Milli Gelir Muhasebesi Practice Questions — KPSS İktisat — Page 2

Bir ekonomiye ait belirli bir yıla ilişkin piyasa fiyatlarıyla makroekonomik veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Değişken	Değer (Milyar TL)
Gayrisafi Yurtiçi Hasıla ( $GSYH_{pf}$ )	$22.740$
Amortismanlar	$3.120$
Dış Alem Net Faktör Gelirleri	$-840$
Dolaylı Vergiler	$4.260$
Sübvansiyonlar	$1.150$
Dolaysız Vergiler	$2.480$
Kurumlar Vergisi	$1.250$

Bu verilere göre, ilgili dönem için faktör fiyatlarıyla milli gelir ( $NI$ ) kaç milyar TL'dir?

15.670

16.510

14.520

13.190

20.040

Show answer & explanation

Answer: $15.670$

Answer

15.670

milyar TL olarak hesaplanan değer doğrudur.

15.670

sonucu, piyasa fiyatlarıyla Gayrisafi Yurtiçi Hasıla değerinden başlayarak sırasıyla Dış Alem Net Faktör Gelirleri, Amortismanlar, Dolaylı Vergiler ve Sübvansiyonlar kalemlerinin doğru aritmetik işlemlerle (ekleme/çıkarma) uygulanması sonucunda elde edilen teorik olarak kusursuz değerdir.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi Milli Hasıla (

GSMH

) değerini hesapla.

GSMH = GSYH + \text{Dış Alem Net Faktör Gelirleri} = 22.740 + (-840) = 21.900

milyar TL.

Milli gelir (faktör fiyatlarıyla

SMH

), yurt içinde üretilen değil, milli unsurlar tarafından üretilen hasıla üzerinden hesaplanır.

2

Safi Milli Hasıla (

SMH

) değerini hesapla.

SMH_{pf} = GSMH - \text{Amortismanlar} = 21.900 - 3.120 = 18.780

milyar TL.

Gayrisafi hasıladan aşınma payları (amortismanlar) düşülerek net (safi) üretim değerine ulaşılır.

3

Piyasa fiyatlarından faktör fiyatlarına (Milli Gelir) geçişi yap.

NI = SMH_{pf} - \text{Dolaylı Vergiler} + \text{Sübvansiyonlar} = 18.780 - 4.260 + 1.150 = 15.670

milyar TL.

Piyasa fiyatları dolaylı vergileri içerir ancak sübvansiyonları içermez. Faktörlerin elde ettiği gerçek gelire ulaşmak için dolaylı vergiler arındırılmalı, devlet yardımları eklenmelidir.

Key Concept

Milli Gelir (Faktör Fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla) hesaplanırken piyasa fiyatlarından dolaylı vergiler düşülür ve sübvansiyonlar eklenir.

Question 22Question →

Bir ekonomide belirli bir yıla ait veriler şu şekildedir:

* Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH): $12.000$ birim
* Gayrisafi yatırımlar: $3.000$ birim
* Net dış alem faktör gelirleri: $-400$ birim
* Yıl başındaki sermaye stoku: $20.000$ birim
* Yıl sonundaki sermaye stoku: $21.200$ birim

Bu verilere göre, söz konusu ekonominin Safi Milli Hasılâsı (SMH) kaç birimdir?

9.800

10.200

10.400

10.600

11.600

Show answer & explanation

Answer: 9.800

Answer

Safi Milli Hasıla değeri 9.800 birimdir.

Verilen bilgilere göre önce sermaye stokundaki değişimden net yatırımı (1.200) buluruz. Ardından brüt yatırımdan bu farkı çıkararak amortisman tutarına (1.800) ulaşırız. GSYH değerine net dış alem faktör gelirlerini ekleyerek (12.000 - 400 = 11.600) elde ettiğimiz GSMH'den amortismanı düştüğümüzde sonuç 9.800 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Net yatırım tutarını hesapla

Net\ Yatırım = K_1 - K_0 = 21.200 - 20.000 = 1.200

birim

Sermaye stokundaki net değişim o dönemki net yatırımı verir.

2

Amortisman (yıpranma) tutarını belirle

Amortisman = Gayrisafi\ Yatırım - Net\ Yatırım = 3.000 - 1.200 = 1.800

birim

Gayrisafi yatırım ile net yatırım arasındaki fark, sermaye stokundaki aşınmayı (amortismanı) gösterir.

3

Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) değerini hesapla

GSMH = GSYH + NDAFG = 12.000 + (-400) = 11.600

birim

Yurtiçi hasılaya dış alemden gelen net faktör gelirleri eklenerek milli hasılaya ulaşılır.

4

Safi Milli Hasıla (SMH) değerine ulaş

SMH = GSMH - Amortisman = 11.600 - 1.800 = 9.800

birim

Milli hasıladan amortismanlar düşüldüğünde safi (net) milli hasıla elde edilir.

Key Concept

Gayrisafi değerlerden safi değerlere geçişte amortismanların rolü ve sermaye birikimi denklemi.

Hints

1

Gayrisafi yatırımlar ile sermaye stokundaki artış (net yatırım) arasındaki fark amortismanları verir.

2

Safi Milli Hasıla'ya ulaşmak için önce GSYH'den GSMH'ye geçmeli, ardından aşınma payını düşmelisiniz.

Practice More

Net Yatırımların negatif olması durumunda Gayrisafi Yatırımlar ile Amortismanlar arasındaki ilişkiyi ve bunun sermaye stoku üzerindeki etkisini inceleyiniz.

Estimated Time:3m 0s

Question 23Question →

Bir ekonomide üretim yöntemine göre GSYH hesaplanırken kullanılan veriler şu şekildedir:

Üretim Aşaması	Faaliyet ve Satış Değeri (TL)
Hammadde Üreticisi	$800$ ( $150$ TL stok, $650$ TL imalatçıya satış)
İmalatçı	$1800$ (Perakendeciye satış)
Perakendeci	$2400$ (Nihai tüketiciye satış)

Buna göre, söz konusu üretim sürecinin ekonominin GSYH'sine toplam katkısı kaç TL'dir?

2250

2400

2550

4200

5000

Show answer & explanation

Answer: $2550$

Answer

Ekonominin GSYH'sine toplam katkı

2550

TL'dir.

Doğru cevap olan

2550

TL, ekonomideki her bir üretim biriminin yarattığı net değerlerin toplamıdır. Hammadde üreticisi

800

TL (650 satış + 150 stok), imalatçı

1150

TL (

1800 - 650

) ve perakendeci

600

TL (

2400 - 1800

) katma değer yaratmıştır. Bu üç değerin toplamı olan

2550

TL, aynı zamanda nihai harcamalar (

2400

tüketim +

150

stok yatırımı) yoluyla hesaplanan sonuca da eşittir.

Step-by-Step Solution

1

Hammadde aşamasındaki katma değerin hesaplanması

Katma Değer 1 =

800

TL

Üretim yöntemiyle GSYH hesaplanırken o dönem üretilen tüm değerler alınır. Hammadde üreticisi toplam

800

TL değer yaratmıştır; bunun bir kısmının stoklanması üretildiği gerçeğini değiştirmez.

