Examkin

W.S. Jevons ve Marjinal Fayda Teorisi

12 questions

Question 1Question →

W. S. Jevons, fayda analizinde bireyin sınırlı miktardaki bir kaynağı (malı) farklı kullanım alanları arasında nasıl dağıtması gerektiğini incelemiştir. Jevons'un rasyonel davranış ve denge analizine göre, toplam faydanın maksimize edilmesi için söz konusu kaynağın kullanım alanları arasındaki dağılımında aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gerekir?

Show answer & explanation

Answer: Malın her bir kullanım alanındaki nihai fayda derecelerinin birbirine eşit olması

Answer

Toplam faydanın maksimize edilmesi için malın her bir kullanım alanındaki nihai fayda derecelerinin birbirine eşit olması gerekir.
W. S. Jevons'un rasyonel tüketici modeline göre, bir birey elindeki kısıtlı kaynağı farklı alanlara paylaştırırken, her bir alandan elde edilen son birimin sağladığı tatmini (nihai fayda derecesini) birbirine eşitleyerek toplam faydasını maksimize eder. Eğer bu dereceler eşit değilse, kaynağın düşük fayda sağlayan alandan yüksek fayda sağlayan alana kaydırılması toplam faydayı artıracağı için denge henüz sağlanmamış demektir.

Step-by-Step Solution

1
Kavram Tanımlama
Jevons'un "nihai fayda derecesi" (final degree of utility) kavramının modern iktisattaki "marjinal fayda" kavramına karşılık geldiğini saptayın.
Jevons, değeri belirleyen temel unsurun toplam tatmin değil, tüketilen son birimin sağladığı tatmin olduğunu savunur.
2
Rasyonel Dağıtım Analizi
Sınırlı bir malın (örneğin mısır) iki farklı alanda (ekmek üretimi ve hayvan yemi) kullanıldığını varsayarak rasyonel tercihi analiz edin.
Eğer bir alandaki nihai fayda derecesi diğerinden yüksekse, kaynağın bir biriminin o alana kaydırılması toplam faydayı artıracaktır.
3
Denge Koşulunu Belirleme
Toplam faydanın daha fazla artırılamayacağı (maksimize olduğu) noktanın, her iki alandaki nihai fayda derecelerinin eşitlendiği an olduğunu belirleyin.
Bu durum, Gossen'in İkinci Yasası'nın Jevons tarafından matematiksel olarak ifade edilmiş halidir (MU1=MU2MU_1 = MU_2).

Key Concept

Nihai Fayda Derecelerinin Eşitlenmesi (Marjinal Fayda Dengesi)
Estimated Time:1m 15s
Question 2Question →

W.S. Jevons, marjinalist analizi değişim (mübadele) teorisine uygulayarak piyasa dengesinin nasıl oluştuğunu matematiksel olarak açıklamıştır. Jevons'un "Mübadele Denklemleri" olarak bilinen analizine göre, tam rekabet koşullarında iki mal arasındaki değişim oranını (fiyat oranını) belirleyen temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Değişim oranının, takas edilen malların son birimlerinin sağladığı marjinal faydaların (son derece fayda) oranına eşit olması

Answer

İki mal arasındaki değişim oranı, bu malların son birimlerinin sağladığı marjinal faydaların (son derece fayda) oranına eşittir.
W.S. Jevons'a göre, iki mal arasındaki değişim oranı (fiyat oranı), bireylerin bu mallardan tükettikleri son birimlerin marjinal faydalarının (son derece fayda) oranına eşittir. Bu durum, bireylerin kendi faydalarını maksimize ettikleri denge noktasını ifade eder. Jevons bunu ϕ1(a−x)ψ1(y)=yx=ϕ2(x)ψ2(b−y)\frac{\phi_1(a-x)}{\psi_1(y)} = \frac{y}{x} = \frac{\phi_2(x)}{\psi_2(b-y)} denklemleriyle formüle etmiştir. Burada y/xy/x değişim oranını, pay ve paydadaki ifadeler ise marjinal faydaları gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Jevons'un değer tanımını belirle.
Değer tamamen faydaya bağlıdır ve marjinal fayda (son derece fayda) ile ölçülür.
Jevons, Klasiklerin maliyet odaklı değer teorisini reddeder.
2
Kayıtsızlık Kanunu'nu (Law of Indifference) hatırla.
Tam rekabetçi bir piyasada aynı mal için tek bir fiyat (değişim oranı) oluşur.
Piyasada homojen mallar için fiyat farklılaşması imkansızdır.
3
Mübadele denklemini kur.
dydx=ϕ(x)ψ(y)\frac{dy}{dx} = \frac{\phi(x)}{\psi(y)} formülüne ulaşılır.
Burada dydx\frac{dy}{dx} değişim oranını, ϕ\phi ve ψ\psi ise malların marjinal faydalarını temsil eder.

Key Concept

Jevons'un Mübadele Denklemleri ve Değişim Oranı

Hints

1
Jevons, değerin kaynağını üretim maliyetlerinde değil, bireyin malın son birimine yüklediği anlamda arar.
2
Değişim oranını matematiksel olarak ifade ederken, malların son birimlerinden elde edilen faydaların (marjinal fayda) birbirine oranlanması gerektiğini savunur.
3
Jevons'un mübadele denklemlerine göre, denge durumunda fiyat oranı marjinal fayda oranına eşittir: Px/Py=MUx/MUyP_x / P_y = MU_x / MU_y.

Practice More

Jevons'un emek arzı analizindeki denge koşulunu (emeğin marjinal acısı = ürünün marjinal faydası) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question →

W.S. Jevons, 18711871 yılında yayımlanan 'Politik İktisat Teorisi' adlı eserinde iktisat bilimini bir 'haz ve acı matematiği' (calculus of pleasure and pain) olarak tanımlamıştır. Bu tanıma göre, Jevons'un iktisadi analizinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: En az çaba (emek) harcayarak elde edilecek haz (fayda) miktarını en yüksek düzeye çıkarmak

Answer

En az çaba (emek) harcayarak elde edilecek haz (fayda) miktarını en yüksek düzeye çıkarmak
W.S. Jevons'a göre iktisat, insanın sınırsız ihtiyaçlarını karşılamak için en az emek (acı) harcayarak en yüksek faydayı (haz) elde etme çabasıdır. Bu nedenle iktisadi problemin özü, fayda maksimizasyonu ile zahmet minimizasyonu arasındaki dengedir.

Step-by-Step Solution

1
Jevons'un iktisat tanımını analiz etme
İktisat, 'haz ve acı matematiği' olarak tanımlanmıştır.
Jevons, iktisadı bireyin psikolojik tatmini ile harcadığı çaba arasındaki denge üzerine kurar.
2
Marjinalist yaklaşımın temel hedefini belirleme
Bireysel fayda maksimizasyonu.
Marjinalist devrimin öncülerinden olan Jevons, değerin kaynağını üretim maliyetinde değil, sübjektif faydada arar.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Fayda maksimizasyonu ve emek minimizasyonu ilkesi doğrudur.
En az zahmetle en yüksek hazzı elde etmek, Jevons'un rasyonel birey davranışını açıklayan temel ilkesidir.

Key Concept

Haz ve Acı Matematiği (Fayda Maksimizasyonu)
Estimated Time:45s
Question 4Question →

W.S. Jevons, 1871 yılında yayımlanan "Politik İktisat Teorisi" adlı eserinde Klasik İktisat Okulu'nun "emek-değer" teorisini sert bir şekilde eleştirmiş ve değerin kaynağını marjinal fayda (faydanın son derecesi) kavramı üzerine inşa etmiştir. Jevons, Klasiklerin aksine üretim maliyetlerinin değeri doğrudan belirlemediğini, ancak değer oluşum sürecinde dolaylı bir role sahip olduğunu savunmuştur. Buna göre, Jevons'un sisteminde üretim maliyetleri ile değer arasındaki nedensel ilişkiyi açıklayan mantıksal zincir aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Üretim maliyetleri arzı, arz faydanın son derecesini, faydanın son derecesi ise değeri belirler.

Answer

Jevons'un değer teorisindeki nedensellik zinciri; Üretim Maliyeti →\rightarrow Arz →\rightarrow Faydanın Son Derecesi →\rightarrow Değer şeklindedir.
Jevons'un kurduğu sistemde üretim maliyetleri, arz miktarını belirleyen bir kısıttır. Arz edilen miktar ise azalan marjinal fayda ilkesi uyarınca faydanın son derecesini (final degree of utility) belirler. Değer ise bu son birim faydanın bir fonksiyonu olarak ortaya çıkar. Bu dört aşamalı süreç, Jevons'un marjinalist devrime yaptığı en özgün katkılardan biridir.

Step-by-Step Solution

1
Jevons'un değer teorisindeki başlangıç noktasını belirle.
Başlangıç noktası üretim maliyetleridir.
Jevons, Klasiklerin aksine maliyetlerin doğrudan değeri belirlediğini kabul etmez ancak arzı etkileyen bir faktör olarak görür.
2
Maliyetlerin neyi etkilediğini analiz et.
Üretim maliyeti →\rightarrow Arz.
Maliyet yapısı piyasaya sunulacak mal miktarını (arzı) belirler.
3
Arz miktarının tüketici üzerindeki etkisini tanımla.
Arz →\rightarrow Faydanın son derecesi.
Mal miktarı arttıkça, o malın tüketilen son biriminin sağladığı fayda (marjinal fayda) azalır.
4
Marjinal fayda ile değer arasındaki nihai bağı kur.
Faydanın son derecesi →\rightarrow Değer.
Jevons'a göre bir malın değeri, onun sağladığı marjinal fayda (faydanın son derecesi) tarafından belirlenir.

Key Concept

Jevons'un Dolaylı Değer Nedenselliği

Hints

1
Jevons'un nedensellik zinciri dört ana unsurdan oluşur ve 'maliyet' ile başlar.
2
Jevons, Klasiklerin 'Maliyet →\rightarrow Değer' formülünü kabul etmez; araya 'Arz' ve 'Marjinal Fayda' (Faydanın son derecesi) kavramlarını ekler.
3
Jevons'un teorisinde maliyetler sadece arzı etkileyebildiği ölçüde değer üzerinde dolaylı bir söz sahibidir.

Practice More

Jevons'un iki mal arasındaki mübadele oranını marjinal faydalar oranına eşitleyen 'Mübadele Denklemi'ni inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 5Question →

Marjinalist devrimin öncülerinden biri olan W. S. Jevons'a göre, bir malın değişim değerini (fiyatını) belirleyen temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Marjinal fayda (son birimin fayda derecesi)

Answer

Marjinal fayda (son birimin fayda derecesi)
W. S. Jevons, 1871 tarihli 'Politik İktisat Teorisi' eserinde, değerin tamamen marjinal faydaya (onun deyimiyle 'son birimin fayda derecesine') bağlı olduğunu savunur. Bu görüşe göre, üretim maliyetleri arz miktarını belirler, arz miktarı marjinal faydayı belirler ve marjinal fayda da nihai olarak değeri belirler.

Step-by-Step Solution

1
Jevons'ın değer yaklaşımını belirleme
Jevons, Klasiklerin emek-değer teorisini reddederek marjinalist bir yaklaşım benimsemiştir.
Klasik iktisatçılar değeri üretim tarafıyla (emek) açıklarken, Neoklasikler tüketim tarafıyla (fayda) açıklar.
2
Değerin kaynağını analiz etme
Jevons'a göre değer, 'son birimin fayda derecesi' (final degree of utility) kavramına dayanır.
Tüketici için bir malın değeri, o maldan vazgeçtiğinde kaybedeceği en son birimin sağladığı tatmine eşittir.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Marjinal fayda seçeneği Jevons'ın temel tezidir.
Jevons, 'değer tamamen faydaya bağlıdır' (value depends entirely upon utility) ilkesini savunur.

Key Concept

Marjinalist Değer Teorisi

Hints

1
Klasik iktisatçıların 'emek' vurgusuna karşı çıkan Marjinalistlerin neyi ön plana çıkardığını hatırlayın.
2
Değer paradoksunun (elmas-su) çözümünde kullanılan temel kavramı düşünün.
3
Jevons'ın 'son birimin fayda derecesi' olarak adlandırdığı terimi arayın.

Practice More

Jevons'ın değer zinciri olan 'Maliyet -> Arz -> Marjinal Fayda -> Değer' akışını incelemek bu konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:45s
Question 6Question →

W.S. Jevons'un 1871 tarihli "Politik İktisat Teorisi" adlı eserinde geliştirdiği değer analizinde, Klasik iktisatçıların emek-değer teorisini reddetmesine karşın üretim maliyetlerine tanıdığı dolaylı fonksiyonel rol merkezi bir öneme sahiptir. Jevons'un teorik kurgusunda, üretim maliyetleri ile bir malın değeri arasındaki ilişki hangi nedensellik zinciri ile açıklanmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Üretim maliyeti → Arz → Son birim fayda derecesi → Değer

Answer

Jevons'un değer teorisindeki nedensellik zinciri; Üretim maliyeti → Arz → Son birim fayda derecesi → Değer şeklindedir.
Jevons, Klasik iktisadın değerin kaynağını sadece emek/maliyet olarak görmesine karşı çıkmış; ancak maliyetin arzı etkilediğini, arzın marjinal faydayı (son birim fayda derecesi) değiştirdiğini ve bu marjinal faydanın da nihai değeri belirlediğini savunarak dolaylı bir nedensellik zinciri kurmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Jevons'un değerin kaynağına ilişkin temel varsayımını belirlemek
Jevons, değerin tamamen faydaya dayandığını ancak üretim maliyetlerinin arz aracılığıyla dolaylı bir etkisi olduğunu savunur.
Klasiklerin emek-değer teorisini reddeden Jevons, değerin öznel fayda ile açıklandığını belirtir.
2
Üretim maliyeti ve arz ilişkisini analiz etmek
Üretim maliyetleri, piyasadaki malın arz miktarını belirleyen temel unsurdur.
Maliyetler arttıkça veya azaldıkça arzın bu yönde değişeceği kabul edilir.
3
Arz ve marjinal fayda (son birim fayda derecesi) arasındaki ilişkiyi kurmak
Arz edilen miktar, tüketicinin elde edeceği son birimin fayda derecesini (marjinal faydayı) belirler.
Azalan marjinal fayda yasası gereği, miktar arttıkça son birimin faydası düşer.
4
Marjinal fayda ve değer arasındaki nihai bağı kurmak
Bir malın değişim değeri, o maldan tüketilen son birimin sağladığı fayda derecesine eşittir.
Değerin nihai belirleyicisi marjinal faydadır; üretim maliyetleri bu süreci arz kanalıyla başlatır.

Key Concept

Jevons'un Değer Zinciri ve Marjinalist Devrim
Question 7Question →

W.S. Jevons, değer teorisini açıklarken 'Ticarette geçmiş, ebediyen geçmiştir' (InIn commercecommerce bygonesbygones areare forfor everever bygonesbygones) ifadesiyle, üretim sürecinde harcanan emeğin malın değeri üzerinde doğrudan bir belirleyiciliğinin olmadığını savunmuştur. Jevons'a göre maliyetler, değerin oluşumunda sadece dolaylı bir aracı rol üstlenir.

Buna göre Jevons'un sisteminde, maliyetler ile değer arasındaki bu dolaylı nedensellik bağı aşağıdakilerden hangisinde doğru bir silsile ile açıklanmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Üretim maliyetleri arz miktarını etkiler, arz miktarı faydanın son derecesini belirler ve bu marjinal fayda değeri tayin eder.

Answer

Maliyetlerin arzı, arzın marjinal faydayı (faydanın son derecesini) ve marjinal faydanın da değeri belirlediği tek yönlü nedensellik zinciri doğru açıklamadır.
Jevons'un kurduğu zincir şu şekildedir: Üretim maliyetleri arzı belirler; arz, faydanın son derecesini (marjinal faydayı) belirler; faydanın son derecesi ise değeri belirler. Bu yaklaşım, maliyetin değer üzerindeki etkisini tamamen dolaylı hale getirerek marjinal faydayı temel belirleyici yapar.

Step-by-Step Solution

1
Jevons'un Klasik değer teorisine eleştirisini belirleme
Jevons, değerin kaynağının geçmişte harcanan emek değil, gelecekte beklenen sübjektif fayda olduğunu savunur.
'Bygones are bygones' ifadesiyle emeğin değer üzerindeki doğrudan etkisini reddeder.
2
Değer oluşumundaki nedensellik adımlarını analiz etme
Maliyet →\rightarrow Arz →\rightarrow Faydanın Son Derecesi →\rightarrow Değer
Maliyetler sadece üretilecek miktarı (arzı) etkiler. Piyasaya sunulan miktar ise tüketicinin o maldan elde edeceği marjinal faydayı (faydanın son derecesini) değiştirir.
3
Nihai belirleyiciyi saptama
Değerin nihai belirleyicisi marjinal faydadır.
Jevons, değer paradoksunu 'faydanın son derecesi' kavramıyla marjinal birim üzerinden çözmüştür.

Key Concept

Jevons'un Değer Nedenselliği Zinciri
Question 8Question →

W.S. Jevons, 1871 yılında yayımlanan 'Politik İktisat Teorisi' adlı eserinde, suyun hayati önemi nedeniyle toplam faydasının çok yüksek olmasına rağmen fiyatının düşük; elmasın ise toplam faydasının düşük olmasına rağmen fiyatının çok yüksek olması durumunu (değer paradoksu) aşağıdakilerden hangisi ile açıklamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Marjinal fayda

Answer

W.S. Jevons, değer paradoksunu marjinal fayda (faydanın son derecesi) kavramıyla açıklamıştır.
Doğru cevap marjinal faydadır. Jevons, bir malın değerinin (fiyatının) o malın toplam faydası tarafından değil, tüketilen en son biriminin sağladığı fayda (faydanın son derecesi) tarafından belirlendiğini savunmuştur. Su doğada bol bulunduğu için marjinal faydası düşüktür ve bu nedenle ucuzdur; elmas ise nadir bulunduğu için marjinal faydası yüksektir ve bu nedenle pahalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Değer paradoksunun problemini tanımla
Suyun toplam faydası yüksek ama fiyatı düşük, elmasın toplam faydası düşük ama fiyatı yüksektir.
Klasik iktisatçılar değeri toplam fayda ile açıklamaya çalıştıkları için bu çelişkiyi çözememişlerdir.
2
Jevons'un çözüm yöntemini uygula
Değeri belirleyen unsurun marjinal fayda (son birimin faydası) olduğunu belirle.
Su bol olduğu için son biriminin faydası (marjinal faydası) çok düşüktür; elmas nadir olduğu için son biriminin faydası çok yüksektir.

Key Concept

Marjinal Fayda ve Değer Paradoksu Çözümü

Hints

1
Jevons, değeri 'geçmişteki maliyetler' yerine 'gelecekteki fayda' ile açıklar.
2
Paradoksu çözen anahtar, bir malın 'bolluğu' ile 'son biriminin önemi' arasındaki ilişkidir.

Practice More

Jevons'un 'Ticarette geçmiş, ebediyen geçmiştir' sözünün üretim maliyeti kuramıyla ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 9Question →

Marjinalist devrimin kurucularından W. S. Jevons'un geliştirdiği değer analizine göre, tam rekabetçi bir piyasada aynı tür ve kalitedeki bir malın farklı birimleri için ancak tek bir fiyatın oluşabileceği savunulur. Jevons'un "Kayıtsızlık Kanunu" (LawLaw ofof IndifferenceIndifference) olarak adlandırdığı bu ilke, marjinal fayda teorisinin piyasa fiyatlarına uygulanmasında merkezi bir rol oynar.

Buna göre, Jevons'un "Kayıtsızlık Kanunu" olarak tanımladığı bu ilkenin temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Malın herhangi bir biriminin, marjinal fayda açısından diğer birimlerin yerine tam olarak geçebilmesi (ikame edilebilirliği)

Answer

Malın herhangi bir biriminin, marjinal fayda açısından diğer birimlerin yerine tam olarak geçebilmesi (ikame edilebilirliği)
Jevons'un Kayıtsızlık Kanunu, rekabetçi bir piyasada aynı malın tüm birimlerinin birbirinin tam ikamesi olduğunu varsayar. Bu durumda tüketici, malın herhangi bir birimi ile diğer birimi arasında fayda açısından bir fark görmez (yani ikisi arasında kayıtsızdır). Bu ikame edilebilirlik özelliği, malın tüm birimlerinin sonuncu (marjinal) birimin sağladığı faydaya göre tek bir piyasa fiyatından işlem görmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Jevons'un Kayıtsızlık Kanunu kavramını analiz etme
Bu kanun, rekabetçi bir piyasada aynı nitelikteki mallar için sadece tek bir fiyatın (Tek Fiyat Kanunu) geçerli olacağını belirtir.
Tüketici, aynı ihtiyacı karşılayan birimler arasında fiyat farkı varsa her zaman ucuz olanı tercih edecektir.
2
Birimin ikame edilebilirliği ile fiyat ilişkisini kurma
Malın her birimi birbirinin yerine tam ikame olabildiği (tüketici için farksız/kayıtsız olduğu) için, malın değeri en düşük faydayı sağlayan marjinal birime göre belirlenir.
Eğer birimler farklı olsaydı, her biri için farklı bir fayda ve fiyat oluşurdu; ancak ikame edilebilirlik fiyatı tekleştirir.
3
Fiyatın belirlenme noktasını saptama
Değer, marjinal fayda tarafından belirlenir ve Kayıtsızlık Kanunu gereği bu değer piyasadaki tüm özdeş birimler için aynı kalır.
Jevons'un marjinalist devrimdeki temel katkısı, fiyatın toplam fayda veya maliyetle değil, marjinal fayda ve birimler arası ikame ile açıklanmasıdır.

Key Concept

Kayıtsızlık Kanunu (Law of Indifference)

Hints

1
Jevons'un bu kanunu, piyasada neden iki farklı fiyatın oluşamayacağını 'ikame' kavramıyla açıklar.
2
Eğer malın bir birimi diğerinden farksızsa, tüketici neden birine daha fazla ödesin? Bu 'farksızlık' durumu fiyatı tekleştirir.

Practice More

Jevons'un 'geçmiş geçmişte kalmıştır' (bygones are bygones) ifadesinin değer teorisindeki yerini inceleyen bir soru çözülebilir.
Estimated Time:1m 15s
Question 10Question →

W.S. Jevons, 18711871 tarihli "Politik İktisat Teorisi" adlı eserinde marjinal fayda analizini emek arzına da uygulamıştır. Jevons'un geliştirdiği bu analize göre, rasyonel bir bireyin çalışma süresine (emek arzına) karar verirken esas aldığı temel denge koşulu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Emeğin marjinal zahmetinin (disutility), o emeğin sonucunda elde edilen ürünün sağladığı marjinal faydaya eşitlenmesi

Answer

Çalışmanın sağladığı marjinal fayda ile çalışmanın yarattığı marjinal zahmetin eşitlendiği nokta denge noktasıdır.
W.S. Jevons, rasyonel bireyin emek arzını belirlerken 'haz ve acı' dengesi kurduğunu savunur. Birey için çalışma süresi arttıkça, çalışmanın yarattığı marjinal zahmet (acı) artar, buna karşılık elde edilen ürünün marjinal faydası (haz) azalır. Denge, bu iki marjinal değerin birbirine eşitlendiği noktada kurulur.

Step-by-Step Solution

1
Emeğin doğasını tanımlama
Emek, Jevons'a göre bir 'zahmet' (disutility) veya acı kaynağıdır.
Bireyin boş zamanından vazgeçmesi ve fiziksel/zihinsel efor sarf etmesi fayda kaybı yaratır.
2
Üretimin amacını belirleme
Üretim sonucunda elde edilen mal, bireye bir haz (fayda) sağlar.
Birey, bu hazza ulaşmak için zahmete katlanmayı kabul eder.
3
Denge koşulunu oluşturma
MUu¨ru¨n=MDemekMU_{ürün} = MD_{emek} (Marjinal Fayda = Marjinal Zahmet)
Birey, son birim çalışmanın yarattığı zahmet, o birimin kazandırdığı faydadan küçük olduğu sürece çalışmaya devam eder; eşitlik sağlandığında durur.

Key Concept

Haz ve Acı Hesabı (Pleasure-Pain Calculus)

Hints

1
Jevons'un bir marjinalist olduğunu ve kararların 'son birim' üzerinden verildiğini düşünün.
2
Çalışmayı bir 'zahmet' (negatif fayda), üretilen malı ise bir 'haz' (pozitif fayda) olarak değerlendirin.
3
Birey, net faydasını maksimize etmek için son birim emeğin yarattığı acının, o emeğin karşılığı olan hazla dengelendiği ana kadar çalışır.

Practice More

Jevons'un değer zinciri olan 'Maliyet → Arz → Marjinal Fayda → Değer' sıralamasını Klasiklerle karşılaştırarak tekrar edin.
Estimated Time:1m 30s
Question 11Question →

W.S. Jevons, 18711871 yılında yayımlanan *Politik İktisat Teorisi* adlı eserinde Klasik Okul'un nesnel değer teorisini reddederek değerin kaynağını tamamen öznel bir temele dayandırmıştır. Jevons'un bu analizine göre, bir malın piyasadaki değişim değerini (fiyatını) belirleyen temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sonuncu fayda derecesi (Marjinal fayda)

Answer

Sonuncu fayda derecesi (Marjinal fayda)
W.S. Jevons'un iktisadi düşünce tarihine en büyük katkısı, değerin kaynağını üretim maliyetlerinden (emekten) koparıp tüketicinin faydasına dayandırmasıdır. Jevons, değerin ölçüsü olarak 'sonuncu fayda derecesi' (marjinal fayda) kavramını kullanmış ve malların piyasadaki değişim değerinin, o malın tüketilen son biriminden elde edilen tatmin düzeyine eşit olduğunu savunmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Jevons'un değer teorisinin temel varsayımını belirle.
Jevons, değerin 'geçmiş maliyetlerden' değil, 'gelecekteki faydadan' kaynaklandığını savunur.
Klasik Okul'un üretim odaklı değer tanımına karşı çıkmak için.
2
Toplam fayda ve marjinal fayda ayrımını yap.
Jevons, faydanın her birim için aynı olmadığını, miktar arttıkça son birimin faydasının azaldığını belirtir.
Azalan Marjinal Fayda Yasası'nı (Gossen Yasası) teorisine temel yapmak için.
3
Değişim değerini belirleyen ölçütü tanımla.
Jevons bu ölçüte 'final degree of utility' (sonuncu fayda derecesi) adını vermiştir.
Piyasadaki fiyatın (değerin) malın son birimine olan ihtiyaç şiddetine göre oluştuğunu vurgulamak için.

Key Concept

Sonuncu Fayda Derecesi (Final Degree of Utility)

Hints

1
Jevons, Marjinalist Devrim'in öncülerinden biridir ve değerin 'nesnel' (emek) değil 'öznel' (fayda) olduğunu savunur.
2
Klasiklerin çözemediği elmas-su paradoksunu hatırlayın; suyun neden ucuz olduğunu hangi fayda türüyle açıklamıştı?
3
Jevons marjinal faydayı tanımlarken 'sonuncu fayda derecesi' ifadesini kullanmıştır.

Practice More

Jevons'un değer zinciri (Maliyet -> Arz -> Fayda Derecesi -> Değer) sıralamasını incelemek bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Estimated Time:45s
Question 12Question →

W. S. Jevons, bireyin bir malı tüketirken her ilave birimden aldığı tatminin (hazzın) giderek azalacağını ve bu durumun malın değerinin belirlenmesinde temel bir rol oynadığını savunmuştur. Jevons'un bu tespiti, Neoklasik iktisat literatüründe aşağıdaki yasalardan hangisi ile ifade edilmektedir?

Show answer & explanation

Answer: Azalan marjinal fayda yasası

Answer

Azalan marjinal fayda yasası
Doğru yanıt olan azalan marjinal fayda yasası, bir malın tüketilen miktarı arttıkça her bir ilave birimden elde edilen ek tatminin azalacağını savunur. W. S. Jevons, bu ilkeyi marjinalist değer teorisinin merkezine koyarak, bir malın değerinin toplam faydasından değil, o malın tüketilen 'sonuncu biriminden' elde edilen fayda derecesinden (marjinal faydadan) kaynaklandığını göstermiştir.

Step-by-Step Solution

1
Jevons'un marjinalist yaklaşımdaki yerini belirle.
W. S. Jevons, 1871'de marjinal fayda kavramını kullanarak iktisatta 'Marjinalist Devrim'i başlatan isimlerden biridir.
Jevons, değerin kaynağını üretim maliyetinden ziyade tüketicinin psikolojik tatminine dayandırmıştır.
2
Tüketim ve tatmin arasındaki ilişkiyi analiz et.
Birey bir maldan daha fazla tükettikçe, tükettiği her ilave birimden (marjinal birim) aldığı tatmin azalır.
İhtiyaçların şiddeti, o ihtiyacı karşılayan malın miktarı arttıkça azalır (Gossen'in Birinci Kanunu).
3
Kavramsal isimlendirmeyi gerçekleştir.
Bu azalış eğilimi, günümüz iktisat literatüründe 'Azalan Marjinal Fayda Yasası' olarak adlandırılır.
Jevons bu kavramı 'sonuncu fayda derecesi' (final degree of utility) olarak tanımlasa da, modern literatürde marjinal fayda terimi yerleşmiştir.

Key Concept

Azalan Marjinal Fayda (Diminishing Marginal Utility)

Hints

1
Jevons, 'marjinalist' bir iktisatçı olduğu için analizlerini 'en son' veya 'ek' birimler üzerinden yapmıştır.
2
Tüketim miktarı arttıkça, maldan alınan toplam tatmin artsa da, her yeni birimin sağladığı ilave tatminin azaldığını hatırlayın.

Practice More

Jevons'un değer paradoksunu (su-elmas) marjinal fayda kavramıyla nasıl çözdüğünü incelemek bu konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:45s
W.S. Jevons ve Marjinal Fayda Teorisi Practice Questions — KPSS İktisat | Examkin