydıyla yabancı sermaye girişine olumlu bakılmıştır.Answer
  2. B
    Ekonomik bağımsızlığın tam olarak sağlanabilmesi için yabancı sermaye yatırımları tamamen yasaklanmıştır.
  3. C
    Mevcut tüm yabancı şirketler derhal kamulaştırılarak devlet kontrolünde bir sanayileşme modeline geçilmiştir.
  4. D
    Lozan Antlaşması'ndaki mali hükümler gereği, Osmanlı döneminden kalan kapitülasyon imtiyazları aynen korunmuştur.
  5. E
    Yabancı sermayenin sadece tarımsal modernizasyon alanında faaliyet göstermesine, sanayi alanından ise uzak durmasına karar verilmiştir.

Answer

Türkiye Cumhuriyeti'nin 19231923-19291929 döneminde yabancı sermayeye yaklaşımı, ülke kanunlarına uyması ve siyasi bir amaç gütmemesi şartıyla yabancı sermaye girişine müsaade edilmesi şeklindedir.
İzmir İktisat Kongresi'nde kabul edilen temel ilkelerden biri, yabancı sermayenin ülke kanunlarına riayet etmesi ve Türkiye'nin siyasi bağımsızlığına müdahale etmemesi şartıyla kabul edilmesidir. Bu yaklaşım, hem sermaye ihtiyacını karşılamayı hem de kapitülasyon tipi bağımlılıklardan kaçınmayı hedeflemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin temel ekonomik yaklaşımını belirle.
19231923-19291929 arası dönem "Liberal Dönem" olarak adlandırılır ve özel teşebbüsün öncülüğünde büyüme hedeflenir.
Yeni devletin sermaye birikimi yetersiz olduğu için özel sektör ve dış kaynak ihtiyacı vardır.
2
İzmir İktisat Kongresi kararlarını analiz et.
Misak-ı İktisadi ile "Milli İktisat" anlayışı benimsenmiş ancak bu durum dış dünyaya kapalı bir ekonomi anlamına gelmemiştir.
Tam bağımsızlık ilkesi, ekonomik alanda kapitülasyonlara dönüşü engelleyecek şartların konulmasını gerektirmiştir.
3
Yabancı sermaye şartlarını değerlendir.
Yabancı sermayeye şu iki temel şartla onay verilmiştir: Kanunlara uymak ve siyasi baskı aracı olmamak.
Osmanlı'nın son dönemindeki ekonomik bağımlılık tecrübesi, kontrolsüz yabancı sermayeye karşı tedbirli olunmasını sağlamıştır.

Key Concept

Misak-ı İktisadi ve Yabancı Sermaye Şartları

Hints

1
19231923-19291929 döneminin "Liberal Dönem" olduğunu ve özel teşebbüse dayandığını hatırlayın.
2
Yeni devletin tam bağımsızlık ilkesini ekonomik alanda nasıl uyguladığını ve yabancı sermayeyi hangi şartlarla kabul etmiş olabileceğini düşünün.
3
Misak-ı İktisadi'de yabancı sermayenin sadece 'kanunlara uyum' ve 'siyasi tarafsızlık' şartıyla kabul edildiği vurgulanmıştır.

Practice More

Bu dönemde yabancı sermayenin kontrolü amacıyla kurulan Türkiye İş Bankası'nın rolünü araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question