2

İmalat aşamasındaki katma değerin hesaplanması

Katma Değer 2 =

1150

TL

İmalatçı

1800

TL'lik çıktı üretmiş, ancak bunun için hammadde üreticisinden

650

TL'lik ara malı satın almıştır. Katma değer formülü:

Çıktı - Ara\ Malı\ Girdisi = 1800 - 650 = 1150

TL.

3

Perakende aşamasındaki katma değerin hesaplanması

Katma Değer 3 =

600

TL

Perakendeci ürünü

1800

TL'ye almış ve tüketiciye

2400

TL'ye satmıştır. Bu aşamada yaratılan katma değer

2400 - 1800 = 600

TL'dir.

4

Toplam katkının bulunması

Toplam =

2550

TL

GSYH, her üretim aşamasında yaratılan katma değerlerin toplamına eşittir:

800 + 1150 + 600 = 2550

TL.

Key Concept

Katma değer yöntemiyle GSYH hesaplanırken, nihai malın satış bedeli ile stoklardaki artışın toplamı, her aşamadaki katma değerlerin toplamına eşit olmalıdır.

Hints

1

GSYH'yi hesaplamak için her aşamanın katma değerini (Satış - Girdi) ayrı ayrı bulun.

2

Hammadde üreticisinin girdi maliyeti sıfır kabul edilir; ancak imalatçıya yaptığı satış ile stokladığı toplam tutarın GSYH'ye girdiğini unutmayın.

Practice More

Stoklardaki azalışın (stok eritme) GSYH üzerindeki etkisini inceleyen bir soru çözerek kavramı pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 24Question →

Bir ekonomide sanayi tipi fırın üretim süreci ve ilgili ekonomik veriler şu şekildedir:

Üretim Birimi	Satış Değeri (TL)	Girdi Kullanımı (TL)
Hammadde Üreticisi	$300.000$	-
Metal İşleme Fabrikası	$750.000$	$300.000$ (Yerli) + $100.000$ (İthal)
Montaj ve Dağıtım Birimi	$1.200.000$	$750.000$ (Yerli)

Üretim sürecinde ayrıca $120.000$ TL amortisman ayrılmış ve $80.000$ TL dolaylı vergi ödenmiştir.

Buna göre, üretim yöntemiyle hesaplanan piyasa fiyatlarıyla Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç TL'dir?

1.100.000

2.250.000

1.200.000

980.000

1.020.000

Show answer & explanation

Answer: $1.100.000$

Answer

1.100.000

TL (Üretim yöntemiyle hesaplanan piyasa fiyatlarıyla GSYH)

Üretim yöntemiyle GSYH hesaplanırken her üretim aşamasında yaratılan 'katma değer' (satış bedeli - ara malı giderleri) toplanır. Hammadde üreticisi

300.000

TL, metal fabrikası

350.000

TL (

750.000 - 400.000

toplam girdi) ve montaj birimi

450.000

TL (

1.200.000 - 750.000

) katma değer yaratmıştır. Toplam yurt içi katma değer

1.100.000

TL olarak bulunur. Piyasa fiyatlarıyla GSYH dendiği için amortisman ve dolaylı vergilerle ilgili bir düzeltme yapılmaz; bu kalemler zaten nihai satış fiyatının içindedir.

Step-by-Step Solution

1

Hammadde üreticisinin katma değerini hesaplayınız.

300.000

TL

Hammadde üreticisi dışarıdan girdi kullanmadığı için satış değerinin tamamı katma değerdir:

300.000 - 0 = 300.000

.

2

Metal işleme fabrikasının katma değerini hesaplayınız.

350.000

TL

Katma değer hesaplanırken satış bedelinden yerli ve ithal ara malı giderleri düşülür:

750.000 - 300.000 - 100.000 = 350.000

.

3

Montaj ve dağıtım biriminin katma değerini hesaplayınız.

450.000

TL

Nihai satış bedelinden bir önceki aşamadan alınan ara malı düşülür:

1.200.000 - 750.000 = 450.000

.

4

Toplam katma değerleri toplayarak GSYH'ye ulaşınız.

1.100.000

TL

Üretim yöntemiyle GSYH, ekonomideki tüm birimlerin yarattığı katma değerlerin toplamıdır:

300.000 + 350.000 + 450.000 = 1.100.000

.

Key Concept

Üretim Yöntemiyle GSYH ve İthal Girdilerin Ayıklanması

Alternative Method

Toplam katma değer, nihai malın piyasa değerinden toplam ithal girdi miktarının çıkarılmasıyla da bulunabilir:

1.200.000

(Nihai Satış) -

100.000

(İthal Girdi) =

1.100.000

TL.

Estimated Time:2m 30s

Question 25Question →

Milli gelir ( $NI$ ) kavramından kişisel gelir ( $PI$ ) kavramına ulaşmak için, hanehalklarının üretim sürecine doğrudan katılmadığı halde eline geçen gelirleri ifade eden ve milli gelire ilave edilmesi gereken kalem aşağıdakilerden hangisidir?

Transfer harcamaları

Amortismanlar

Dolaylı vergiler

Yurt dışı net faktör gelirleri

Kurumlar vergisi

Show answer & explanation

Answer: Transfer harcamaları

Answer

Milli gelirden kişisel gelire geçişte ilave edilen kalem transfer harcamalarıdır.

Kişisel gelir, bir ekonomideki bireylerin eline geçen toplam geliri ifade eder. Milli gelir (faktör maliyetiyle) hesaplanırken sadece üretim faktörlerine yapılan ödemeler dikkate alınır. Ancak emekli maaşları, işsizlik ödenekleri ve öğrenci bursları gibi 'transfer harcamaları', bir üretim karşılığı olmasa da bireylerin eline geçtiği için milli gelire ilave edilir.

Step-by-Step Solution

1

Kişisel Gelir formülünü hatırla.

PI = NI - (Sosyal\ Güvenlik\ Kesintileri + Kurumlar\ Vergisi + Dağıtılmayan\ Kurum\ Karları) + Transfer\ Harcamaları + Faiz\ Ödemeleri

Milli gelir ile kişisel gelir arasındaki köprüyü kuran kalemleri belirlemek gerekir.

2

Transfer harcamalarının niteliğini analiz et.

Transfer harcamaları, üretim karşılığı olmayan ancak kişilerin harcanabilir gücünü artıran gelirlerdir.

Bu ödemeler milli gelir (faktör maliyeti) içinde yer almaz ancak hanehalkı düzeyinde gelirdir.

Key Concept

Kişisel Gelir ve Transfer Ödemeleri İlişkisi

Hints

1

Kişisel gelir, hanehalklarının 'cebine giren' toplam paradır; üretim karşılığı olsun ya da olmasın.

2

Karşılığında mal veya hizmet üretilmeyen ödemelere ne isim verildiğini düşünün.

Practice More

Harcanabilir kişisel gelire ulaşmak için kişisel gelirden hangi vergi türünün çıkarılması gerektiğini çalışabilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 26Question →

Bir ekonomide piyasa fiyatlarıyla Gayrisafi Yurtiçi Hasıla ( $GSYH$ ) $12.500$ Milyar TL olarak hesaplanmıştır. Bu ekonomide sermaye stokundaki aşınmayı ifade eden amortismanlar $1.250$ Milyar TL, yerleşiklerin dış alemden elde ettiği gelirler $450$ Milyar TL ve yerleşik olmayanların yurt içinden elde ettiği gelirler $700$ Milyar TL'dir. Hükümetin üreticilere sağladığı sübvansiyonlar $300$ Milyar TL iken, mal ve hizmetler üzerinden alınan toplam dolaylı vergiler $1.800$ Milyar TL'dir.

Bu verilere göre, söz konusu ekonominin faktör fiyatlarıyla Safi Milli Hasılası (Milli Gelir) kaç Milyar TL'dir?

9.500

11.000

10.750

9.750

9.200

Show answer & explanation

Answer: $9.500$

Answer

9.500

Milyar TL

Doğru yanıt olan değer, Milli Gelir tanımlamasına uygun olarak sırasıyla GSYH'ye net dış alem faktör gelirlerinin eklenmesi, amortismanların düşülmesi ve son adımda piyasa fiyatlarını faktör maliyetine dönüştürmek için net dolaylı vergilerin (Dolaylı Vergi - Sübvansiyon) çıkarılmasıyla elde edilir. Yapılan işlem:

12.500 - 250 - 1.250 - 1.800 + 300 = 9.500

şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1

Net Dış Alem Faktör Gelirlerini (

NDAFG

) hesaplayın.

450 - 700 = -250

Milyar TL

Yurtiçi hasıladan milli hasılaya geçmek için dış alem gelir dengesinin kurulması gerekir.

2

Piyasa fiyatlarıyla Gayrisafi Milli Hasılaya (

GSMH

) ulaşın.

12.500 + (-250) = 12.250

Milyar TL

GSMH = GSYH + NDAFG

formülü uygulanır.

3

Piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasılaya (

SMH_{pf}

) geçiş yapın.

12.250 - 1.250 = 11.000

Milyar TL

Gayrisafi değerden safi değere ulaşmak için amortismanlar (aşınma payları) düşülür.

4

Faktör fiyatlarıyla Safi Milli Hasılaya (Milli Gelir) ulaşın.

11.000 - 1.800 + 300 = 9.500

Milyar TL

Piyasa fiyatlarından dolaylı vergiler çıkarılıp sübvansiyonlar eklendiğinde faktör maliyetlerine ulaşılır.

Key Concept

Milli Gelir (Faktör Fiyatlarıyla SMH) Hesaplaması

Hints

1

Milli gelir, faktör fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla'ya eşittir.

2

Piyasa fiyatlarından faktör fiyatlarına geçerken, fiyatın içindeki dolaylı vergileri çıkarmalı ve hükümet desteği olan sübvansiyonları eklemelisiniz.

3

Önce GSYH'den GSMH'ye geçmek için dış alem gelir dengesini (

450-700

) ekleyin, sonra amortismanı düşerek safi değere ulaşın ve son olarak vergi-sübvansiyon düzeltmesini yapın.

Practice More

Kişisel gelire ulaşmak için bu sonuçtan nelerin çıkarılıp (kurumlar vergisi, dağıtılmayan karlar vb.) nelerin ekleneceğini (transfer harcamaları) çalışabilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 27Question →

Bir ekonomide belirli bir döneme ait gerçekleşen bazı ekonomik veriler aşağıda verilmiştir:

Ekonomik Değişken	Değer (Milyar TL)
Ücretler	600
Faiz Gelirleri	150
Rant Gelirleri	100
Kârlar	250
Transfer Ödemeleri	200
Amortismanlar	80

Buna göre, bu ekonomide gelir yöntemiyle hesaplanan milli gelir (faktör maliyetiyle) kaç milyar TL'dir?

1100

1300

1180

1380

1020

Show answer & explanation

Answer: 1100

Answer

Gelir yöntemiyle hesaplanan milli gelir (faktör maliyetiyle) 1100 Milyar TL'dir.

Gelir yöntemiyle milli gelir (faktör maliyetiyle), ekonomideki üretim faktörlerinin elde ettiği ücret, faiz, rant ve kâr gelirlerinin toplamından oluşur. Verilen tabloda bu değerlerin toplamı (

600 + 150 + 100 + 250

)

1100

Milyar TL yapmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Faktör gelirlerini belirle

Ücret (

600

), Faiz (

150

), Rant (

100

) ve Kâr (

250

) faktör gelirleridir.

Gelir yönteminde sadece üretim sürecine katılan faktörlerin aldığı paylar toplanır.

2

Faktör geliri olmayan kalemleri ele

Transfer ödemeleri (

200

) ve Amortismanlar (

80

) faktör geliri değildir.

Transfer ödemeleri karşılıksızdır; amortismanlar ise sermayedeki aşınmayı ifade eder, bir gelir türü değildir.

3

Toplamı hesapla

600 + 150 + 100 + 250 = 1100

Milyar TL.

Milli Gelir (Faktör Maliyetiyle) = Ücret + Faiz + Rant + Kâr formülü uygulanmıştır.

Key Concept

Milli gelirin gelir yöntemiyle hesaplanmasında sadece üretim faktörlerine yapılan ödemeler dikkate alınır; transfer ödemeleri gibi karşılıksız ödemeler kapsam dışıdır.

Practice More

Kişisel gelire geçiş yaparken transfer ödemelerinin neden dahil edildiğini inceleyerek milli gelir ile kişisel gelir arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 28Question →

Bir ekonominin cari yıla ait bazı makroekonomik verileri aşağıda verilmiştir:

* Hanehalkı nihai tüketim harcamaları: $500$ milyar TL
* Devletin mal ve hizmet alımları: $200$ milyar TL
* Sosyal güvenlik transfer ödemeleri: $80$ milyar TL
* Net özel sabit sermaye oluşumu: $120$ milyar TL
* Amortismanlar: $30$ milyar TL
* İhracat: $60$ milyar TL
* İthalat: $40$ milyar TL

Bu verilere göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

830

840

870

910

950

Show answer & explanation

Answer: 870

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

870

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH; hanehalkı tüketimi (

500

), brüt yatırım (

120 + 30 = 150

), devletin mal ve hizmet alımları (

200

) ve net ihracatın (

60 - 40 = 20

) toplamından oluşur. Bu kalemlerin toplamı

500 + 150 + 200 + 20 = 870

milyar TL değerini verir. Sosyal güvenlik transfer ödemeleri ise bir üretim faaliyeti temsil etmediği için bu hesaplamada yer almaz.

Step-by-Step Solution

1

Harcama yöntemi formülünü (

GSYH = C + I + G + NX

) belirle.

C

: Özel Tüketim,

I

: Gayrisafi Yatırım,

G

: Kamu Harcamaları,

NX

: Net İhracat.

Harcama yönteminin temel bileşenlerini tanımlamak için.

2

Gayrisafi yatırım (

I

) değerini hesapla.

I = Net Yatırım + Amortismanlar = 120 + 30 = 150

milyar TL.

GSYH brüt bir kavram olduğu için yatırımların da brüt (gayrisafi) olması gerekir.

3

Net ihracat (

NX

) değerini hesapla.

NX = İhracat - İthalat = 60 - 40 = 20

milyar TL.

Yurt dışına yapılan satışlardan yurt dışından alınanların çıkarılması gerekir.

4

Tüm geçerli bileşenleri topla ve transfer ödemelerini hariç tut.

GSYH = 500 (C) + 150 (I) + 200 (G) + 20 (NX) = 870

milyar TL.

Transfer ödemeleri üretim karşılığı olmadığı için GSYH hesaplamasına dahil edilmez.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Hesaplama

Hints

1

GSYH harcama yöntemiyle hesaplanırken

C, I, G

ve

NX

kalemleri kullanılır.

2

Yatırım harcamalarının brüt (gayrisafi) olması gerektiğini ve transfer ödemelerinin bir üretim karşılığı olmadığını unutmayın.

3

Gayrisafi Yatırım = Net Yatırım + Amortismanlar formülünü kullanarak brüt yatırım değerini bulun ve ihracattan ithalatı çıkararak net ihracata ulaşın.

Practice More

Benzer bir soruda, GSYH'den amortismanlar düşüldüğünde hangi büyüklüğe (SYH) ulaşıldığını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 29Question →

Bir ekonominin 2025 yılına ait bazı makroekonomik verileri aşağıda sunulmuştur:

Değişken	Değer (Milyar TL)
Milli Gelir ( $NI$ )	8.500
Kurumlar Vergisi	600
Dağıtılmayan Kurum Karları	450
Sosyal Güvenlik Primleri	750
Transfer Harcamaları	900
Kamu Borçlanma Faiz Ödemeleri	300
Dolaysız Vergiler (Gelir Vergisi)	800

Bu verilere göre, söz konusu ekonomide hanehalklarının eline geçen "Kişisel Gelir" ( $PI$ ) düzeyi kaç milyar TL'dir?

6.700

7.100

7.900

8.500

9.100

Show answer & explanation

Answer: 7.900

Answer

Kişisel Gelir düzeyi 7.900 milyar TL'dir.

Kişisel Gelir (

PI

), üretim faktörü sahiplerinin eline geçen geliri ifade eder. Bu bağlamda, Milli Gelirden hanehalkına ulaşmayan Kurumlar Vergisi, Dağıtılmayan Kurum Karları ve Sosyal Güvenlik Primleri çıkarılmalı (

1.800

); hanehalkına üretim dışı yollarla giren Transfer Harcamaları ve Kamu Borç Faizleri ise eklenmelidir (

1.200

). İşlem sonucunda

8.500 - 1.800 + 1.200 = 7.900

değerine ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Milli gelirden yapılacak kesintileri topla.

600 + 450 + 750 = 1.800

milyar TL

Kurumlar vergisi, dağıtılmayan karlar ve sosyal güvenlik primleri hanehalkının eline geçmeyen kalemlerdir.

2

Milli gelire eklenecek kalemleri topla.

900 + 300 = 1.200

milyar TL

Transfer harcamaları ve kamu borçlanma faizleri, üretim karşılığı olmasa da hanehalkı gelirine dahil edilir.

3

Kişisel Gelir formülünü uygula.

8.500 - 1.800 + 1.200 = 7.900

milyar TL

PI = NI - (Kurumlar Vergisi + Dağıtılmayan Karlar + Sosyal Güvenlik Primleri) + Transferler + Faiz Ödemeleri

formülü ile sonuca ulaşılır.

Key Concept

Kişisel Gelir (

PI

), hanehalklarının fiilen eline geçen brüt gelirdir; milli gelirden elde edilen ancak hanehalkına dağıtılmayan kalemlerin çıkarılması ve üretim karşılığı olmayan transferlerin eklenmesiyle hesaplanır.

Estimated Time:1m 30s

Question 30Question →

Hanehalklarının belirli bir dönemde eline geçen toplam geliri ifade eden kişisel gelire ulaşmak için milli gelir rakamı üzerinde bazı düzeltmeler yapılması gerekmektedir. Bir ekonomiye ait veriler şu şekildedir:

Değişken	Değer (Milyar TL)
Milli Gelir ( $NI$ )	$3.000$
Transfer Ödemeleri ( $TR$ )	$600$
Sosyal Güvenlik Primleri	$200$

Bu ekonomide kurumlar vergisi ve dağıtılmayan kurum karlarının sıfır olduğu varsayıldığında, **kişisel gelir ( $PI$ )** kaç milyar TL'dir?

2.200

2.600

3.000

3.400

3.800

Show answer & explanation

Answer: 3.400

Answer

Ekonomideki kişisel gelir düzeyi

3.400

milyar TL'dir.

Kişisel gelir, üretim faktörlerinin sahiplerinin eline geçen gelirdir. Milli gelirden kişisel gelire ulaşmak için hanehalkının üretme katılmadığı halde aldığı transfer ödemeleri eklenir (

+600

), buna karşılık üretim sürecinde kazanıldığı halde hanehalkının eline geçmeyen sosyal güvenlik primleri çıkarılır (

-200

). Bu durumda

3.000 + 600 - 200 = 3.400

milyar TL olan sonuç doğrudur.

Step-by-Step Solution

1

Kişisel gelir formülünü belirle.

PI = NI + TR - (\text{Sosyal Güvenlik Primleri} + \text{Kurumlar Vergisi} + \text{Dağıtılmayan Karlar})

Milli gelirden kişisel gelire geçişte hanehalkı eline geçmeyen kalemler çıkarılır, karşılıksız ödemeler eklenir.

2

Verilen değerleri formülde yerine koy.

PI = 3.000 + 600 - 200

Transfer ödemeleri geliri artırırken, sosyal güvenlik primleri hanehalkının eline geçmeden kesilir.

3

Matematiksel işlemi tamamla.

PI = 3.400

3.600 - 200 = 3.400

sonucuna ulaşılır.

Key Concept

Milli Gelirden Kişisel Gelire Geçiş

Hints

1

Kişisel gelire ulaşırken 'hanehalkının cebine giren' parayı düşünmelisiniz.

2

Devletten alınan transfer ödemeleri geliri artırırken, maaştan kesilen sigorta primleri geliri azaltır.

3

Formül: Milli Gelir + Transferler - Sosyal Güvenlik Kesintileri.

Practice More

Kurumlar vergisi ve dağıtılmayan karların da dahil olduğu daha kapsamlı bir kişisel gelir sorusu çözebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 31Question →

Aşağıda, hayali bir ülkenin 2025 yılı faaliyet dönemine ilişkin harcama verileri sunulmuştur (milyar TL):

- Hanehalkı nihai tüketim harcamaları: $1450$
- Safi özel iç yatırım harcamaları: $400$
- Sermaye stokundaki aşınma (amortismanlar): $120$
- Hükümetin mal ve hizmet alımları: $700$
- Sosyal güvenlik ve faiz ödemeleri gibi transferler: $300$
- Mal ve hizmet ihracatı: $350$
- Mal ve hizmet ithalatı: $420$

Buna göre, harcama yöntemi ( $C+I+G+NX$ ) esas alındığında, söz konusu ekonominin Gayrisafi Yurtiçi Hasılası ( $GSYH$ ) kaç milyar TL'dir?

2600

2480

2900

3440

2670

Show answer & explanation

Answer: 2600

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri 2600 milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH, ekonomideki nihai mal ve hizmetlere yapılan toplam harcamaları toplar. Burada tüketim (

1450

), gayrisafi yatırım (

400+120=520

), kamu harcamaları (

700

) ve net ihracat (

350-420=-70

) toplandığında

2600

sonucuna ulaşılır. Transfer ödemeleri, karşılığında bir üretim gerçekleşmediği için bu hesaplamaya dahil edilmez.

Step-by-Step Solution

1

Özel tüketim harcamalarının (

C

) belirlenmesi

C = 1450

Hanehalkı nihai tüketim harcamaları formülün ilk temel bileşenidir.

2

Gayrisafi yatırım (

I

) tutarının hesaplanması

I = 400 + 120 = 520

GSYH hesaplanırken 'gayrisafi' değer esas alındığı için safi yatırımlara amortismanlar (aşınma payı) eklenmelidir.

3

Kamu harcamalarının (

G

) belirlenmesi

G = 700

Sadece hükümetin mal ve hizmet alımları dahil edilir; karşılığında bir üretim olmayan transfer ödemeleri (

300

) hariç tutulur.

4

Net ihracat (

NX

) değerinin hesaplanması

NX = 350 - 420 = -70

Net ihracat, toplam ihracattan toplam ithalatın çıkarılmasıyla bulunur; bu örnekte ticaret açığı mevcuttur.

5

Tüm bileşenlerin toplanarak GSYH'ye ulaşılması

GSYH = 1450 + 520 + 700 + (-70) = 2600

Harcama yöntemi formülü (

GSYH = C + I + G + NX

) uygulanmıştır.

Key Concept

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken gayrisafi yatırımın kullanılması ve transfer ödemelerinin hariç tutulması temel kuraldır.

Hints

1

GSYH hesaplanırken sadece mal ve hizmet üretimi karşılığında yapılan harcamalar dikkate alınır.

2

Gayrisafi yatırım değerini bulmak için safi yatırıma amortismanları eklemeyi ve transfer ödemelerini elemeyi unutmayın.

3

Net ihracat (

X-M

) negatif çıkabilir; bu durumda toplam harcamadan bu fark düşülmelidir.

Practice More

Safi Milli Hasıla'ya (SMH) geçiş yapmak için GSYH'den amortismanların çıkarılması konusuna çalışabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 32Question →

Makroekonomik değişkenlerin harcama yöntemiyle muhasebeleştirildiği bir açık ekonomiye ait cari yıl verileri aşağıda milyar TL cinsinden verilmiştir:

İktisadi Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı nihai tüketim harcamaları	$850$
Net özel sabit sermaye yatırımları	$180$
Sermaye stokundaki aşınma (Amortismanlar)	$60$
Stoklardaki değişim (artış)	$30$
Devletin mal ve hizmet alımları	$320$
Sosyal güvenlik ve emekli maaşı ödemeleri	$110$
Mal ve hizmet ihracatı	$140$
Mal ve hizmet ithalatı	$190$
Üretim sürecinde kullanılan ara malı alımları	$400$
Dış alem net faktör gelirleri	$50$

Buna göre, bu ekonomide harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

1330

1390

1440

1500

1790

Show answer & explanation

Answer: $1390$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

1390

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken tüketim (

850

), devletin mal ve hizmet alımları (

320

), gayrisafi yatırım (

180+60+30=270

) ve net ihracat (

140-190=-50

) toplanır. Bu işlem sonucunda

850 + 270 + 320 - 50 = 1390

sonucuna ulaşılır. Transfer ödemeleri (

110

) ve ara malları (

400

) hesaplamaya dahil edilmezken, dış alem net faktör gelirleri (

50

) GSYH değil GSMH hesaplamasında kullanılır.

Step-by-Step Solution

1

Tüketim (

C

) ve Kamu Harcamaları (

G

) bileşenlerini belirleyin.

C = 850

milyar TL;

G = 320

milyar TL.

GSYH formülündeki temel harcama kalemlerini ayrıştırmak için gereklidir.

2

Gayrisafi Yatırım (

I

) bileşenini hesaplayın.

I = 180 \text{ (Net)} + 60 \text{ (Amortisman)} + 30 \text{ (Stok artışı)} = 270

milyar TL.

Harcama yöntemi 'gayrisafi' değerleri esas alır; net yatırıma aşınma payı ve stok değişimleri eklenmelidir.

3

Net İhracat (

NX

) değerini hesaplayın.

NX = 140 \text{ (İhracat)} - 190 \text{ (İthalat)} = -50

milyar TL.

Dış ticaret dengesinin toplam harcamalar üzerindeki net etkisini bulmak için gereklidir.

4

Bileşenleri GSYH formülünde yerine koyarak toplamı bulun.

GSYH = 850 + 270 + 320 + (-50) = 1390

milyar TL.

Tüm nihai harcama kalemlerinin toplamı ekonominin yurt içi üretim değerini verir.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH (

C+I+G+NX

) bileşenlerinde, yatırımın gayrisafi olması (amortisman dahil) ve sadece nihai mal alımlarının (transferler hariç) dikkate alınması kuralıdır.

Practice More

Bu verileri kullanarak Safi Milli Hasıla (SMH) ve Milli Gelir (Faktör Fiyatlarıyla) hesaplamalarını deneyerek kavramlar arası geçişleri pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:3m 0s

Question 33Question →

Bir ekonomiye ait cari yıla ilişkin makroekonomik veriler aşağıda milyar TL cinsinden sunulmuştur:

Harcama Kalemi	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı nihai tüketim harcamaları ( $C$ )	$950$
Net özel yerleşik yatırım harcamaları	$200$
Sermaye stokundaki aşınma payı (Amortismanlar)	$60$
Kamu mal ve hizmet alımları ( $G$ )	$350$
Kamu transfer ödemeleri	$120$
İhracat gelirleri ( $X$ )	$180$
İthalat giderleri ( $M$ )	$210$

Buna göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

1470

1530

1590

1650

1950

Show answer & explanation

Answer: $1530$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

1530

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken tüketim harcamaları (

C=950

), brüt yatırım harcamaları (

I = \text{Net Yatırım} + \text{Amortisman} = 200 + 60 = 260

), kamu mal ve hizmet alımları (

G=350

) ve net ihracat (

NX = 180 - 210 = -30

) toplanır. Bu durumda

950 + 260 + 350 - 30 = 1530

sonucuna ulaşılır. Transfer ödemeleri ise nihai bir harcama kategorisi olmadığı için hesaplamaya katılmaz.

Step-by-Step Solution

1

Brüt yatırım (

I

) miktarını hesapla.

I = 200 + 60 = 260

milyar TL.

Gayrisafi hasıla hesaplanırken net yatırım yerine amortismanların dahil edildiği brüt yatırım kullanılır.

2

Net ihracat (

NX

) değerini hesapla.

NX = 180 - 210 = -30

milyar TL.

Net ihracat, dış alemden elde edilen gelirden dış aleme yapılan ödemelerin (ithalatın) çıkarılmasıyla bulunur.

3

Harcama yöntemi formülünü (

GSYH = C + I + G + NX

) uygulayarak transfer ödemelerini hariç tut.

GSYH = 950 + 260 + 350 + (-30) = 1530

milyar TL.

Transfer ödemeleri üretim karşılığı olmadığı için milli gelir hesaplarına dahil edilmez.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Bileşenleri

Practice More

Safi Milli Hasıla (SMH) ve GSYH arasındaki farkı pekiştirmek için amortismanların hangi durumda düşülmesi gerektiğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 34Question →

Aşağıdaki tabloda bir ekonominin üretim faktörü ödemelerine ve diğer makroekonomik büyüklüklerine ilişkin veriler sunulmuştur:

Ekonomik Değişken	Değer (Milyar TL)
Ücret Ödemeleri	$450$
Net Faiz Gelirleri	$120$
Rant Gelirleri	$80$
Kurumlar Vergisi	$60$
Dağıtılmayan Karlar	$40$
Temettüler (Kar Payları)	$50$
Dolaylı Vergiler	$90$
Amortismanlar	$70$
Sübvansiyonlar	$30$

Dış Alem Net Faktör Gelirlerinin (DANFG) sıfır olduğu kabul edildiğinde, bu ekonominin Piyasa Fiyatlarıyla Gayrisafi Yurtiçi Hasılası (GSYH) kaç milyar TL'dir?

800

830

860

930

990

Show answer & explanation

Answer: $930$

Answer

Piyasa fiyatlarıyla GSYH değeri

930

milyar TL'dir.

Piyasa fiyatlarıyla GSYH hesaplanırken üretim faktörü gelirlerinin (ücret, faiz, rant ve kar) toplamına amortismanlar ile net dolaylı vergiler (dolaylı vergiler - sübvansiyonlar) eklenmelidir. Verilen verilerde kar bileşenleri olan kurumlar vergisi, dağıtılmayan karlar ve temettülerin toplamı

150

milyar TL'dir. Buna göre:

450 + 120 + 80 + 150

(Milli Gelir =

800

) +

70

(Amortisman) +

(90 - 30)

(Net Dolaylı Vergi =

60

) =

930

milyar TL sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Toplam Kar miktarını hesaplayın.

60 + 40 + 50 = 150

milyar TL

Gelir yöntemiyle hesaplamada toplam kar; kurumlar vergisi, dağıtılmayan karlar ve temettülerin toplamından oluşur.

2

Faktör Fiyatlarıyla Milli Gelir'i hesaplayın.

450 + 120 + 80 + 150 = 800

milyar TL

Milli Gelir; ücret, faiz, rant ve kar gibi faktör gelirlerinin toplamıdır.

3

Net Dolaylı Vergileri belirleyin.

90 - 30 = 60

milyar TL

Piyasa fiyatlarına geçişte dolaylı vergiler eklenirken, hükümet destekleri olan sübvansiyonlar çıkarılmalıdır.

4

Piyasa Fiyatlarıyla GSYH'ye ulaşın.

800 + 60 + 70 = 930

milyar TL

Milli Gelir'e net dolaylı vergiler ve amortismanlar (aşınma payları) eklenerek gayrisafi hasıla değeri bulunur.

Key Concept

Gelir yöntemiyle GSYH hesaplanırken tüm üretim faktörü gelirlerine brütleşme için amortismanlar ve piyasa fiyatlarına geçiş için net dolaylı vergiler dahil edilir.

Hints

1

Milli Gelir ile GSYH arasındaki en temel farklardan biri amortismanların varlığıdır.

2

Karın tek bir kalem olarak verilmediği durumlarda temettü, kurumlar vergisi ve dağıtılmayan karların toplamını almalısınız.

3

Piyasa fiyatlarına ulaşmak için Faktör Fiyatlarıyla Milli Gelir + Net Dolaylı Vergiler + Amortismanlar formülünü kullanın.

Practice More

Bu hesaplamada amortismanlar çıkarılmış olsaydı hangi makroekonomik büyüklüğe ulaşılacağını düşünerek Brüt-Safi ayrımını pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 35Question →

Bir ekonominin belirli bir döneme ait üretim faktörü gelirleri ve bazı makroekonomik büyüklükleri milyar $ cinsinden aşağıda sunulmuştur:

Ekonomik Değişken	Tutar (Milyar $)
Ücretler	$480$
Rant Gelirleri	$140$
Net Faiz Gelirleri	$110$
Teşebbüs Kârları	$220$
Amortismanlar	$95$
Dolaylı Vergiler	$75$
Sosyal Güvenlik Transferleri	$130$

Bu verilere göre, gelir yöntemiyle hesaplanan faktör fiyatlarıyla milli gelir (safî milli hasıla) değeri kaç milyar $'dır?

1080

1045

950

1025

1205

Show answer & explanation

Answer: $950$

Answer

Faktör fiyatlarıyla milli gelir

950

milyar $'dır.

Gelir yöntemiyle milli gelir hesaplanırken yalnızca üretim faktörlerinin (emek, doğal kaynaklar, sermaye ve girişimci) elde ettiği gelirler toplanır. Bu kalemler ücret, rant, net faiz ve teşebbüs kârlarıdır. Verilen veriler toplandığında (

480 + 140 + 110 + 220

) sonuç

950

milyar $ olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Üretim faktörü gelirlerini (faktör ödemelerini) belirleyiniz.

Ücretler (

480

), Rantlar (

140

), Faizler (

110

) ve Kârlar (

220

) faktör gelirleridir.

Gelir yöntemiyle milli gelir, üretim sürecine katılan faktörlerin aldığı payların toplamıdır.

2

Belirlenen faktör gelirlerini toplayınız.

480 + 140 + 110 + 220 = 950

milyar $.

Bu toplam, ekonomide yaratılan katma değerin faktörlere dağılımını gösterir.

3

Transfer ödemeleri, amortismanlar ve dolaylı vergileri değerlendiriniz.

Sosyal güvenlik transferleri (

130

), amortismanlar (

95

) ve dolaylı vergiler (

75

) toplama dahil edilmez.

Transferler karşılıksızdır, amortismanlar brüt-safi ayrımı içindir, dolaylı vergiler ise piyasa fiyatına geçişte kullanılır.

Key Concept

Gelir Yöntemiyle Milli Gelir (Faktör Maliyetiyle)

Practice More

Piyasa fiyatlarıyla GSYH değerine ulaşmak için bu toplamın üzerine amortisman ve dolaylı vergilerin eklenip sübvansiyonların çıkarılması gerektiğini hatırlayınız.

Estimated Time:1m 30s

Question 36Question →

Bir ekonominin cari yıl hesaplamalarını yürüten bir uzman; piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla'nın (SMH) $18.400$ Milyar TL, üretim ve işletme safhalarında alınan dolaylı vergilerin $2.600$ Milyar TL ve devletin üreticilere sağladığı sübvansiyonların $800$ Milyar TL olduğunu belirlemiştir. Bu verilere dayanarak, söz konusu ekonomide faktör fiyatlarıyla milli gelir kaç Milyar TL olarak hesaplanmalıdır?

15.000

16.600

20.200

15.800

21.800

Show answer & explanation

Answer: $16.600$

Answer

Ekonomideki faktör fiyatlarıyla milli gelir 16.600 Milyar TL'dir.

Doğru yanıt 16.600 Milyar TL'dir. Piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla'dan (SMH), o fiyata dahil olan ancak üretim faktörlerine ödenmeyen dolaylı vergiler çıkarılmalı; piyasa fiyatına dahil olmayan ancak üretim faktörlerinin cebine giren sübvansiyonlar ise eklenmelidir. Formül şöyledir:

MG = SMH_{pf} - Dolaylı Vergiler + Sübvansiyonlar

. Bu durumda

18.400 - 2.600 + 800 = 16.600

Milyar TL sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Başlangıç verisi olarak piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla değerini belirleyin.

SMH_{pf} = 18.400

Milyar TL

Milli gelire ulaşmak için piyasa fiyatlarından üretim faktörlerinin maliyetine geçiş yapılması gerekir.

2

Dolaylı vergileri piyasa fiyatından düşerek sübvansiyonları ekleyin.

18.400 - 2.600 + 800 = 16.600

Milyar TL

Dolaylı vergiler piyasa fiyatını yükseltirken faktör gelirine dahil olmaz, sübvansiyonlar ise piyasa fiyatında yer almazken faktör gelirine dahil olur.

3

Net dolaylı vergi kavramı üzerinden sağlamayı yapın.

Net Dolaylı Vergiler = 2.600 - 800 = 1.800

Milyar TL;

18.400 - 1.800 = 16.600

Milyar TL

Faktör fiyatlarıyla Milli Gelir, Safi Milli Hasıla'dan net dolaylı vergilerin çıkarılmasıyla da bulunabilir.

Key Concept

Faktör Fiyatlarıyla Milli Gelir Hesaplaması

Hints

1

Piyasa fiyatları ile faktör maliyetleri arasındaki temel farkın hükümetin vergi ve sübvansiyon müdahaleleri olduğunu hatırlayın.

2

KDV veya ÖTV gibi dolaylı vergiler ürünün fiyatını artırır ancak bu artış işçiye veya sermaye sahibine gitmez; bu yüzden milli geliri bulurken bu payı fiyattan temizlemelisiniz.

3

Faktör Fiyatlarıyla MG = Safi Milli Hasıla - (Dolaylı Vergiler - Sübvansiyonlar) formülünü kullanarak net dolaylı vergiyi hesaplayıp SMH'den düşmeyi deneyin.

Practice More

Milli gelirden kişisel gelire geçiş yaparken sosyal güvenlik primleri ve kurumlar vergisinin nasıl işlendiğini inceleyerek konu bütünlüğünü sağlayabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 37Question →

Bir ekonomiye ait belirli bir yıla ilişkin makroekonomik veriler aşağıda sunulmuştur:

Değişken	Değer (Milyar TL)
Milli Gelir ( $NI$ )	$15.000$
Kurumlar Vergisi	$1.200$
Dağıtılmayan Kurum Karları	$800$
Sosyal Güvenlik Prim Ödemeleri	$1.500$
Kamu Transfer Harcamaları	$2.500$

Buna göre, söz konusu ekonomide hanehalklarının eline geçen toplam geliri ifade eden Kişisel Gelir ( $PI$ ) düzeyi kaç milyar TL'dir?

14.000

11.500

9.000

15.500

21.000

Show answer & explanation

Answer: $14.000$

Answer

14.000

Milyar TL olan seçenek doğrudur.

Kişisel gelir, bir ekonomideki bireylerin ve hanehalklarının belirli bir dönemde fiilen elde ettikleri gelirlerin toplamıdır. Milli gelir (

NI

) kavramından kişisel gelire ulaşmak için üretim faktörü sahibi oldukları halde eline geçmeyen paylar (Kurumlar Vergisi, Dağıtılmayan Kurum Karları, SG Primleri) düşülürken; üretim sürecine o dönemde katkı vermedikleri halde eline geçen ödemeler (Transfer Harcamaları) eklenir. Yapılan işlem:

15.000 - 1.200 - 800 - 1.500 + 2.500 = 14.000

şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1

Kişisel Gelir (

PI

) hesaplama formülünü belirle.

PI = NI - (Kurumlar Vergisi + Dağıtılmayan Karlar + Sosyal Güvenlik Primleri) + Transfer Harcamaları

Milli gelirden kişisel gelire geçerken, hanehalklarının eline geçmeyen ödemeler düşülür, üretim sürecine katılmadan elde edilen gelirler ise eklenir.

2

Düşülecek toplam kalemleri (kesintileri) hesapla.

1.200 + 800 + 1.500 = 3.500

Milyar TL

Kurumlar vergisi, dağıtılmayan kurum karları ve sosyal güvenlik primleri hanehalklarının eline fiilen geçmeyen tutarlardır.

3

Netleşen gelire transfer harcamalarını ekleyerek sonucu bul.

15.000 - 3.500 + 2.500 = 14.000

Milyar TL

Transfer harcamaları üretim karşılığı olmayan ancak hanehalklarının harcanabilir gelirini artıran ödemelerdir.

Key Concept

Kişisel Gelir ve Transfer Harcamaları İlişkisi

Estimated Time:1m 30s

Question 38Question →

Bir ülkenin ulusal hesaplar sisteminden elde edilen belirli bir döneme ait makroekonomik veriler aşağıdaki tabloda milyar TL cinsinden sunulmuştur:

Harcama Kalemi	Tutar (Milyar TL)
Tüketim Malları Harcamaları (Dayanıklı ve Dayanıksız)	$1000$
Hanehalkı Hizmet Harcamaları	$300$
Gayrisafi Özel Sabit Sermaye Oluşumu	$500$
Stoklardaki Değişim	$-100$
Devletin Nihai Tüketim Harcamaları	$400$
Kamu Transfer Ödemeleri	$200$
Net Dış Alem Faktör Gelirleri	$50$
İhracat Gelirleri	$250$
İthalat Giderleri	$350$

Buna göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

1950

2000

2050

2200

2250

Show answer & explanation

Answer: $2000$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

2000

milyar TL'dir.

Doğru yanıt olan

2000

değeri; özel tüketim (

1300

), gayrisafi yatırım (

400

), kamu harcamaları (

400

) ve net ihracatın (

-100

) toplanmasıyla elde edilir. Hesaplamada kamu transfer ödemeleri (üretim karşılığı olmadığı için) ve Net Dış Alem Faktör Gelirleri (yurt içi hasıla sorulduğu için) dışarıda bırakılmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Özel tüketim harcamalarını (

C

) hesapla.

C = 1000 + 300 = 1300

Milyar TL

Tüketim malları ve hizmet harcamaları özel tüketimin bileşenleridir.

2

Gayrisafi yatırım harcamalarını (

I

) hesapla.

I = 500 + (-100) = 400

Milyar TL

Yatırım, sabit sermaye oluşumu ve stok değişiminin toplamından oluşur.

3

Kamu harcamalarını (

G

) belirle.

G = 400

Milyar TL

Devletin mal ve hizmet alımları (nihai tüketim) dahil edilir, transfer ödemeleri hariç tutulur.

4

Net ihracatı (

NX

) hesapla.

NX = 250 - 350 = -100

Milyar TL

Net ihracat, ihracat gelirlerinden ithalat giderlerinin çıkarılmasıyla bulunur.

5

GSYH formülünü uygula (

GSYH = C + I + G + NX

).

GSYH = 1300 + 400 + 400 - 100 = 2000

Milyar TL

Dört ana harcama bileşeninin toplamı Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'yı verir.

Key Concept

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken yalnızca nihai mal ve hizmet üretimini temsil eden harcamalar (C, I, G, NX) dikkate alınır; transfer ödemeleri ve Net Dış Alem Faktör Gelirleri bu aşamada hesaplamaya dahil edilmez.

Hints

1

Harcama yönteminde temel formül

GSYH = C + I + G + (X - M)

şeklindedir.

2

Kamu transfer ödemeleri bir üretim karşılığı olmadığı için harcama kalemleri arasında yer almaz.

3

GSYH ülke sınırları içindeki üretimi temsil eder, bu yüzden 'Dış Alem Faktör Gelirleri' GSYH hesaplanırken değil, GSMH'ye geçişte kullanılır.

Practice More

Bu soruyu çözdükten sonra, Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) ile Safi Milli Hasıla (SMH) arasındaki farkı amortismanlar üzerinden inceleyen bir soru çözebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 39Question →

Bir ekonomiye ait belirli bir yıla ilişkin makroekonomik veriler aşağıdaki tabloda milyar TL cinsinden verilmiştir:

Harcama Kalemi / Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı nihai tüketim harcamaları	$800$
Net özel sabit sermaye yatırımları	$150$
Sabit sermaye tüketimi (Amortismanlar)	$50$
Devletin mal ve hizmet alımları	$250$
Sosyal güvenlik transfer harcamaları	$100$
İhracat gelirleri	$120$
İthalat giderleri	$140$

Buna göre, harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

1180

1230

1250

1270

1330

Show answer & explanation

Answer: $1230$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

1230

milyar TL'dir.

Doğru sonuç, harcama yönteminin temel bileşenlerinin usulüne uygun toplanmasıyla elde edilir. Öncelikle Net Yatırım (

150

) ve Amortisman (

50

) toplanarak Gayrisafi Yatırım (

200

) bulunur. Ardından İhracat (

120

) ve İthalat (

140

) farkından Net İhracat (

-20

) elde edilir. Tüketim (

800

), Gayrisafi Yatırım (

200

), Kamu Harcamaları (

250

) ve Net İhracat (

-20

) toplandığında

1230

milyar TL sonucuna ulaşılır. Transfer harcamaları (

100

) ise bu toplama dahil edilmez.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi özel yatırım miktarının hesaplanması

I = 150 + 50 = 200

milyar TL

Harcama yönteminde GSYH hesaplanırken net yatırımlar değil, amortismanların (sabit sermaye tüketimi) eklenmiş olduğu gayrisafi yatırımlar kullanılır.

2

Net ihracat (NX) rakamının belirlenmesi

NX = 120 - 140 = -20

milyar TL

Net ihracat, ülkenin dış ticaret dengesini ifade eder ve ihracat gelirleri ile ithalat giderleri arasındaki farktır.

3

Harcama bileşenlerinin toplanarak GSYH'nin bulunması

GSYH = 800 + 200 + 250 + (-20) = 1230

milyar TL

GSYH = Tüketim (

C

) + Yatırım (

I

) + Kamu Harcamaları (

G

) + Net İhracat (

NX

) formülü uygulanır. Sosyal güvenlik transferleri üretim karşılığı olmadığı için hesaba katılmaz.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH (C+I+G+NX)

Practice More

Bu sorunun ardından, aynı verilerle Safi Milli Hasıla (SMH) veya Milli Gelir (MG) hesaplaması yaparak brüt-net ayrımını pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 40Question →

Bir ekonominin cari yılına ait ulusal hesaplar sisteminden elde edilen makroekonomik veriler aşağıdaki tabloda milyar TL cinsinden sunulmuştur:

Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı Tüketim Harcamaları	$1800$
Net Özel Yatırımlar	$350$
Amortismanlar (Yıpranma Payları)	$100$
Kamu Harcamaları (Mal ve Hizmet Alımları)	$600$
İhracat	$250$
İthalat	$300$
Sosyal Güvenlik Transfer Ödemeleri	$150$
Ara Malı Alımları	$200$

Buna göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan bu ekonominin Gayrisafi Yurtiçi Hasılası (GSYH) kaç milyar TL'dir?

2700

2800

2900

2950

3000

Show answer & explanation

Answer: $2800$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

2800

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH; hanehalkı nihai tüketimi (

1800

), gayrisafi yatırım (

350+100=450

), kamu harcamaları (

600

) ve net ihracatın (

250-300=-50

) toplamından oluşur. Bu dört kalemin toplamı (

1800+450+600-50

) tam olarak

2800

milyar TL etmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi Yatırımın (I) hesaplanması

I = 350 + 100 = 450

milyar TL

Harcama yönteminde GSYH hesaplanırken net yatırım değil, amortismanları da içeren gayrisafi yatırım kullanılır.

2

Net İhracatın (NX) belirlenmesi

NX = 250 - 300 = -50

milyar TL

Net ihracat, ihracat ile ithalat arasındaki farktır; dış ticaret açığı durumunda negatiftir.

3

Harcama yöntemi formülünün uygulanması

GSYH = 1800 + 450 + 600 + (-50) = 2800

milyar TL

GSYH = Tüketim (C) + Yatırım (I) + Kamu Harcamaları (G) + Net İhracat (NX) formülü uygulanır.

4

Hariç tutulması gereken kalemlerin kontrolü

Transfer Ödemeleri (

150

) ve Ara Malı Alımları (

200

) işleme dahil edilmez.

Transfer ödemeleri karşılıksız ödemelerdir ve üretime dahil değildir; ara malları ise nihai mal fiyatına dahil olduğundan çifte sayımı önlemek için eklenmez.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Hesaplama:

GSYH = C + I + G + (X - M)

Estimated Time:1m 30s

Milli Gelir Muhasebesi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept