Milli Gelir Belirlenmesi ve Basit Keynesyen Model Practice Questions — KPSS İktisat — Page 4

Dışa kapalı bir ekonomiye ait makroekonomik değişkenler aşağıda sunulmuştur:

Değişken	Fonksiyon / Değer
Tüketim Fonksiyonu ( $C$ )	$200 + 0,75Y_d$
Otonom Yatırımlar ( $I$ )	$300$
Kamu Harcamaları ( $G$ )	$400$
Vergi Oranı ( $t$ )	$0,20$

Bu ekonomide gerçekleşen fiili üretim düzeyi $2000$ birim ise, planlanmayan stok değişimi ve hasılanın dengeye yönelme eğilimi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

100

birimlik planlanmayan stok azalışı vardır ve hasıla düzeyi artma eğilimindedir.

100

birimlik planlanmayan stok artışı vardır ve hasıla düzeyi azalma eğilimindedir.

400

birimlik planlanmayan stok azalışı vardır ve hasıla düzeyi artma eğilimindedir.

Ekonomi dengededir ve stoklarda herhangi bir planlanmayan değişim söz konusu değildir.

250

birimlik planlanmayan stok azalışı vardır ve hasıla düzeyi artma eğilimindedir.

Show answer & explanation

Answer: $100$ birimlik planlanmayan stok azalışı vardır ve hasıla düzeyi artma eğilimindedir.

Answer

Ekonomide 100 birimlik planlanmayan stok azalışı gerçekleşmektedir ve hasıla düzeyi artma eğilimindedir.

Dışa kapalı bir ekonomide toplam harcama fonksiyonu

AE = 900 + 0,60Y

olarak elde edilir. Fiili üretim düzeyi

2000

birim iken toplam harcamalar

2100

birim olmaktadır. Bu durumda harcamalar üretimi aştığı için firmaların elindeki stoklar planlanmadıkları halde

100

birim azalır. Keynesyen mekanizmaya göre stok azalışı sinyalini alan firmalar üretimlerini artıracak, böylece hasıla düzeyi artış eğilimine girerek denge noktasına (

Y = 2250

) doğru yönelecektir.

Step-by-Step Solution

1

Harcanabilir gelir (

Y_d

) ifadesini vergi oranı cinsinden yazın.

Y_d = Y - tY = (1 - 0,20)Y = 0,80Y

Tüketim harcamaları gelire bağlı vergiler düşüldükten sonra kalan harcanabilir gelire dayanır.

2

Toplam planlanan harcama (

AE

) fonksiyonunu oluşturun.

AE = C + I + G = 200 + 0,75(0,80Y) + 300 + 400 = 900 + 0,60Y

Ekonomideki toplam talep, tüketim, yatırım ve kamu harcamalarının toplamından oluşur.

3

Fiili üretim düzeyi (

Y = 2000

) için toplam harcama miktarını hesaplayın.

AE = 900 + 0,60(2000) = 900 + 1200 = 2100

birim.

Mevcut üretim düzeyinde ekonomide ne kadarlık bir talep oluştuğunu belirlemek gerekir.

4

Planlanmayan stok değişimini (

IU

) hesaplayın.

IU = Y - AE = 2000 - 2100 = -100

birim.

Üretim ile harcama arasındaki fark, planlanmayan stok değişimini verir.

5

Stok değişimini yorumlayarak dengeye yönelme eğilimini belirleyin.

-100

(azalış) olduğu için firmalar üretimi artıracaktır (

Y \uparrow

).

Talebin üretimden fazla olması stokları eritir ve firmaları üretimi artırmaya teşvik eder.

Key Concept

Keynesyen modelde denge mekanizması planlanmayan stok değişimleri üzerinden işler; eğer harcamalar üretimden fazlaysa stoklar azalır ve hasıla artar.

Hints

1

Öncelikle harcanabilir gelir (

Y_d

) üzerinden toplam harcama (

AE

) fonksiyonunu

Y

cinsinden bulun.

2

AE = C + I + G

formülünde

Y_d

yerine

(1-t)Y

yazarak denklemi sadeleştirin.

3

Y = 2000

değerini

AE

denklemine koyun; eğer

AE > Y

ise stoklar azalıyor demektir.

Practice More

Vergi oranının değişmesi durumunda denge hasılası ve harcama çarpanının nasıl etkileneceğini analiz edebilirsiniz.

Alternative Method

Denge hasılasını (

Y_e

) doğrudan hesaplayıp (

Y = 900 + 0,6Y \Rightarrow Y_e = 2250

), fiili üretimin (

2000

) denge hasılasının altında kaldığını görerek üretimin artış eğiliminde olması gerektiğini tespit edebilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 62Question →

Basit Keynesyen modelde toplam yatırım harcamaları; otonom yatırımlar ( $I_0$ ) ile gelire bağlı uyarılmış yatırımların ( $iY$ ) toplamından oluşmaktadır ( $I = I_0 + iY$ ). Diğer tüm değişkenler sabitken, ekonomideki marjinal yatırım eğiliminin ( $i$ ) artması durumunda harcama çarpanı ( $k$ ) ve denge milli gelir düzeyi ( $Y$ ) üzerinde meydana gelecek değişim aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Harcama çarpanı artar, denge milli gelir düzeyi artar.

Harcama çarpanı azalır, denge milli gelir düzeyi azalır.

Harcama çarpanı değişmez, denge milli gelir düzeyi artar.

Harcama çarpanı artar, denge milli gelir düzeyi azalır.

Harcama çarpanı azalır, denge milli gelir düzeyi artar.

Show answer & explanation

Answer: Harcama çarpanı artar, denge milli gelir düzeyi artar.

Answer

Ekonomideki marjinal yatırım eğiliminin artması durumunda hem harcama çarpanı hem de denge milli gelir düzeyi artış gösterir.

Denge milli gelir modelinde yatırımların gelire duyarlı olması (uyarılmış yatırım), toplam harcama fonksiyonunun eğimini (

c+i

) dikleştirir. Çarpan formülünde marjinal yatırım eğilimi (

i

) paydada eksi işaretli parantezin içinde yer aldığı için,

i

değerindeki artış paydanın küçülmesine ve dolayısıyla çarpanın (

k

) büyümesine yol açar. Daha büyük bir çarpan değeri, aynı otonom harcama düzeyi ile daha yüksek bir denge gelir düzeyine ulaşılmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1

Uyarılmış yatırımın bulunduğu modelde harcama çarpanı formülünü yazmak.

k = \frac{1}{1 - (c + i)}

(Burada

c

marjinal tüketim eğilimi,

i

marjinal yatırım eğilimidir).

Çarpanın marjinal yatırım eğiliminden nasıl etkilendiğini görmek için matematiksel yapıyı belirlemek gerekir.

2

Marjinal yatırım eğilimindeki (

i

) artışın payda üzerindeki etkisini analiz etmek.

i \uparrow \Rightarrow (c + i) \uparrow \Rightarrow [1 - (c + i)] \downarrow

.

Payda küçüldükçe rasyonel ifadenin (çarpanın) değeri büyür.

3

Çarpan etkisinin denge gelir düzeyi (

Y

) üzerindeki sonucunu belirlemek.

Y = k \times (C_0 + I_0 + G_0)

formülüne göre

k \uparrow \Rightarrow Y \uparrow

.

Artan çarpan katsayısı, otonom harcamaların her bir birimlik artışının milli gelirde daha büyük bir artış yaratmasını sağlar.

Key Concept

Uyarılmış Yatırım ve Harcama Çarpanı İlişkisi

Hints

1

Harcama çarpanı formülünü uyarılmış yatırımı kapsayacak şekilde hatırlayın:

k = 1 / (1 - MPC - MPI)

.

2

Marjinal yatırım eğilimi (MPI) arttığında, gelirden yapılan harcama sızıntıları dışındaki toplam harcama eğiliminin (

MPC+MPI

) nasıl değiştiğine odaklanın.

3

Toplam harcama doğrusu (AE) dikleştiğinde, bu doğrunun 45 derecelik denge doğrusunu nerede keseceğini görselleştirin.

Practice More

Vergi oranının (

t

) modele dahil edildiği durumda marjinal yatırım eğiliminin çarpan üzerindeki etkisini analiz etmeyi deneyin.

Alternative Method

Grafiksel olarak;

AE = (C_0 + I_0) + (c+i)Y

doğrusunda eğimin (

c+i

) artması, AE doğrusunu yukarıya doğru döndürerek dikleştirir. Bu da denge noktasının daha yüksek bir gelir düzeyinde oluşmasını sağlar.

Estimated Time:1m 30s

Question 63Question →

Dışa kapalı bir ekonomiye ait makroekonomik veriler şu şekildedir:

- Tüketim Fonksiyonu: $C = 400 + 0,8Y_d$
- Otonom Yatırımlar: $I = 300$
- Kamu Harcamaları: $G = 500$
- Gelir Vergisi Oranı: $t = 0,25$

Bu ekonomide tam istihdam gelir düzeyi ( $Y_f$ ) $4.000$ birim olarak hesaplandığına göre, ekonominin tam istihdama ulaşabilmesi için kamu harcamalarının kaç birim artırılması gerekmektedir?

200

250

400

500

1.000

Show answer & explanation

Answer: 400

Answer

Ekonominin tam istihdama ulaşabilmesi için kamu harcamaları 400 birim artırılmalıdır.

Doğru yanıt olan 400 birimlik artış, ekonominin mevcut denge düzeyinin (

3.000

) ve tam istihdam düzeyinin (

4.000

) arasındaki farkın, gelire bağlı vergiyi içeren harcama çarpanına (

2,5

) bölünmesiyle elde edilir. Bu süreçte önce denge denklemi kurularak mevcut hasıla bulunmalı, ardından marjinal tüketim eğilimi ile vergi oranı kullanılarak çarpan katsayısı saptanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1

Mevcut denge gelir düzeyini (

Y

) hesapla.

Y = 400 + 0,8(Y - 0,25Y) + 300 + 500 \Rightarrow Y = 1200 + 0,6Y \Rightarrow 0,4Y = 1200 \Rightarrow Y = 3.000

Denge, toplam gelirin toplam planlanan harcamalara eşit olduğu noktada gerçekleşir.

2

Harcama çarpanını (

k

) hesapla.

k = \frac{1}{1 - c(1 - t)} = \frac{1}{1 - 0,8(1 - 0,25)} = \frac{1}{1 - 0,6} = 2,5

Gelire bağlı vergilerin bulunduğu durumda harcama çarpanı vergi oranını (

t

) da içermelidir.

3

Gelir açığını (deflasyonist açık miktarını) belirle.

\Delta Y = Y_f - Y = 4.000 - 3.000 = 1.000

Ekonominin tam istihdama ulaşması için mevcut gelirin ne kadar artması gerektiği bulunur.

4

Gerekli kamu harcaması artışını (

\Delta G

) hesapla.

\Delta G = \frac{\Delta Y}{k} = \frac{1.000}{2,5} = 400

Milli gelirdeki toplam değişim, otonom harcamadaki değişimin çarpan katına eşittir.

Key Concept

Vergi oranının (

t

) dahil olduğu basit Keynesyen modelde denge gelir düzeyi ve harcama çarpanı analizi.

Practice More

Vergi oranındaki bir artışın veya azalışın harcama çarpanı ve denge gelir düzeyi üzerindeki etkisini analiz eden benzer soruları inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 64Question →

Dışa açık bir ekonomide makroekonomik modele ilişkin veriler şu şekildedir:

- Tüketim harcamaları: $C = 100 + 0,80Y_d$
- Gelir vergisi oranı: $t = 0,25$
- Otonom yatırımlar: $I = 150$
- Kamu harcamaları: $G = 200$
- İhracat: $X = 100$
- İthalat harcamaları: $M = 50 + 0,10Y$

Hükümet, ekonomide canlanma sağlamak amacıyla kamu harcamalarını $100$ birim artırdığında, bu politikanın net ihracat dengesi ( $NX$ ) üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

20

birim artar.

20

birim azalır.

10

birim azalır.

40

birim azalır.

Değişmez.

Show answer & explanation

Answer: $20$ birim azalır.

Answer

Harcama artışı sonucunda net ihracat dengesi 20 birim azalır.

Verilen modelde açık ekonomi çarpanı

2

olarak hesaplanır. Kamu harcamalarındaki

100

birimlik artış, denge gelirini

200

birim artırır. Bu gelir artışı, marjinal ithalat eğilimi (

0,10

) oranında ithalatı uyararak ithalat harcamalarının

20

birim yükselmesine neden olur. İhracat otonom (sabit) olduğundan, artan ithalat net ihracat dengesinin

20

birim azalması (açık vermesi veya fazlanın azalması) sonucunu doğurur.

Step-by-Step Solution

1

Açık ekonomi çarpanını (

k

) hesaplayınız.

k = \frac{1}{1 - c(1 - t) + m} = \frac{1}{1 - 0,80(1 - 0,25) + 0,10} = \frac{1}{1 - 0,60 + 0,10} = \frac{1}{0,50} = 2

Dışa açık bir ekonomide vergi ve ithalatın olduğu durumda harcama çarpanını belirlemek gerekir.

2

Kamu harcamalarındaki artışın denge gelir düzeyi üzerindeki etkisini (

\Delta Y

) hesaplayınız.

\Delta Y = k \times \Delta G = 2 \times 100 = 200

Çarpan mekanizması gereği otonom harcamalardaki artış, geliri çarpan katsayısı kadar artırır.

3

Gelir artışının ithalat üzerindeki etkisini (

\Delta M

) hesaplayınız.

\Delta M = m \times \Delta Y = 0,10 \times 200 = 20

İthalat fonksiyonundaki marjinal ithalat eğilimi (

m

), gelirin bir birimlik artışının ithalatı ne kadar artıracağını gösterir.

4

Net ihracat dengesindeki değişimi (

\Delta NX

) belirleyiniz.

\Delta NX = \Delta X - \Delta M = 0 - 20 = -20

İhracat otonom olduğu için değişmez (

\Delta X = 0

). İthalat arttığı için dış ticaret dengesi kötüleşir.

Key Concept

Dışa açık ekonomide uyarılmış ithalatın varlığı, kamu harcaması artışının denge gelirini artırırken dış ticaret dengesinin (net ihracatın) bozulmasına neden olur.

Hints

1

Öncelikle dışa açık ekonomi için geçerli olan harcama çarpanı formülünü kullanarak yeni denge gelirindeki değişimi bulun.

2

Çarpan formülünde hem marjinal tüketim eğilimini (

c

) hem vergi oranını (

t

) hem de marjinal ithalat eğilimini (

m

) dikkate alınız:

k = 1 / [1 - c(1-t) + m]

.

3

Gelirdeki toplam artışı bulduktan sonra, ithalat fonksiyonundaki uyarılmış kısım olan

0,10Y

ifadesindeki değişimi (

0,10 \times \Delta Y

) hesaplayarak net ihracattaki azalışı bulun.

Practice More

Eğer ekonomi kapalı olsaydı harcama çarpanı nasıl değişirdi ve bu durumun gelir üzerindeki etkisi ne olurdu? (İpucu: Sızıntı azaldığı için çarpan büyürdü.)

Alternative Method

Net ihracatın kamu harcamalarına göre değişimini veren direkt katsayıyı kullanabilirsiniz:

\frac{\Delta NX}{\Delta G} = -m \times k

. Burada

m = 0,10

ve

k = 2

olduğuna göre,

\Delta NX / 100 = -0,10 \times 2 \Rightarrow \Delta NX = -20

bulunur.

Estimated Time:1m 30s

Question 65Question →

Keynesyen makroekonomik modelde otonom tüketimin pozitif ( $C_0 > 0$ ) olduğu varsayıldığında, harcanabilir gelir düzeyi arttıkça tasarruf fonksiyonu ve tasarruf eğilimlerinin seyri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Marjinal tasarruf eğilimi (

MPS

), gelir düzeyi arttıkça sürekli artan bir seyir izler.

Ortalama tasarruf eğilimi (

APS

), gelir arttıkça negatif değerlerden başlayarak yükselir ve marjinal tasarruf eğilimine (

MPS

) yaklaşır.

Tasarruf fonksiyonunun dikey ekseni kestiği otonom tasarruf değeri, başlangıçtaki pozitif tüketimi karşılamak için pozitif bir değer alır.

Gelir düzeyindeki mutlak artışın tasarrufa ayrılan kısmını ifade eden katsayı ortalama tasarruf eğilimi (

APS

) olarak tanımlanır.

Tasarrufun sıfır olduğu başabaş gelir düzeyinde, ortalama tasarruf eğilimi marjinal tasarruf eğilimine eşit olur.

Show answer & explanation

Answer: Ortalama tasarruf eğilimi ( $APS$ ), gelir arttıkça negatif değerlerden başlayarak yükselir ve marjinal tasarruf eğilimine ( $MPS$ ) yaklaşır.

Answer

Ortalama tasarruf eğilimi (

APS

), gelir arttıkça negatif değerlerden başlayarak yükselir ve marjinal tasarruf eğilimine (

MPS

) yaklaşır.

Keynesyen tasarruf fonksiyonu

S = -C_0 + sY

formundadır. Burada

-C_0

otonom tasarrufu (negatif),

s

ise marjinal tasarruf eğilimini (

MPS

) temsil eder. Ortalama tasarruf eğilimi (

APS

), toplam tasarrufun gelire oranıdır (

S/Y

). Formül düzenlendiğinde

APS = -C_0/Y + s

elde edilir. Gelir (

Y

) arttıkça, negatif olan

-C_0/Y

terimi küçülerek sıfıra yaklaşır. Bu durum

APS

'nin sürekli artarak

s

değerine, yani

MPS

'ye yaklaşmasına neden olur. Tasarruf negatiften başladığı için

APS

de negatiften başlayarak yükselir.

Step-by-Step Solution

1

Keynesyen tasarruf fonksiyonunun ve ortalama tasarruf eğiliminin matematiksel ifadesini belirlemek.

S = -C_0 + sY

ve

APS = \frac{S}{Y} = -\frac{C_0}{Y} + s

denklemleri elde edilir.

Değişkenler arasındaki ilişkiyi analiz etmek için fonksiyonel formları tanımlamak gerekir.

2

Gelir düzeyi (

Y

) arttıkça ortalama tasarruf eğilimindeki (

APS

) değişimi incelemek.

Y \rightarrow \infty

iken

-\frac{C_0}{Y} \rightarrow 0

olur, dolayısıyla

APS \rightarrow s

(

MPS

) gerçekleşir.

Gelir arttıkça otonom tasarrufun toplam gelir içindeki ağırlığının nasıl değiştiğini görmek amaçlanır.

3

Başlangıç değerini kontrol etmek.

Y < Y_{başabaş}

için

S < 0

olduğundan

APS

negatiftir.

Tasarruf fonksiyonunun otonom tüketim nedeniyle negatif bölgeden başladığını doğrulamak gerekir.

Key Concept

Keynesyen Tasarruf Fonksiyonu ve Ortalama/Marjinal Eğilimler Arasındaki İlişki

Hints

1

Tasarruf fonksiyonunun genel denklemini (

S = -C_0 + sY

) hatırlayın.

2

Ortalama tasarruf eğilimini (

APS

) bulmak için tasarruf denkleminin her iki tarafını gelire (

Y

) bölün.

3

Gelir sonsuza giderken denklemin içindeki otonom tasarruf payının sıfıra yaklaştığını fark edin.

Practice More

Keynesyen tüketim ve tasarruf fonksiyonlarında 'başabaş gelir düzeyi' hesaplamaları üzerine pratik yapabilirsiniz.

Alternative Method

Tüketim fonksiyonu üzerinden de gidilebilir.

APC = C/Y

gelir arttıkça azalır ve

MPC

'ye yaklaşır.

APC + APS = 1

olduğu için,

APC

azalıyorsa

APS

artmalı ve

MPS

'ye yaklaşmalıdır.

Estimated Time:1m 30s

Question 66Question →

Basit Keynesyen modelde, milli gelir akımından ayrılarak harcama döngüsüne girmeyen ve toplam talebi daraltan unsurlar "sızıntı" (leakage) olarak adlandırılır. Buna göre, devletin ve dış ticaretin dahil edildiği bir modelde aşağıdakilerden hangisi bir sızıntı kalemi değildir?

Tasarruflar

Kişisel gelir vergisi

Kamu harcamaları

İthalat

Kurumlar vergisi

Show answer & explanation

Answer: Kamu harcamaları

Answer

Kamu harcamaları, gelir akımına dışarıdan eklenen bir harcama türü olduğu için bir sızıntı değil, "ilave" (enjeksiyon) kalemidir.

Kamu harcamaları, devletin mal ve hizmet piyasasına doğrudan yaptığı bir harcama olduğu için gelir döngüsüne giren bir 'ilave' (enjeksiyon) kalemidir. Sızıntıların (

S, T, M

) aksine milli geliri artırıcı etki yapar.

Step-by-Step Solution

1

Sızıntı (leakage) kavramını tanımlayın.

Harcama akımından çıkan unsurlar: Tasarruf (

S

), Vergi (

T

) ve İthalat (

M

).

Sızıntılar, milli geliri ve toplam talebi daraltıcı etki yapar.

2

İlave (injection) kavramını tanımlayın.

Harcama akımına dışarıdan katılan unsurlar: Yatırım (

I

), Kamu Harcamaları (

G

) ve İhracat (

X

).

İlaveler, milli geliri ve toplam talebi artırıcı etki yapar.

3

Seçenekleri bu sınıflamaya göre analiz edin.

Kamu harcamaları (

G

) bir ilavedir.

Soru kökünde sızıntı olmayanı (ilave olanı) bulmamız istenmiştir.

Key Concept

Makroekonomik dengede sızıntılar (

S+T+M

) ve ilaveler (

I+G+X

) eşitliği esastır.

Hints

1

Gelir akımından çıkanlar sızıntı, gelir akımına girenler ilavedir.

2

Sızıntılar denklemi

S + T + M

, ilaveler denklemi

I + G + X

şeklindedir.

3

Devletin harcamaları (

G

) bir ilaveyken, devletin aldığı vergiler (

T

) bir sızıntıdır.

Practice More

İlavelerin sızıntılardan fazla olduğu bir durumda milli gelirdeki değişimin yönünü analiz edebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 67Question →

Keynesyen modelin varsayımlarının geçerli olduğu dışa kapalı bir ekonomide makroekonomik değişkenlere ilişkin bilgiler şu şekildedir:

- Tüketim Fonksiyonu: $C = 250 + 0,8Y_d$
- Otonom Yatırım Harcamaları: $I = 200$
- Kamu Harcamaları: $G = 300$
- Otonom Vergiler: $T = 250$

Bu verilere göre, ekonomideki denge milli gelir düzeyi kaç birimdir?

2500

2750

3750

4250

4750

Show answer & explanation

Answer: $2750$

Answer

Denge milli gelir düzeyi

2750

birimdir.

Denge geliri, ekonomideki toplam planlanan harcamaların gelire eşit olduğu noktadır.

Y = C + I + G

denkleminde verilen değerler yerine konulduğunda

Y = 250 + 0,8(Y - 250) + 200 + 300

eşitliği elde edilir. Parantez içindeki işlem dağıtıldığında

Y = 550 + 0,8Y

sonucuna varılır. Buradan

0,2Y = 550

ve nihayetinde

Y = 2750

birim olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Harcanabilir gelir tanımını kullanarak tüketim fonksiyonunu açık hale getirme

C = 250 + 0,8(Y - 250)

Dışa kapalı bir ekonomide harcanabilir gelir

Y_d = Y - T

formülü ile bulunur.

2

Toplam harcama (AE) denklemini kurma

AE = [250 + 0,8(Y - 250)] + 200 + 300

Denge durumunda

Y = AE

eşitliği geçerlidir ve

AE = C + I + G

bileşenlerinden oluşur.

3

Otonom harcamalar toplamını ve marjinal tüketim eğilimini düzenleme

AE = 550 + 0,8Y

250 - (0,8 \times 250) + 200 + 300 = 250 - 200 + 500 = 550

işlemini yaparak otonom bileşeni buluruz.

4

Denge gelirini (

Y = AE

) çözme

Y = 2750

Y = 550 + 0,8Y \Rightarrow 0,2Y = 550 \Rightarrow Y = 550 / 0,2 = 2750

sonucuna ulaşılır.

Key Concept

Keynesyen Çapraz Analizi (Denge Geliri)

Alternative Method

Denge gelirini çarpan yöntemiyle de bulabiliriz: Çarpan (

k

) =

1 / (1 - c) = 1 / (1 - 0,8) = 5

. Otonom harcamalar toplamı (

A

) =

C_0 - cT + I + G = 250 - (0,8 \times 250) + 200 + 300 = 550

. Denge geliri (

Y

) =

k \times A = 5 \times 550 = 2750

.

Estimated Time:1m 30s

Question 68Question →

Keynesyen doğrusal bir tüketim fonksiyonu denkleminde ( $C = C_0 + cY_d$ ), harcanabilir gelirdeki ( $Y_d$ ) bir birimlik değişimin toplam tüketim harcamaları ( $C$ ) üzerinde yarattığı değişikliği ifade eden ve fonksiyonun eğimini belirleyen $c$ katsayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Marjinal tüketim eğilimi

Ortalama tüketim eğilimi

Marjinal tasarruf eğilimi

Otonom tüketim harcaması

Tüketimin gelir esnekliği

Show answer & explanation

Answer: Marjinal tüketim eğilimi

Answer

Doğru cevap marjinal tüketim eğilimidir.

Doğru cevap olan marjinal tüketim eğilimi, harcanabilir gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının tüketime harcanacağını gösteren katsayıdır ve geometrik olarak tüketim doğrusunun eğimine karşılık gelir.

Step-by-Step Solution

1

Tüketim fonksiyonu parametrelerini analiz etme

C = C_0 + cY_d

denkleminde

C_0

otonom tüketimi,

cY_d

ise uyarılmış tüketimi temsil eder.

Fonksiyonun bileşenlerini ayırmak değişkenlerin rollerini anlamayı sağlar.

2

Eğimin matematiksel tanımını yapma

c = \frac{\Delta C}{\Delta Y_d}

Bir fonksiyonda bağımsız değişkendeki (

Y_d

) bir birimlik değişimin bağımlı değişken (

C

) üzerindeki etkisi o fonksiyonun eğimine eşittir.

3

Tanımı ekonomik terimle eşleştirme

Marjinal Tüketim Eğilimi (

MPC

)

İktisat literatüründe tüketim fonksiyonunun eğimi marjinal tüketim eğilimi olarak adlandırılır.

Key Concept

Marjinal Tüketim Eğilimi (MPC)

Hints

1

Soruda 'gelirdeki bir birimlik değişim' ifadesi geçtiği için 'marjinal' bir kavram aramanız gerekir.

2

Tüketim fonksiyonunun eğimi, tüketim doğrusunun ne kadar dik veya yatık olduğunu belirleyen katsayıdır.

Practice More

Marjinal tüketim eğilimi ile marjinal tasarruf eğilimi arasındaki ilişkiyi (

MPC + MPS = 1

) inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 69Question →

Keynesyen Mutlak Gelir Hipotezi çerçevesinde, otonom tüketim harcamalarının pozitif ( $C_0 > 0$ ) olduğu doğrusal bir tüketim fonksiyonu modeli ele alındığında, gelir düzeyindeki sürekli bir artışın ortalama tüketim eğilimi (APC) ve tüketimin gelir esnekliği ( $E_c$ ) üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Gelir arttıkça APC azalır ve tüketimin gelir esnekliği artarak

1

değerine yaklaşır.

Gelir arttıkça hem APC hem de MPC azaldığı için tüketimin gelir esnekliği başlangıç düzeyinde sabit kalır.

Otonom tüketim harcamaları nedeniyle APC her zaman MPC'den küçüktür ve tüketimin gelir esnekliği her zaman

1

'den büyüktür.

Gelir arttıkça APC azalarak MPC'ye yaklaşsa da tüketimin gelir esnekliği her zaman

1

'den büyük bir değer alır.

Tüketim fonksiyonu boyunca APC sabit kalırken, marjinal tüketim eğilimi gelire bağlı olarak artış gösterir.

Show answer & explanation

Answer: Gelir arttıkça APC azalır ve tüketimin gelir esnekliği artarak $1$ değerine yaklaşır.

Answer

Gelir arttıkça ortalama tüketim eğiliminin (APC) azalması ve tüketimin gelir esnekliğinin (

E_c

) artarak

1

değerine yaklaşması.

Gelir arttıkça APC'nin azalması ve tüketimin gelir esnekliğinin

1

değerine yaklaşması doğrudur. Çünkü doğrusal tüketim fonksiyonunda

APC = C_0/Y + c

şeklindedir; gelir arttıkça

C_0/Y

terimi küçüldüğü için APC azalır. Tüketimin gelir esnekliği ise

MPC/APC

oranına eşittir.

APC

azalıp

MPC

'ye (yani

c

değerine) yaklaştıkça, bu oran büyür ve limit durumunda

1

değerine ulaşır.

Step-by-Step Solution

1

Doğrusal tüketim fonksiyonunu yaz ve değişkenleri tanımla.

C = C_0 + cY

(Burada

C_0

otonom tüketim,

c

ise marjinal tüketim eğilimidir).

Analizi temel Keynesyen varsayımlar üzerinden başlatmak gerekir.

2

Ortalama Tüketim Eğilimi (APC) ve Marjinal Tüketim Eğilimi (MPC) formüllerini türet.

APC = \frac{C}{Y} = \frac{C_0}{Y} + c

ve

MPC = \frac{dC}{dY} = c

.

Gelir değişiminin bu oranlar üzerindeki etkisini matematiksel olarak görmek gerekir.

3

Gelir (

Y

) arttıkça APC'nin nasıl değiştiğini incele.

Y \rightarrow \infty

iken

\frac{C_0}{Y} \rightarrow 0

olur, dolayısıyla

APC

azalır ve

c

değerine (

MPC

) yaklaşır.

Gelir arttıkça otonom harcamaların payının düşmesi APC'yi aşağı çeker.

4

Tüketimin gelir esnekliğini (

E_c

) formüle et ve yorumla.

E_c = \frac{\%\Delta C}{\%\Delta Y} = \frac{MPC}{APC}

.

APC > MPC

olduğundan

E_c < 1

olur. Gelir arttıkça

APC

azalarak

MPC

'ye yaklaştığı için payda küçülür ve oran (esneklik)

1

'e doğru yükselir.

Esneklik, marjinal ve ortalama değerlerin oranına bağlıdır.

Key Concept

Keynesyen Tüketim Fonksiyonu ve Esneklik İlişkisi

Hints

1

Tüketimin gelir esnekliğinin

MPC / APC

oranına eşit olduğunu hatırlayın.

2

Otonom tüketim pozitif olduğunda, her zaman

APC > MPC

olur. Gelir arttıkça bu iki değer birbirine yaklaşır.

3

Gelir arttıkça APC'nin marjinal değere (MPC) yaklaşması, aradaki oranın (esnekliğin)

1

'e doğru büyümesi anlamına gelir.

Practice More

Otonom tüketimin sıfır olduğu bir durumda tüketimin gelir esnekliğinin nasıl değişeceğini düşünün.

Alternative Method

Esnekliği şu şekilde de düşünebilirsiniz:

E_c = \frac{\text{Marjinal Değer}}{\text{Ortalama Değer}}

. Gelir sonsuza giderken ortalama değer marjinal değere eşitlendiği için esneklik birim esnekliğe (

1

) yönelir.

Estimated Time:1m 15s

Question 70Question →

Basit Keynesyen modelin geçerli olduğu bir ekonomide toplam harcama fonksiyonu $AE = A_0 + [c(1-t)]Y$ şeklinde tanımlanmıştır. Hükümetin otonom kamu harcamalarını ( $G$ ) artırması ve eş anlı olarak gelir vergisi oranını ( $t$ ) yükseltmesi durumunda, toplam harcama ( $AE$ ) doğrusunun konumu ve eğimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

AE doğrusu yukarıya kayar ve eğimi artar.

AE doğrusu yukarıya kayar ve eğimi azalır.

AE doğrusu aşağıya kayar ve eğimi artar.

AE doğrusu aşağıya kayar ve eğimi azalır.

AE doğrusu paralel bir şekilde yukarıya kayar.

Show answer & explanation

Answer: AE doğrusu yukarıya kayar ve eğimi azalır.

Answer

Toplam harcama doğrusu, otonom harcamalardaki artış nedeniyle yukarıya kayar ve vergi oranındaki artış nedeniyle eğimi azalır.

Toplam harcama fonksiyonunda (

AE = A_0 + mY

), otonom harcamalar (

A_0

) doğrunun dikey ekseni kestiği yeri belirlerken, marjinal harcama eğilimi (

m = c(1-t)

) doğrunun eğimini belirler. Kamu harcamalarının (

G

) artması otonom harcamaları (

A_0

) artırarak doğruyu yukarıya kaydırır. Gelir vergisi oranının (

t

) artması ise her bir birimlik gelir artışının daha azının tüketime gitmesine neden olarak marjinal harcama eğilimini (

c(1-t)

) küçültür ve doğruyu yatıklaştırır (eğimi azaltır).

Step-by-Step Solution

1

Otonom harcamaların (

A_0

) bileşenlerini ve değişim etkisini belirleyin.

A_0 = C_0 + I + G + X

(kapalı ekonomide

X=0

).

G

arttığında

A_0

artar.

Otonom bileşenlerdeki artış, toplam harcama fonksiyonunun dikey ekseni kestiği noktayı yukarı taşır.

2

Eğim parametresini (

c(1-t)

) analiz edin.

Vergi oranı (

t

) arttığında,

(1-t)

ifadesi küçülür, dolayısıyla

c(1-t)

çarpımı azalır.

Vergi oranındaki artış, harcanabilir gelir üzerinden tüketime giden payı (uyarılmış harcamaları) azaltarak doğrunun yatıklaşmasına neden olur.

3

İki etkiyi birleştirin.

Yukarı yönlü dikey kayma + Daha küçük eğim (daha yatık doğru).

Otonom harcama artışı konumu (shift), vergi oranı değişikliği ise eğimi (rotation) etkiler.

Key Concept

Toplam Harcama Doğrusunda Kayma (Shift) ve Dönme (Rotation)

Practice More

Vergi oranındaki değişikliğin çarpan (multiplier) katsayısı üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 71Question →

Keynesyen tüketim teorisine göre, hanehalklarının toplam harcanabilir gelir düzeyinin toplam tüketim harcamalarından daha düşük olduğu ( $Y_d < C$ ) bir ekonomik durumda; ortalama tüketim eğilimi ( $APC$ ) ve marjinal tüketim eğilimi ( $MPC$ ) değerlerinin $1$ rakamı ile olan ilişkisine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

APC < 1

ve

MPC < 1

APC = 1

ve

MPC < 1

APC > 1

ve

MPC < 1

APC > 1

ve

MPC > 1

APC < 1

ve

MPC > 1

Show answer & explanation

Answer: $APC > 1$ ve $MPC < 1$

Answer

Hanehalkı gelirinin tüketimden az olduğu durumda ortalama tüketim eğilimi 1'den büyük (

APC > 1

) ve marjinal tüketim eğilimi 1'den küçük (

MPC < 1

) olmalıdır.

Hanehalklarının harcanabilir geliri (

Y_d

), toplam tüketim harcamalarından (

C

) daha az olduğunda, bir birim gelire düşen tüketim miktarı olan ortalama tüketim eğilimi (

APC = C/Y_d

) matematiksel olarak 1'den büyük bir değer alır. Öte yandan, marjinal tüketim eğilimi (

MPC

), gelirin ek bir birimindeki değişimin tüketime yansıyan kısmını ifade eder ve Keynesyen teori uyarınca psikolojik yasa gereği her zaman 0 ile 1 arasındadır. Dolayısıyla, bu durumdaki bir ekonomide

APC > 1

ve

MPC < 1

ilişkisi geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1

Ortalama tüketim eğilimi (

APC

) formülünü analiz edin.

APC = \frac{C}{Y_d}

Bir birim gelirin ne kadarının tüketime ayrıldığını bulmak için toplam tüketim toplam gelire oranlanır.

2

Y_d < C

koşulunun

APC

üzerindeki etkisini belirleyin.

Eğer

C > Y_d

ise,

\frac{C}{Y_d} > 1

olur.

Payın (tüketim) paydadan (gelir) büyük olduğu durumlarda rasyonel sayının değeri 1'den büyük çıkar.

3

Keynesyen marjinal tüketim eğilimi (

MPC

) varsayımını hatırlayın.

0 < MPC < 1

Keynes'in Temel Psikolojik Yasası'na göre insanlar gelirleri arttığında tüketimlerini de artırırlar ancak bu artış gelirdeki artıştan daha az olur.

4

Bulguları birleştirerek sonucu tespit edin.

APC > 1

ve

MPC < 1

Düşük gelir düzeylerinde (başabaş noktasının altında) hanehalkları geçmiş tasarruflarını kullanarak veya borçlanarak gelirlerinden daha fazla harcama yaptıkları için bu ilişki ortaya çıkar.

Key Concept

Keynesyen Tüketim Fonksiyonu Parametreleri ve Ortalama-Marjinal Eğilim İlişkisi

Hints

1

Ortalama tüketim eğilimini (

APC

) toplam tüketimin (

C

) toplam gelire (

Y_d

) oranı olarak düşünün.

2

Eğer pay (

C

), paydadan (

Y_d

) büyükse, oranın değeri 1 rakamına göre nasıl bir konumda olur?

3

Marjinal tüketim eğiliminin (

MPC

) her zaman 0 ile 1 arasında olduğunu ve

APC

'nin düşük gelir düzeylerinde borçlanma nedeniyle 1'i aşabileceğini hatırlayın.

Practice More

Gelir düzeyi başabaş noktasını aştığında

APC

ve

MPC

arasındaki makasın nasıl değiştiğini inceleyen bir soru çözebilirsiniz.

Alternative Method

Grafiksel yöntemle, tüketim doğrusunun 45 derecelik referans doğrusunun üzerinde kaldığı bölgeyi hayal edin. Bu bölgede

C > Y_d

olduğu için

C/Y_d > 1

olur. Tüketim doğrusunun eğimi (

MPC

) ise 45 derecelik doğrunun eğiminden (

1

) daha küçüktür.

Estimated Time:1m 30s

Question 72Question →

Dört sektörlü bir ekonomide tüketim fonksiyonu $C = 500 + 0,6Y_d$ , vergi miktarı $T = 1000$ , yatırım harcamaları $I = 800$ , kamu harcamaları $G = 1200$ , ihracat $X = 400$ ve ithalat fonksiyonu $M = 200 + 0,1Y$ olarak verilmiştir. Bu ekonomide cari üretim düzeyi $Y = 5000$ iken, sızıntılar ve ilaveler yöntemi çerçevesinde gerçekleşen planlanmayan stok değişimi miktarı ve yönü aşağıdakilerden hangisidir?

400

milyar TL tutarında planlanmayan stok artışı

400

milyar TL tutarında planlanmayan stok azalışı

200

milyar TL tutarında planlanmayan stok artışı

600

milyar TL tutarında planlanmayan stok azalışı

Ekonomi dengededir, planlanmayan stok değişimi sıfırdır

Show answer & explanation

Answer: $400$ milyar TL tutarında planlanmayan stok artışı

Answer

400

milyar TL tutarında planlanmayan stok artışı gerçekleşir.

Verilen veriler ışığında sızıntılar toplamı (

S+T+M

)

2800

milyar TL, ilaveler toplamı (

I+G+X

) ise

2400

milyar TL olarak hesaplanmıştır. Sızıntıların ilavelerden

400

milyar TL daha fazla olması, ekonomide toplam arzın (

Y

) toplam harcamalardan (

AE

) büyük olduğunu ifade eder. Bu dengesizlik, firmaların ürettiği malların bir kısmının satılamamasına ve dolayısıyla

400

milyar TL tutarında planlanmayan bir stok artışına neden olur.

Step-by-Step Solution

1

Harcanabilir geliri (

Y_d

) hesaplayınız.

Y_d = Y - T = 5000 - 1000 = 4000

Tüketim ve tasarruf kararları harcanabilir gelir üzerinden verilir.

2

Tüketim (

C

) ve ardından Tasarruf (

S

) miktarını bulunuz.

C = 500 + 0,6(4000) = 2900

;

S = Y_d - C = 4000 - 2900 = 1100

Tasarruf, ekonomideki en temel sızıntı kalemidir.

3

İthalat (

M

) miktarını hesaplayınız.

M = 200 + 0,1(5000) = 700

Dışa açık bir ekonomide ithalat, harcama akımından ayrılan bir sızıntıdır.

4

Toplam sızıntıları (

W

) ve toplam ilaveleri (

J

) hesaplayarak karşılaştırınız.

W = S + T + M = 1100 + 1000 + 700 = 2800

;

J = I + G + X = 800 + 1200 + 400 = 2400

Denge koşulu sızıntıların ilavelere eşit olmasıdır; fark stok değişimini verir.

5

Planlanmayan stok değişimini (

I_u

) belirleyiniz.

I_u = W - J = 2800 - 2400 = 400

(Pozitif fark)

Sızıntılar ilavelerden büyükse (

W > J

), üretim harcamalardan fazladır (

Y > AE

). Bu durum planlanmayan stok artışına (

I_u > 0

) yol açar.

Key Concept

Sızıntılar ve İlaveler Yöntemine Göre Makroekonomik Denge Analizi

Hints

1

Sızıntılar ve ilaveler yöntemiyle denge analizi yaparken

S + T + M = I + G + X

eşitliğini kontrol etmelisiniz.

2

Önce cari üretim düzeyindeki (

Y=5000

) tüketimi (

C

) bularak tasarruf miktarına (

S

) ulaşın. Ardından ithalatı (

M

) hesaplayarak sızıntıları toplayın.

3

Hesapladığınız sızıntılar toplamı ilaveler toplamından fazlaysa, ekonomide üretilen mallar satılamıyor demektir; bu da planlanmayan stok artışı anlamına gelir.

Practice More

Bu ekonomide dengenin sağlanması için milli gelirin ne kadar değişmesi gerektiğini çarpan mekanizmasıyla hesaplayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Toplam Harcama (

AE

) yöntemiyle de çözülebilir:

AE = C + I + G + (X - M)

formülünde veriler yerine konur.

AE = 2900 + 800 + 1200 + (400 - 700) = 4600

bulunur.

Y = 5000

iken

AE = 4600

ise,

Y - AE = 400

planlanmayan stok artışıdır.

Estimated Time:3m 0s

Question 73Question →

Dışa açık bir ekonomide toplam harcama ( $AE$ ) fonksiyonu; otonom harcamalar ile uyarılmış harcamaların toplamından oluşmaktadır. Vergi sisteminin oransal olduğu bir modelde, diğer değişkenler sabitken toplam harcama fonksiyonunun dikleşmesine (eğiminin artmasına) neden olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Gelir vergisi oranının (

t

) azaltılması

Marjinal ithalat eğiliminin (

m

) artırılması

Marjinal tasarruf eğiliminin (

s

) artırılması

Otonom kamu harcamalarının (

G

) artırılması

Otonom tüketim harcamalarının (

C_0

) azalması

Show answer & explanation

Answer: Gelir vergisi oranının ( $t$ ) azaltılması

Answer

Gelir vergisi oranının (

t

) azaltılması, harcanabilir geliri artırarak toplam harcama fonksiyonunun eğimini artırır ve doğrunun dikleşmesine neden olur.

Toplam harcama fonksiyonunun eğimi

c(1-t) - m

formülü ile hesaplanır. Gelir vergisi oranı (

t

) azaldığında, çarpan mekanizması içindeki sızıntı azalır ve gelirin harcamaya dönüşme oranı yükselir. Bu durum fonksiyonun eğimini artırarak doğrunun dikleşmesine yol açar.

Step-by-Step Solution

1

Toplam harcama (AE) fonksiyonunun bileşenlerini ve açık ekonomi formülünü tanımla.

AE = C + I + G + (X - M)

denklemi temel alınır. Burada

C = C_0 + c(Y - tY)

ve

M = M_0 + mY

olarak açılır.

Fonksiyonun eğimini belirleyen değişkenleri analiz etmek için temel denklemi kurmak gerekir.

2

Fonksiyonu gelir (

Y

) cinsinden düzenleyerek eğimi (marjinal harcama eğilimini) tespit et.

AE = [C_0 + I_0 + G_0 + X_0 - M_0] + [c(1-t) - m]Y

denklemi elde edilir. Eğim:

e = c(1-t) - m

.

Eğimin hangi parametrelere bağlı olduğunu görmek, değişkenlerin etkisini anlamayı sağlar.

3

Vergi oranı (

t

) değişiminin eğim üzerindeki etkisini analiz et.

Vergi oranı (

t

) azaldığında,

(1-t)

ifadesi büyür. Bu durum

[c(1-t) - m]

değerini, yani eğimi artırır.

Eğimin artması, geometrik olarak AE doğrusunun dikleşmesi anlamına gelir.

Key Concept

Toplam harcama fonksiyonunun eğimi (marjinal harcama eğilimi), ekonomideki sızıntılar (vergi ve ithalat) ve ilaveler (tüketim eğilimi) tarafından belirlenir; sızıntıların azalması eğimi artırır.

Hints

1

Bir fonksiyonun dikleşmesi için bağımsız değişken olan gelir (

Y

) önündeki katsayının (eğimin) artması gerekir.

2

Dışa açık ve oransal vergili bir modelde eğim

c(1-t) - m

şeklindedir. Hangi değişkenin değişimi bu değeri büyütür?

3

Sızıntılar (vergi ve ithalat) eğimi azaltır. Dolayısıyla vergi oranının düşmesi sızıntıyı azaltarak eğimi artıracaktır.

Practice More

Toplam harcama fonksiyonundaki bu dikleşmenin harcama çarpanı (

k

) büyüklüğü üzerindeki etkisini inceleyiniz.

Alternative Method

Matematiksel olarak

d(Eğim)/dt = -c < 0

olduğu görülebilir. Yani vergi oranı ile eğim arasında ters yönlü bir ilişki vardır; vergi oranı azaldığında eğim artar.

Estimated Time:1m 30s

Question 74Question →

Basit Keynesyen modelin geçerli olduğu kapalı bir ekonomide tüketim fonksiyonu $C = 200 + 0,80Y_d$ , planlanan yatırım harcamaları $I = 150$ , kamu harcamaları $G = 100$ ve otonom vergiler $T = 50$ birim olarak verilmiştir. Buna göre, bu ekonomideki toplam otonom harcamalar ( $A_0$ ) kaç birimdir?

450

410

400

200

490

Show answer & explanation

Answer: 410

Answer

Ekonomideki toplam otonom harcamalar 410 birimdir.

Toplam otonom harcamalar, tüketim fonksiyonundaki otonom kısmın (

C_0 - cT_0

), otonom yatırımın (

I

) ve otonom kamu harcamalarının (

G

) toplamıdır. Burada

200 - (0,80 \times 50) + 150 + 100 = 160 + 150 + 100 = 410

sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Harcanabilir gelir tanımı üzerinden tüketim fonksiyonunu düzenleyin.

C = 200 + 0,80(Y - 50) = 200 + 0,80Y - 40 = 160 + 0,80Y

Otonom vergilerin otonom tüketim üzerindeki net etkisini görmek için.

2

Toplam harcama (

AE

) denklemini kurun.

AE = C + I + G = (160 + 0,80Y) + 150 + 100

Ekonomideki tüm harcama bileşenlerini bir araya getirmek için.

3

Gelirden bağımsız (otonom) terimleri toplayarak otonom harcamalar toplamını (

A_0

) bulun.

A_0 = 160 + 150 + 100 = 410

Toplam harcama fonksiyonunun dikey ekseni kestiği noktayı belirlemek için.

Key Concept

Toplam otonom harcamalar (

A_0

), gelirden bağımsız olan harcama kalemlerinin toplamıdır ve

A_0 = C_0 - cT_0 + I + G

formülüyle hesaplanır.

Estimated Time:45s

Question 75Question →

Otonom tüketim harcamalarının pozitif ( $C_0 > 0$ ) olduğu bir makroekonomik modelde, gelirdeki sürekli artışların ortalama tüketim eğilimi ( $APC$ ) ile marjinal tüketim eğilimi ( $MPC$ ) arasındaki fark üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Sürekli azalır.

Sürekli artar.

Sabit kalır.

Önce azalır, sonra artar.

Sıfıra eşit olur ve değişmez.

Show answer & explanation

Answer: Sürekli azalır.

Answer

Ortalama tüketim eğilimi ile marjinal tüketim eğilimi arasındaki fark sürekli azalır.

Doğrusal Keynesyen tüketim fonksiyonunda

APC

, otonom tüketimin gelire oranı ile marjinal tüketim eğiliminin toplamına eşittir (

APC = C_0/Y + c

).

MPC

ise doğrudan

c

'ye eşittir. Bu durumda aradaki fark

C_0/Y

olur. Otonom tüketim pozitif olduğu sürece, gelir düzeyi (

Y

) arttıkça bu oran küçülecek ve fark azalacaktır.

Step-by-Step Solution

1

Tüketim fonksiyonunun matematiksel ifadesini yazınız.

C = C_0 + cY

Analizi gerçekleştirmek için temel fonksiyonel ilişkiyi belirlemek gerekir.

2

Ortalama Tüketim Eğilimi (

APC

) ve Marjinal Tüketim Eğilimi (

MPC

) değerlerini formülleştiriniz.

APC = \frac{C}{Y} = \frac{C_0}{Y} + c

ve

MPC = c

Eğilimlerin gelire bağlı tanımlarını kullanarak aralarındaki farkı bulmak için hazırlık yapılır.

3

İki değer arasındaki farkı (

APC - MPC

) hesaplayınız.

APC - MPC = (\frac{C_0}{Y} + c) - c = \frac{C_0}{Y}

Farkın sadece otonom tüketimin gelire oranına (

C_0/Y

) bağlı olduğu ortaya çıkar.

4

Gelir artışının bu fark üzerindeki etkisini analiz ediniz.

Y \uparrow \Rightarrow \frac{C_0}{Y} \downarrow

Sabit bir pay (

C_0

) büyüyen bir paydaya (

Y

) bölündüğünde sonuç küçülür; bu da farkın azaldığını gösterir.

Key Concept

Keynesyen tüketim fonksiyonunda gelir arttıkça otonom tüketimin toplam tüketim içindeki payı azaldığı için APC, MPC değerine yaklaşır.

Estimated Time:1m 15s

Question 76Question →

Makro iktisat literatüründe yatırım harcamalarının dinamiklerini açıklayan 'Hızlandıran Prensibi'ne (Accelerator Principle) göre; bir ekonomide milli gelir düzeyi son birkaç yıldır çok yüksek bir seviyede ancak sabit (değişmeden) seyretmekteyse, diğer değişkenler sabitken (ceteris paribus) net yatırım harcamalarının durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Yatırım harcamaları sıfıra eşit olur.

Yatırım harcamaları, yüksek olan gelir düzeyine paralel olarak yüksek ve sabit kalır.

Yatırım harcamaları her dönem artış göstererek sermaye stokunu büyütür.

Yatırım harcamaları sadece piyasa faiz oranındaki değişimlere göre belirlenir.

Yatırım harcamaları milli gelir düzeyinin belirli bir oranına (örneğin yarısına) her zaman eşit olur.

Show answer & explanation

Answer: Yatırım harcamaları sıfıra eşit olur.

Answer

Milli gelirdeki değişimin sıfır olması durumunda, hızlandıran prensibi gereği net yatırım harcamaları da sıfıra eşit olur.

Hızlandıran prensibine göre net yatırım harcamaları, milli gelir düzeyinin kendisine değil, milli gelirde meydana gelen değişim miktarına (

\Delta Y

) bağlıdır. Soruda milli gelirin 'sabit' kaldığı belirtildiği için gelirdeki değişim sıfırdır (

\Delta Y = 0

). Bu durumda, sermaye-hasıla oranı (

v

) ne olursa olsun, formül gereği yatırım harcamaları da sıfıra eşit olacaktır.

Step-by-Step Solution

1

Hızlandıran Prensibi formülünü hatırla.

I_n = v \cdot (Y_t - Y_{t-1})

veya

I_n = v \cdot \Delta Y

Yatırımın hangi değişkene bağlı olduğunu belirlemek için gereklidir.

2

Soruda verilen 'milli gelir düzeyinin sabit seyretmesi' ifadesini analiz et.

Y_t = Y_{t-1}

olduğundan

\Delta Y = 0

olur.

Gelirdeki değişim miktarını mantıksal olarak saptamak gerekir.

3

Elde edilen değişim değerini formülde yerine koy.

I_n = v \cdot 0 = 0

Gelir artışı yoksa yeni sermaye malı talebinin (net yatırım) oluşmayacağını gösterir.

Key Concept

Hızlandıran Prensibi (Accelerator Principle)

Hints

1

Hızlandıran prensibi, yatırımların milli gelirdeki 'değişime' (

\Delta Y

) ne kadar duyarlı olduğunu ölçer.

2

Eğer milli gelir düzeyi sabitse, yani bu yılki gelir geçen yılki gelire eşitse,

\Delta Y

değeri sıfır olur.

3

I = v \cdot \Delta Y

formülünde

\Delta Y = 0

değerini yerine koyduğunuzda yatırımın ne olacağını hesaplayın.

Practice More

Esnek hızlandıran modelini (Flexible Accelerator) inceleyerek sermaye stokunun arzulanan düzeye anında değil, zamanla nasıl intibak ettiğini öğrenebilirsiniz.

Alternative Method

Mantıksal olarak: Bir fabrika tam kapasiteyle çalışıyorsa ve talep (gelir) artmıyorsa, yeni bir makine (yatırım) almaya gerek yoktur. Kapasite artışı için talebin artması şarttır.

Estimated Time:1m 0s

Question 77Question →

Dışa açık bir ekonomide planlanan tasarruflar ( $S$ ) $600$ birim, kamu harcamaları ( $G$ ) $500$ birim, net vergiler ( $T$ ) $450$ birim, planlanan yatırımlar ( $I$ ) $550$ birim, ihracat ( $X$ ) $400$ birim ve ithalat ( $M$ ) $350$ birim olarak gerçekleşmiştir. Sızıntılar ve ilaveler yöntemi çerçevesinde, bu ekonomide gerçekleşen planlanmamış stok değişimi aşağıdakilerden hangisidir?

50

birim stok artışı

50

birim stok azalışı

100

birim stok artışı

100

birim stok azalışı

Stoklarda herhangi bir değişim gerçekleşmez.

Show answer & explanation

Answer: $50$ birim stok azalışı

Answer

50

birimlik planlanmamış stok azalışı gerçekleşmiştir.

Dışa açık bir ekonomide denge koşulu

S + T + M = I + G + X

şeklindedir. Verilen rakamlara göre sızıntılar toplamı

1400

birim, ilaveler toplamı ise

1450

birimdir. İlavelerin sızıntıları aşması (

İlaveler > Sızıntılar

), ekonomideki toplam planlanan harcamaların üretilen mal ve hizmet miktarından fazla olduğunu gösterir. Bu durumda firmalar talebi karşılamak için ellerindeki stokları kullanmak zorunda kalırlar, bu da

50

birimlik planlanmamış bir stok azalışı anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1

Ekonomideki sızıntı (leakage) kalemlerini belirleyip toplayın.

Sızıntılar = S + T + M = 600 + 450 + 350 = 1400

birim

Sızıntılar, milli gelir akımından çıkan ve harcanmayan kalemleri temsil eder.

2

Ekonomideki ilave (injection) kalemlerini belirleyip toplayın.

İlaveler = I + G + X = 550 + 500 + 400 = 1450

birim

İlaveler, milli gelir akımına dışarıdan dahil olan harcama kalemlerini temsil eder.

3

Planlanmamış stok değişimini (

I_{unplanned}

) hesaplayın.

Planlanmamış Stok Değişimi = Sızıntılar - İlaveler = 1400 - 1450 = -50

birim

Sızıntıların ilavelerden farkı, üretimin harcamalardan farkına (planlanmamış yatırım/stok değişimi) eşittir.

Key Concept

Sızıntılar ve İlaveler Dengesi (S+T+M = I+G+X)

Milli Gelir Belirlenmesi ve Basit Keynesyen Model

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept