Milli Gelir Muhasebesi Practice Questions — KPSS İktisat — Page 4

Question 61Question →

Bir ekonomide buzdolabı üretim sürecinde yer alan aşamalar ve bu aşamalardaki satış bedelleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Üretim Aşaması	Satış Bedeli (TL)
Ham Petrol Çıkarımı	$80.000$
Rafineri (Plastik Hammadde Üretimi)	$150.000$
Plastik Aksam ve Parça Üretimi	$240.000$
Buzdolabı Montajı ve Nihai Satış	$450.000$

Üretim sürecinde ham petrol çıkarımı aşamasında herhangi bir girdi kullanılmadığı varsayıldığında, bu üretim zincirinin ekonominin toplam GSYH'sine yaptığı katkı (toplam katma değer) kaç TL'dir?

210.000

240.000

450.000

530.000

920.000

Show answer & explanation

Answer: $450.000$

Answer

Ekonomide üretim yöntemiyle GSYH hesaplanırken, her üretim aşamasında yaratılan katma değerler (

80.000 + 70.000 + 90.000 + 210.000

) toplanır ve bu toplam nihai ürünün satış bedeli olan

450.000

TL'ye eşit olur.

Doğru cevap olan

450.000

TL değeri, ekonomideki üretim yöntemiyle GSYH hesaplama mantığına dayanır. Bu yöntemde her aşamadaki katma değer (Satış Değeri - Ara Malı Girdisi) bulunur. Hesaplanan katma değerler toplandığında (

80.000 + 70.000 + 90.000 + 210.000

), ulaşılan sonuç nihai malın satış bedeline eşit olur. Bu sayede ekonomideki üretim hacmi mükerrer sayım yapılmadan doğru şekilde ölçülür.

Step-by-Step Solution

1

Birinci aşamadaki (Ham Petrol) katma değeri hesapla.

Katma Değer = Satış Bedeli - Girdi Kullanımı =

80.000 - 0 = 80.000

TL

İlk aşamada girdi kullanılmadığı belirtildiği için satış bedelinin tamamı katma değerdir.

2

İkinci aşamadaki (Rafineri) katma değeri hesapla.

150.000 - 80.000 = 70.000

TL

Rafineri,

80.000

TL'lik ham petrolü kullanarak

150.000

TL'lik hammadde üretmiştir.

3

Üçüncü aşamadaki (Plastik Aksam) katma değeri hesapla.

240.000 - 150.000 = 90.000

TL

Plastik aksam fabrikası, hammaddeyi işleyerek üzerine

90.000

TL değer eklemiştir.

4

Dördüncü aşamadaki (Montaj/Nihai Satış) katma değeri hesapla.

450.000 - 240.000 = 210.000

TL

Beyaz eşya üreticisi parçaları birleştirerek nihai ürünü oluşturmuş ve

210.000

TL değer katmıştır.

5

Tüm aşamalardaki katma değerleri toplayarak toplam GSYH katkısını bul.

80.000 + 70.000 + 90.000 + 210.000 = 450.000

TL

Üretim yöntemi, tüm aşamalardaki değer artışlarının toplamını esas alır.

Key Concept

Katma Değer (Value Added), bir firmanın üretim sürecinde kullandığı ara malların değerinin üzerine eklediği değerdir. Üretim zincirindeki tüm katma değerlerin toplamı, nihai malın piyasa fiyatına eşittir.

Hints

1

Üretim yöntemiyle GSYH hesaplanırken her aşamanın satış değerini değil, sadece o aşamada yaratılan 'farkı' dikkate almalısınız.

2

Bir aşamanın katma değerini bulmak için o aşamanın satış bedelinden, bir önceki aşamadan alınan girdi bedelini çıkarın.

3

Kısa yol: Eğer tüm üretim aşamaları verilmişse, toplam katma değer nihai tüketicinin ödediği son satış fiyatına eşit olacaktır.

Practice More

Ara malların ithal edilmesi durumunda katma değer ve GSYH hesaplamasının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Soruyu her aşamayı tek tek hesaplamak yerine, 'Nihai Malın Satış Bedeli = Toplam Katma Değer' kuralını kullanarak doğrudan

450.000

TL sonucuna ulaşabilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 62Question →

Bir ülkenin makroekonomik performans verilerine göre, ilgili yılda Gayrisafi Milli Hasıla ( $GSMH$ ) $5.000$ milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde üretim sürecinde kullanılan sermaye mallarındaki aşınma ve eskime payını (amortismanları) temsil eden değerin $450$ milyar TL olduğu saptanmıştır. Bu bilgilere dayanarak, söz konusu ülkenin Safi Milli Hasıla ( $SMH$ ) değeri kaç milyar TL'dir?

4.450

4.550

4.650

5.000

5.450

Show answer & explanation

Answer: $4.550$

Answer

Safi Milli Hasıla değeri

4.550

milyar TL'dir.

Safi Milli Hasıla (

SMH

), Gayrisafi Milli Hasıla (

GSMH

) değerinden üretim sırasında oluşan sermaye aşınmalarının (amortismanların) çıkarılmasıyla elde edilir. Soruda verilen

5.000

milyar TL tutarındaki

GSMH

değerinden

450

milyar TL tutarındaki amortismanlar çıkarıldığında (

5.000 - 450

) sonuç

4.550

milyar TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi Milli Hasıla (

GSMH

) ve amortisman değerlerini belirleyin.

GSMH = 5.000

milyar TL, Amortismanlar =

450

milyar TL.

Hesaplama için gerekli olan temel değişkenlerin saptanması gerekir.

2

Safi Milli Hasıla (

SMH

) formülünü uygulayın:

SMH = GSMH - Amortismanlar

SMH = 5.000 - 450

Safi değere ulaşmak için gayrisafi hasıladan sermaye aşınma payının (amortismanların) düşülmesi kuraldır.

3

Çıkarma işlemini gerçekleştirin.

4.550

Matematiksel işlemin sonuçlandırılması.

Key Concept

Safi Milli Hasıla (

SMH

), bir ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin toplam değerinden, üretim sürecinde kullanılan sermaye stokundaki aşınmayı (amortismanları) düştükten sonra kalan net üretim değeridir.

Estimated Time:45s

Question 63Question →

Bir ekonominin belirli bir faaliyet yılına ait harcama kalemleri ve makroekonomik değişkenleri aşağıdaki tabloda milyar TL cinsinden verilmiştir:

Değişken / Harcama Kalemi	Tutar (Milyar TL)
Özel Tüketim Harcamaları ( $C$ )	$2500$
Gayrisafi Yatırım Harcamaları ( $I$ )	$800$
Kamu Harcamaları (Mal ve Hizmet Alımı) ( $G$ )	$700$
İhracat ( $X$ )	$400$
İthalat ( $M$ )	$500$
Sosyal Güvenlik Transfer Ödemeleri	$300$

Bu verilere göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

3400

3900

4000

4200

4900

Show answer & explanation

Answer: $3900$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla değeri

3900

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken tüketim (

2500

), gayrisafi yatırım (

800

), kamu harcamaları (

700

) ve net ihracat (

400 - 500 = -100

) değerleri toplanır. Bu işlem sonucunda

2500 + 800 + 700 - 100 = 3900

değerine ulaşılır. Transfer ödemeleri ise üretim karşılığı olmadığı için hesaplamaya dahil edilmemelidir.

Step-by-Step Solution

1

GSYH harcama yöntemi formülünü belirle.

GSYH = C + I + G + (X - M)

Harcama yöntemi; hanehalkı, firmalar, devlet ve dış alemin nihai mal ve hizmetlere yaptığı harcamaların toplamıdır.

2

Kapsam dışı kalemleri ele.

Sosyal Güvenlik Transfer Ödemeleri (

300

milyar TL) hesaplamaya dahil edilmez.

Transfer ödemeleri bir üretim karşılığı olmadığı için milli gelir hesaplamalarında yer almaz.

3

Net İhracat (

NX

) değerini hesapla.

NX = X - M = 400 - 500 = -100

milyar TL

İthalatın ihracattan fazla olması durumunda net ihracat negatif değer alır.

4

Tüm kalemleri toplayarak nihai sonucu bul.

GSYH = 2500 + 800 + 700 + (-100) = 4000 - 100 = 3900

milyar TL

Ekonomideki tüm nihai harcama bileşenlerinin toplamı GSYH'yi verir.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Hesaplama (

C+I+G+NX

)

Question 64Question →

Bir ekonomide hanehalklarının harcanabilir gelirlerine temel teşkil eden kişisel gelirin ( $PI$ ) hesaplanması sürecinde, üretim faktörü gelirlerinin toplamı olan Milli Gelir ( $NI$ ) rakamından hareket edilmektedir.

Buna göre, Milli Gelir'den Kişisel Gelir'e geçiş sürecinde izlenen yönteme ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sosyal güvenlik kesintileri ve kurumlar vergisi Milli Gelir'e eklenirken, devletin yaptığı karşılıksız transfer ödemeleri bu toplamdan çıkarılır.

Transfer ödemeleri ve kamu borçlanma faiz ödemeleri Milli Gelir'e eklenir; buna karşılık dağıtılmayan kurum kârları, kurumlar vergisi ve sosyal güvenlik kesintileri çıkarılır.

Kişisel gelir, sadece üretim faktörlerinin (emek, sermaye, doğa ve girişimci) üretim sürecine doğrudan katılımı sonucu elde ettikleri maaş, ücret ve kâr gelirlerinin toplamından oluşur.

Üretim sürecinde sermaye stokunda meydana gelen aşınmaları ifade eden amortismanlar Milli Gelir'e eklenerek kişisel gelire ulaşılır.

Piyasa fiyatlarıyla ölçülen üretim değerinden dolaylı vergiler çıkarılıp sübvansiyonlar eklendiğinde doğrudan kişisel gelir elde edilir.

Show answer & explanation

Answer: Transfer ödemeleri ve kamu borçlanma faiz ödemeleri Milli Gelir'e eklenir; buna karşılık dağıtılmayan kurum kârları, kurumlar vergisi ve sosyal güvenlik kesintileri çıkarılır.

Answer

Transfer ödemeleri ve kamu borçlanma faiz ödemelerinin Milli Gelir'e eklenmesi, dağıtılmayan kurum kârları, kurumlar vergisi ve sosyal güvenlik kesintilerinin ise çıkarılması gerekir.

Kişisel gelir hesaplanırken temel prensip, hanehalkının eline geçen net nakit akışını bulmaktır. Bu nedenle, hanehalkının üretim yaparak kazandığı ancak devletin veya firmaların (vergi, sigorta primi, dağıtılmayan kârlar olarak) alıkoyduğu kısımlar Milli Gelir'den çıkarılır. Öte yandan, hanehalkının o dönem bir üretim yapmamasına rağmen devletten aldığı yardımlar (transferler) ve faiz gelirleri bu toplama eklenerek harcama kapasiteleri belirlenir.

Step-by-Step Solution

1

Milli Gelir (

NI

) ve Kişisel Gelir (

PI

) arasındaki temel farkı belirlemek.

Milli gelir üretim faktörlerinin 'kazandığı' gelirdir; kişisel gelir ise hanehalklarının 'fiilen eline geçen' gelirdir.

Hesaplamanın mantıksal çerçevesini kurmak için bu ayrım kritiktir.

2

Kazanıldığı halde ele geçmeyen kalemleri Milli Gelir'den düşmek.

NI - (\text{Kurumlar Vergisi} + \text{Sosyal Güvenlik Kesintileri} + \text{Dağıtılmayan Kurum Kârları})

Bu kalemler üretim karşılığı hak edilse de hanehalkı harcamalarına dönüşmeden devlet veya şirketler bünyesinde kalır.

3

Üretim sürecine katılmadan ele geçen gelirleri eklemek.

+ \text{Transfer Ödemeleri} + \text{Kamu Borçlanma Faizleri}

Bu kalemler bir üretim karşılığı olmasa da hanehalklarının satın alma gücünü artıran nakit girişleridir.

Key Concept

Milli Gelir ve Kişisel Gelir Ayrımı

Hints

1

Kişisel gelir, hanehalklarının cebine giren para demektir. Hangi kalemler bu parayı artırır, hangileri azaltır?

2

Sosyal güvenlik primleri ve kurumlar vergisi gibi kalemler hanehalkının cebine girmeden kesilir. Transfer ödemeleri ise karşılıksız bir nakit girişidir.

3

Formülü hatırlayın:

PI = NI - (\text{Sosyal Güvenlik} + \text{Kurumlar Vergisi} + \text{Dağıtılmayan Kârlar}) + \text{Transferler} + \text{Faizler}

.

Practice More

Harcanabilir Kişisel Gelir'e (

DPI

) ulaşmak için Kişisel Gelir'den hangi vergi türünün çıkarılması gerektiğini araştırınız.

Estimated Time:1m 30s

Question 65Question →

Bir ekonomide hanehalklarının eline fiilen geçen geliri ifade eden kişisel gelir ( $PI$ ) hesaplanırken; üretim faktörü sahiplerinin üretim sürecine katkıları karşılığında kazandıkları ancak fiilen ellerine geçmeyen kalemler milli gelirden ( $NI$ ) düşülür, hanehalklarının üretim sürecine bir katkıda bulunmaksızın elde ettikleri gelirler ise milli gelire eklenir.

Bir ekonomiye ait $2026$ yılı makroekonomik verileri aşağıda sunulmuştur:

- Milli Gelir ( $NI$ ): $10.000$ Milyar TL
- Sosyal Güvenlik Kesintileri: $800$ Milyar TL
- Dağıtılmayan Kurum Kârları: $500$ Milyar TL
- Kurumlar Vergisi: $400$ Milyar TL
- Transfer Ödemeleri: $1.200$ Milyar TL
- Kamu Borçlanma Faiz Ödemeleri: $300$ Milyar TL
- Kişisel Gelir Vergisi: $600$ Milyar TL

Buna göre, bu ekonomide kişisel gelir ( $PI$ ) kaç milyar TL'dir?

9.200

8.300

9.800

11.500

10.000

Show answer & explanation

Answer: 9.800

Answer

Kişisel gelir (

PI

), milli gelirden (

NI

) sosyal güvenlik kesintileri, kurumlar vergisi ve dağıtılmayan kurum kârlarının çıkarılması; transfer ödemeleri ve kamu borçlanma faizlerinin eklenmesiyle hesaplanır. Bu hesaplama sonucunda kişisel gelir

9.800

Milyar TL olarak bulunur.

Kişisel gelir, milli gelirden üretim faktörü sahiplerinin fiilen eline geçmeyen kalemlerin (sosyal güvenlik kesintileri, kurumlar vergisi, dağıtılmayan kârlar) çıkarılması ve hanehalkına yapılan karşılıksız ödemelerin (transferler, kamu borç faizleri) eklenmesiyle bulunur. Hesaplama şöyledir:

10.000 - (800 + 500 + 400) + (1.200 + 300) = 9.800

Milyar TL.

Step-by-Step Solution

1

Milli gelirden düşülmesi gereken (kazanılan ama ele geçmeyen) kalemleri toplayın.

800 + 500 + 400 = 1.700

Milyar TL

Sosyal güvenlik kesintileri, dağıtılmayan kârlar ve kurumlar vergisi hanehalkının cebine girmeyen gelirlerdir.

2

Milli gelire eklenmesi gereken (üretim dışı elde edilen) kalemleri toplayın.

1.200 + 300 = 1.500

Milyar TL

Transfer ödemeleri ve kamu borçlanma faizleri, üretim sürecine katılmadan hanehalkının elde ettiği gelirlerdir.

3

Milli gelirden eksilenleri çıkarıp eklenenleri ilave ederek kişisel geliri hesaplayın.

10.000 - 1.700 + 1.500 = 9.800

Milyar TL

Kişisel gelir formülü:

PI = NI - (SGK + KV + DKK) + TR + i_{kamu}

4

Kişisel gelir vergisini dikkate alıp almayacağınızı kontrol edin.

Kişisel Gelir Vergisi (

600

) bu hesaplamada kullanılmaz.

Kişisel gelir vergisi, kişisel gelirden harcanabilir gelire (

DI

) geçerken düşülür; soruda ise kişisel gelir (

PI

) sorulmaktadır.

Key Concept

Kişisel Gelir (

PI

) ve Harcanabilir Gelir (

DI

) ayrımı

Hints

1

Milli gelirden kişisel gelire geçerken, hanehalkının 'kazandığı ama cebine girmediği' ve 'kazanmadığı ama cebine girdiği' paraları düşünün.

2

Kurumlar vergisi ve sosyal güvenlik ödemeleri cebimizden çıkar, transfer ödemeleri cebimize girer.

3

Kişisel gelir vergisi, gelirin cebimize girmesinden SONRA ödenen bir vergidir, dolayısıyla harcanabilir geliri etkiler, kişisel geliri değil.

Practice More

Kişisel gelirden harcanabilir gelire geçiş ve kişisel tasarruf oranlarının hesaplanması üzerine çalışabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 66Question →

Bir ekonomide hazır giyim sektöründeki bir ürünün üretim ve pazarlama aşamalarına ilişkin satış bedelleri aşağıda tablo halinde sunulmuştur:

Üretim Aşaması	İşlem / Faaliyet	Satış Bedeli (TL)
I. Aşama	Pamuk Üretimi	$12.000$
II. Aşama	İplik Üretimi	$25.000$
III. Aşama	Kumaş Üretimi	$48.000$
IV. Aşama	Konfeksiyon Üretimi	$90.000$
V. Aşama	Perakende Satış	$125.000$

Buna göre, konfeksiyon üretimini gerçekleştiren atölyenin ekonomiye sağladığı katma değer ile bu üretim zincirinin GSYH üzerindeki toplam etkisi sırasıyla kaç TL'dir?

42.000

ve

125.000

90.000

ve

300.000

42.000

ve

300.000

90.000

ve

125.000

48.000

ve

125.000

Show answer & explanation

Answer: $42.000$ ve $125.000$

Answer

Konfeksiyon atölyesinin yarattığı katma değer

42.000

TL, GSYH üzerindeki toplam etki ise

125.000

TL'dir.

Üretim yöntemiyle GSYH hesaplanırken çifte sayım hatasından kaçınmak için sadece nihai malın değeri dikkate alınır veya her aşamada yaratılan katma değerler toplanır. Konfeksiyon atölyesinin katma değeri, kendi satış fiyatı olan

90.000

TL'den girdi maliyeti olan

48.000

TL'nin düşülmesiyle

42.000

TL olarak bulunur. Sürecin sonunda ortaya çıkan nihai ürünün (perakende satış) değeri

125.000

TL olduğu için GSYH artışı bu tutara eşittir.

Step-by-Step Solution

1

Konfeksiyon atölyesinin katma değerini hesapla

90.000 - 48.000 = 42.000

TL

Katma değer, bir firmanın satış hasılatından üretimde kullandığı ara malların değerinin çıkarılmasıyla bulunur.

2

Üretim zincirinin GSYH üzerindeki toplam etkisini belirle

125.000

TL

GSYH üretim yöntemiyle hesaplanırken ya her aşamadaki katma değerler toplanır ya da doğrudan nihai malın satış bedeli baz alınır. Bu örnekte son satış bedeli

125.000

TL'dir.

Key Concept

Katma Değer ve Üretim Yöntemiyle GSYH Hesaplama

Hints

1

Katma değer hesaplanırken satış bedelinden alış bedelini (ara malı) çıkarmayı unutmayın.

2

GSYH'yi bulmak için ya tablodaki son satış rakamına bakın ya da her aşamanın katma değerini tek tek hesaplayıp toplayın.

3

Konfeksiyon atölyesi kumaşı

48.000

TL'ye alıp giysiyi

90.000

TL'ye satmıştır; aradaki fark onun yarattığı değerdir.

Practice More

Stok değişimlerinin katma değer hesaplamasına nasıl dahil edildiğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Toplam GSYH artışını doğrulamak için tüm aşamaların katma değerlerini toplayabilirsiniz:

12.000 + (25.000-12.000) + (48.000-25.000) + (90.000-48.000) + (125.000-90.000) = 125.000

TL.

Estimated Time:1m 30s

Question 67Question →

Bir ekonominin 2025 yılı faaliyet dönemine ilişkin ulusal hesaplar sisteminden elde edilen veriler aşağıda milyar TL cinsinden sunulmuştur:

Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları	$1.500$
Safi Özel Yatırımlar	$350$
Amortismanlar (Sermaye Aşınma Payı)	$150$
Kamu Harcamaları (Mal ve Hizmet Alımı)	$600$
Transfer Ödemeleri	$200$
İhracat	$400$
İthalat	$500$

Bu verilere göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

2.350

2.500

2.600

2.700

3.000

Show answer & explanation

Answer: 2.500

Answer

Ekonominin harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değeri

2.500

milyar TL'dir.

Doğru cevap olan değer, temel makroekonomik kimlik olan

GSYH = C + I + G + (X - M)

formülünün doğru uygulanmasıyla elde edilir. Tüketim harcamaları (

1.500

), gayrisafi yatırım harcamaları (Safi Yatırım + Amortisman =

500

), kamu mal ve hizmet alımları (

600

) ve net ihracat (

400 - 500 = -100

) toplandığında sonuç

2.500

milyar TL çıkmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi Yatırım (I) değerini hesapla

I = Safi Yatırım + Amortisman = 350 + 150 = 500

Harcama yönteminde GSYH hesaplanırken brüt (gayrisafi) yatırım değerleri kullanılmalıdır.

2

Kamu Harcamaları (G) bileşenini belirle

G = 600

Transfer ödemeleri bir üretim karşılığı olmadığı için kamu harcamaları kalemine dahil edilmez; sadece mal ve hizmet alımları alınır.

3

Net İhracat (NX) değerini hesapla

NX = İhracat - İthalat = 400 - 500 = -100

Dış ticaret dengesi, ihracattan ithalatın çıkarılmasıyla bulunur; bu örnekte net ihracat negatiftir.

4

Harcama yöntemi formülünü uygula

GSYH = C + I + G + NX = 1.500 + 500 + 600 + (-100) = 2.500

GSYH; tüketim, yatırım, kamu harcamaları ve net dış ticaretin toplamına eşittir.

Key Concept

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken

C+I+G+(X-M)

formülü kullanılır; burada 'I' gayrisafi yatırımı temsil eder ve transfer ödemeleri gibi karşılıksız ödemeler hesaba katılmaz.

Practice More

Safi Milli Hasıla (SMH) ve Milli Gelir (MG) arasındaki geçişleri çalışarak amortisman ve dolaylı vergilerin etkisini pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 68Question →

Bir ekonominin belirli bir yıla ilişkin makroekonomik verileri aşağıda sunulmuştur:

İktisadi Gösterge	Değer (Milyar $)
Gayrisafi Yurtiçi Hasıla ( $GSYH$ )	$850$
Yerleşiklerin dış âlemden elde ettiği faktör gelirleri	$45$
Yerleşik olmayanların yurt içinden elde ettiği faktör gelirleri	$70$

Buna göre, bu ekonominin aynı dönemdeki Gayrisafi Milli Hasıla ( $GSMH$ ) değeri kaç milyar $’dır?

780

825

850

875

965

Show answer & explanation

Answer: $825$

Answer

Ekonominin Gayrisafi Milli Hasıla (

GSMH

) değeri

825

milyar $’dır.

Doğru cevap olan

825

milyar

,

GSYH

değeri olan

850

milyar

’a, dış âlemden gelen

45

milyar

eklenip dış âleme giden

70

milyar

çıkarılarak (yani

-25

milyar $’lık net dış âlem faktör geliri eklenerek) hesaplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Net Dış Alem Faktör Gelirleri (

NDAFG

) hesaplanır.

NDAFG = 45 - 70 = -25

milyar $

NDAFG

, yerleşiklerin dış âlemden elde ettiği gelirler ile yerleşik olmayanların yurt içinden elde ettiği gelirler arasındaki farktır.

2

GSMH

formülü uygulanır.

GSMH = GSYH + NDAFG

GSMH

, yurt içi hasılaya dış âlemden gelen net gelirlerin eklenmesiyle bulunur.

3

Veriler yerine konularak hesaplama tamamlanır.

GSMH = 850 + (-25) = 825

milyar $

Toplama işlemi neticesinde hasıla değeri net dış âlem ödemeleri kadar azalmaktadır.

Key Concept

Gayrisafi Milli Hasıla (

GSMH

) ile Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (

GSYH

) arasındaki temel fark, üretim faktörlerinin mülkiyeti (yerleşiklik) esasına dayanır; bu fark Net Dış Alem Faktör Gelirleri (

NDAFG

) ile temsil edilir.

Estimated Time:1m 30s

Question 69Question →

Bir ekonominin $2025$ yılı faaliyet dönemine ait ulusal hesap verileri (milyar TL) aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı Tüketim Harcamaları	$1800$
Net Özel Yatırım Harcamaları	$450$
Amortismanlar (Sermaye Aşınma Payı)	$150$
Kamu Mal ve Hizmet Alımları	$500$
Hükümet Transfer Ödemeleri	$200$
İhracat Gelirleri	$350$
İthalat Giderleri	$400$

Bu verilere göre, harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

2700

2850

3050

3650

2900

Show answer & explanation

Answer: $2850$

Answer

Ekonominin harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

2850

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken temel formül

GSYH = C + I + G + (X - M)

şeklindedir. Burada hanehalkı tüketimi (

1800

), gayrisafi yatırım (

450

net yatırım +

150

amortisman =

600

), kamu mal ve hizmet alımları (

500

) ve net ihracat (

350 - 400 = -50

) toplandığında

1800 + 600 + 500 - 50 = 2850

sonucuna ulaşılır. Hükümet transfer ödemeleri bir üretim karşılığı olmadığı için hesaplamaya dahil edilmez.

Step-by-Step Solution

1

Tüketim harcamalarını (

C

) belirle.

C = 1800

Hanehalkı tarafından yapılan nihai harcamalar GSYH'nin temel bileşenidir.

2

Gayrisafi yatırım harcamalarını (

I

) hesapla.

I = 450 + 150 = 600

Harcama yönteminde GSYH hesaplanırken 'Gayrisafi' yatırım dikkate alınır. Bu nedenle net yatırıma amortismanlar eklenmelidir.

3

Kamu harcamalarını (

G

) belirle.

G = 500

Sadece hükümetin mal ve hizmet alımları GSYH'ye dahil edilir; transfer ödemeleri bir üretim karşılığı olmadığı için dışlanmalıdır.

4

Net ihracatı (

NX

) hesapla.

NX = 350 - 400 = -50

Net ihracat, dış alemden elde edilen gelirden (ihracat) dış aleme yapılan ödemelerin (ithalat) çıkarılmasıyla bulunur.

5

Tüm bileşenleri toplayarak GSYH'yi bul.

GSYH = 1800 + 600 + 500 + (-50) = 2850

Harcama yöntemi formülü olan

Y = C + I + G + NX

uygulanmıştır.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Hesaplama (

Y = C + I + G + NX

)

Hints

1

GSYH'nin 'gayrisafi' (brüt) bir değer olduğunu ve bu yüzden amortismanların yatırım hesabına nasıl dahil edilmesi gerektiğini hatırlayın.

2

Kamu harcamaları kaleminde sadece reel harcamaları (mal ve hizmet alımları) dikkate alın; transfer ödemelerini işlemden çıkarın.

3

Net ihracatın (İhracat - İthalat) negatif çıkabileceğini unutmayın; tabloda ithalatın ihracattan fazla olduğunu fark edin.

Practice More

Eğer bu verilerle Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) istenseydi, hangi ek veriye ihtiyaç duyulurdu?

Alternative Method

Önce Safi Yurtiçi Hasılayı (SYH) hesaplayıp üzerine amortismanları ekleyebilirsiniz. Ancak bu soruda doğrudan harcama bileşenlerini toplamak daha hızlıdır.

Estimated Time:1m 30s

Question 70Question →

Bir ekonomiye ait cari yıla ilişkin bazı makroekonomik büyüklükler aşağıda verilmiştir:

Değişken	Değer (Milyar TL)
Gayrisafi Milli Hasıla ( $GSMH$ )	$45.000$
Amortismanlar	$4.500$
Dolaylı Vergiler	$6.200$
Sübvansiyonlar	$1.700$

Buna göre, bu ekonominin faktör fiyatlarıyla hesaplanan Milli Geliri ( $MG$ ) kaç milyar TL'dir?

32.600

36.000

38.800

40.500

48.400

Show answer & explanation

Answer: $36.000$

Answer

Milli Gelir (faktör fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla)

36.000

Milyar TL'dir.

Milli Gelir (MG), bir ekonomideki üretim faktörlerinin elde ettiği geliri ifade eder ve piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla'dan (

SMH_{pp}

) dolaylı vergilerin çıkarılması ve sübvansiyonların eklenmesiyle bulunur. İlk olarak

GSMH

'den amortismanlar çıkarılarak

SMH_{pp} = 40.500

bulunur. Ardından bu değerden dolaylı vergiler (

6.200

) çıkarılıp sübvansiyonlar (

1.700

) eklendiğinde

36.000

sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla (

SMH_{pp}

) değerini hesaplayınız.

SMH_{pp} = 45.000 - 4.500 = 40.500

Milyar TL

Gayrisafi değerden net (safi) değere geçmek için amortismanların çıkarılması gerekir.

2

Faktör fiyatlarıyla Milli Gelir (

MG

) değerini hesaplayınız.

MG = 40.500 - 6.200 + 1.700 = 36.000

Milyar TL

Piyasa fiyatlarından faktör fiyatlarına geçmek için dolaylı vergiler çıkarılır ve sübvansiyonlar eklenir.

Key Concept

Milli Gelir (Faktör Fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla) Hesaplaması

Practice More

Kişisel gelire geçiş yaparken sosyal güvenlik primleri ve kurumlar vergisi gibi kalemlerin nasıl işlendiğini inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 71Question →

Bir ülkenin ilgili faaliyet dönemine ait üretim ve yatırım rakamları aşağıda listelenmiştir:

Değişken	Tutar (Milyon TL)
Gayrisafi Yurtiçi Hasıla ( $GSYH$ )	$15.000$
Net Dış Alem Faktör Gelirleri ( $NDAFG$ )	$600$
Brüt Yatırımlar	$3.500$
Net Yatırımlar	$2.400$

Buna göre, bu ekonominin söz konusu yıl için Safi Milli Hasıla ( $SMH$ ) değeri kaç milyon TL'dir?

14.500

15.600

13.900

16.700

12.100

Show answer & explanation

Answer: $14.500$

Answer

14.500

Milyon TL değeri doğru cevaptır.

Doğru cevap olan

14.500

değerine ulaşmak için öncelikle Gayrisafi Yurtiçi Hasıla'ya Net Dış Alem Faktör Gelirleri eklenerek Gayrisafi Milli Hasıla (

15.600

) bulunur. Ardından brüt ve net yatırımlar arasındaki farktan amortisman tutarı (

1.100

) hesaplanır. Son olarak

GSMH

'den bu amortisman tutarı çıkarılarak safi hasılaya ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi Milli Hasıla'yı (

GSMH

) hesapla

GSMH = GSYH + NDAFG = 15.000 + 600 = 15.600

Milyon TL

Safi Milli Hasıla hesaplaması, yurtiçi hasıla yerine milli hasıla üzerinden başlar.

2

Amortisman tutarını (

D

) belirle

D = Brüt\ Yatırımlar - Net\ Yatırımlar = 3.500 - 2.400 = 1.100

Milyon TL

Amortismanlar, toplam yatırımlar ile net yatırımlar arasındaki farka (sermaye stokundaki aşınmaya) eşittir.

3

Safi Milli Hasıla'yı (

SMH

) hesapla

SMH = GSMH - D = 15.600 - 1.100 = 14.500

Milyon TL

Safi hasıla, gayrisafi hasıladan sermayenin aşınma payının (amortismanların) düşülmesiyle elde edilir.

Key Concept

Safi Milli Hasıla (SMH), bir ekonomideki üretim faktörlerinin yıpranma payı olan amortismanlar çıktıktan sonraki net üretim değeridir.

Hints

1

Gayrisafi değerden 'Safi' değere geçmek için amortismanları düşmeniz gerektiğini hatırlayın.

2

Amortisman değerini doğrudan tabloda göremiyorsanız, brüt yatırım ile net yatırım arasındaki farkı kullanın.

3

Önce

GSMH = GSYH + NDAFG

formülünü uygulayın, ardından bulduğunuz sonuçtan

(Brüt\ Yatırım - Net\ Yatırım)

farkını çıkarın.

Practice More

Milli Gelir (Faktör Fiyatlarıyla) hesaplamasına geçmek için dolaylı vergiler ve sübvansiyonlar arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 40s

Question 72Question →

Bir ekonominin cari yılına ait bazı makroekonomik verileri aşağıda sunulmuştur:

Değişken	Değer (Milyar TL)
Milli Gelir ( $NI$ )	$5.000$
Transfer Ödemeleri	$600$
Sosyal Güvenlik Kesintileri	$300$
Dağıtılmayan Kurum Kârları	$200$

Bu verilere göre, söz konusu ekonomide **kişisel gelir ( $PI$ )** kaç milyar TL'dir?

3.900

4.500

5.100

5.600

6.100

Show answer & explanation

Answer: 5.100

Answer

Ekonomideki kişisel gelir 5.100 milyar TL olarak hesaplanır.

Kişisel gelir hesaplanırken, hanehalklarının eline fiilen geçmeyen kalemler (dağıtılmayan kurum kârları, kurumlar vergisi, sosyal güvenlik kesintileri) milli gelirden düşülürken; hanehalklarına yapılan transfer ödemeleri ve kamu borçlanma faizleri eklenir. Bu soruda

5.000 - 200 - 300 + 600 = 5.100

işlemi bizi doğru sonuca götürmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Kişisel gelir (

PI

) formülünü belirle.

PI = NI - (\text{Dağıtılmayan Kârlar} + \text{Sosyal Güvenlik Kesintileri}) + \text{Transfer Ödemeleri}

Milli gelirden hanehalklarının eline geçmeyen kalemler çıkarılmalı, üretim karşılığı olmayan ancak gelire dahil olan transferler eklenmelidir.

2

Verilen değerleri formülde yerine koy.

PI = 5.000 - (200 + 300) + 600

Milli gelir değerinden indirim kalemleri toplanarak çıkarılmalı ve ilave kalem eklenmelidir.

3

Matematiksel işlemi tamamla.

5.000 - 500 + 600 = 5.100

İşlem sırasına göre çıkarma ve toplama yapılarak kişisel gelir değerine ulaşılır.

Key Concept

Kişisel Gelir (

PI

), hanehalklarının eline fiilen geçen geliri ifade eder ve milli gelirden üretim faktörü sahiplerinin eline geçmeyen kesintilerin çıkarılması, üretim karşılığı olmayan ödemelerin ise eklenmesiyle bulunur.

Estimated Time:45s

Question 73Question →

Bir ekonominin cari yıl makroekonomik performansını analiz eden bir uzman, üretim faktörlerinin üretim sürecine katkıları karşılığında elde ettikleri toplam kazancı (faktör fiyatlarıyla milli gelir) hesaplamak için aşağıdaki verilere ulaşmıştır:

Makroekonomik Değişken	Değer (Milyar TL)
Piyasa fiyatlarıyla Gayrisafi Yurtiçi Hasıla ( $GSYH$ )	$28.500$
Sermaye stokundaki aşınma payı (Amortismanlar)	$3.200$
Dış âlem net faktör gelirleri ( $DÂNFG$ )	$-850$
Üretim ve ithalat üzerindeki dolaylı vergiler	$4.600$
Üretim sürecini desteklemek amacıyla yapılan sübvansiyonlar	$1.400$

Buna göre, söz konusu ekonomide faktör fiyatlarıyla hesaplanan Milli Gelir ( $MG$ ) kaç milyar TL'dir?

21.250

24.450

22.950

19.850

25.850

Show answer & explanation

Answer: $21.250$

Answer

Faktör fiyatlarıyla Milli Gelir

21.250

Milyar TL'dir.

Doğru hesaplama sürecinde önce

GSYH

üzerinden milli hasılaya geçilir (

28.500 - 850 = 27.650

), ardından amortismanlar düşülerek safi hasıla bulunur (

27.650 - 3.200 = 24.450

). Son adımda piyasa fiyatlarını faktör fiyatlarına dönüştürmek için dolaylı vergiler çıkarılıp sübvansiyonlar eklendiğinde (

24.450 - 4.600 + 1.400

) sonuç

21.250

olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi Milli Hasıla'ya (

GSMH

) ulaşmak

GSMH = GSYH + DÂNFG = 28.500 + (-850) = 27.650

Milyar TL

Yurtiçi hasıladan milli hasılaya geçmek için üretim faktörlerinin sahipliğine göre dış âlemle olan net gelir farkı eklenmelidir.

2

Piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla'ya (

SMH_{pp}

) ulaşmak

SMH_{pp} = GSMH - Amortismanlar = 27.650 - 3.200 = 24.450

Milyar TL

Gayrisafi değerden safi değere ulaşmak için sermaye stokundaki aşınma payı olan amortismanlar düşülmelidir.

3

Faktör fiyatlarıyla Milli Gelir'e (

MG

) ulaşmak

MG = SMH_{pp} - Dolaylı\ Vergiler + Sübvansiyonlar = 24.450 - 4.600 + 1.400 = 21.250

Milyar TL

Piyasa fiyatlarından faktör fiyatlarına (üretim maliyetine) geçmek için fiyatı suni olarak artıran dolaylı vergiler çıkarılmalı, fiyatı düşüren ancak geliri artıran sübvansiyonlar eklenmelidir.

Key Concept

Faktör fiyatlarıyla Milli Gelir (

MG

), piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla'nın dolaylı vergilerden arındırılıp sübvansiyonlarla desteklenmiş halidir.

Hints

1

Milli Gelir hesaplanırken her zaman brüt rakamlardan (GSYH/GSMH) safi rakamlara (SMH) geçiş yapmanız gerektiğini unutmayın.

2

Piyasa fiyatları ile faktör fiyatları arasındaki farkı 'Dolaylı Vergiler - Sübvansiyonlar' (Net Dolaylı Vergi) belirler.

3

Formül:

MG = (GSYH + DÂNFG - Amortisman) - Dolaylı\ Vergiler + Sübvansiyonlar

şeklindedir.

Practice More

Dolaylı vergiler ve sübvansiyonların kişisel gelir ve harcanabilir gelir üzerindeki dolaylı etkilerini inceleyen bir soru çözebilirsiniz.

Alternative Method

Önce net dolaylı vergileri (

4.600 - 1.400 = 3.200

) hesaplayıp, piyasa fiyatıyla hasıladan bu toplamı tek seferde düşerek de faktör fiyatına ulaşabilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 74Question →

Bir ekonomide 2026 yılına ait bazı makroekonomik değişkenler (milyar TL) aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Ekonomik Değişken	Değer
Ücret ve Maaşlar	$640$
Rant Gelirleri	$180$
Net Faiz Gelirleri	$120$
Kurumlar Vergisi	$110$
Dağıtılmayan Kurum Karları	$70$
Temettüler (Dağıtılan Karlar)	$90$
Amortismanlar (Yıpranma Payı)	$150$
Dolaylı Vergiler	$190$
Sübvansiyonlar	$60$
Kamu Transfer Harcamaları	$130$

Buna göre, gelir yöntemiyle yapılan hesaplamalar çerçevesinde bu ekonomide 'piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla' ( $SMH_{pf}$ ) değeri kaç milyar TL'dir?

1340

1490

1470

1210

1400

Show answer & explanation

Answer: $1340$

Answer

Ekonomide piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla (

SMH_{pf}

) değeri

1340

milyar TL'dir.

Piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla değerine ulaşmak için öncelikle üretim faktörü sahiplerine yapılan ödemelerin (ücret, rant, faiz ve kâr bileşenleri: kurumlar vergisi, dağıtılmayan karlar, temettüler) toplamı alınır. Bu toplam faktör fiyatlarıyla SMH'yi (milli gelir) verir. Bu değer üzerine piyasa fiyatlarını yansıtabilmek adına dolaylı vergiler eklenip sübvansiyonlar çıkarıldığında

1340

milyar TL sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Faktör gelirlerini toplayarak Faktör Fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla'yı (Milli Gelir) hesapla.

640 (Ücret) + 180 (Rant) + 120 (Faiz) + [110 + 70 + 90] (Kârlar) = 1210

milyar TL.

Gelir yöntemiyle milli gelir; üretim sürecine katılan faktörlerin elde ettiği ücret, rant, faiz ve kâr toplamından oluşur.

2

Kamu transfer harcamalarını analiz et.

Dahil edilmez (

0

TL).

Transfer harcamaları üretim karşılığı olmayan ödemelerdir, dolayısıyla milli gelir hesaplarına dahil edilmez.

3

Net dolaylı vergileri hesapla.

190 (Dolaylı Vergiler) - 60 (Sübvansiyonlar) = 130

milyar TL.

Piyasa fiyatlarına ulaşmak için devletin fiyatları artıran etkisi (vergiler) eklenir, azaltan etkisi (sübvansiyonlar) çıkarılır.

4

Milli geliri piyasa fiyatlarına dönüştürerek SMH'ye ulaş.

1210 (Milli Gelir) + 130 (Net Dolaylı Vergiler) = 1340

milyar TL.

SMH_{pf} = SMH_{ff} + Dolaylı Vergiler - Sübvansiyonlar

formülü uygulanır.

Key Concept

Gelir yöntemiyle milli gelir hesaplanırken sadece üretim faktörlerinin elde ettiği gelirler (ücret, rant, faiz, kâr) dikkate alınır ve piyasa fiyatlarına geçişte dolaylı vergiler ile sübvansiyonlar arasındaki fark eklenir.

Question 75Question →

Bir ekonominin cari yılına ilişkin bazı makroekonomik hesaplamaları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Değişken	Değer (Milyar TL)
Safi Milli Hasıla ( $SMH$ )	$14.500$
Dolaylı Vergiler	$1.500$
Sosyal Güvenlik Primleri	$900$
Kurumlar Vergisi	$700$
Dağıtılmayan Kurum Kârları	$400$
Hükümet Transfer Ödemeleri	$1.300$
Kamu Borçlanma Faizi Ödemeleri	$500$
Dolaysız (Kişisel) Vergiler	$1.000$

Bu verilere göre, söz konusu ekonomide hanehalklarının eline geçen geliri ifade eden kişisel gelir ( $PI$ ) kaç milyar TL'dir?

11.000

11.800

12.300

12.800

14.300

Show answer & explanation

Answer: $12.800$

Answer

Kişisel Gelir (

PI

) değeri

12.800

milyar TL'dir.

Doğru yanıt olan

12.800

milyar TL, öncelikle Safi Milli Hasıla'dan dolaylı vergiler çıkarılarak ulaşılan Milli Gelir (

13.000

milyar TL) üzerinden; sosyal güvenlik primleri, kurumlar vergisi ve dağıtılmayan kârların (

2.000

milyar TL) düşülmesi ve ardından transfer ödemeleri ile kamu borç faizlerinin (

1.800

milyar TL) eklenmesiyle elde edilir.

Step-by-Step Solution

1

Milli Gelir (

NI

) hesaplanır.

NI = 14.500 - 1.500 = 13.000

Milyar TL

Milli Gelir, faktör fiyatlarıyla hesaplanan Safi Milli Hasıla'dır; piyasa fiyatlarıyla SMH'den dolaylı vergiler çıkarılmalıdır.

2

Üretim sürecine katıldığı halde hanehalkının eline geçmeyen kesintiler Milli Gelir'den çıkarılır.

13.000 - (900 + 700 + 400) = 11.000

Milyar TL

Sosyal güvenlik primleri, kurumlar vergisi ve dağıtılmayan kurum kârları hanehalkının eline fiilen geçmez.

3

Üretim sürecine katılmadığı halde hanehalkının eline geçen ödemeler eklenir.

11.000 + 1.300 + 500 = 12.800

Milyar TL

Transfer ödemeleri ve kamu borçlanma faizleri hanehalkı için bir gelir kaynağıdır.

Key Concept

Kişisel Gelir, Milli Gelir'den (

NI

) hanehalkına ulaşmayan payların çıkarılması ve hanehalkına üretim dışı yollarla giren payların eklenmesiyle bulunur.

Practice More

Harcanabilir gelir (

DI

) ve kişisel tasarruflar arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 76Question →

Bir deri ceket üretim sürecine ilişkin üretim aşamaları ve bu aşamalardaki satış bedelleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Üretim Aşaması	İşlem Türü	Satış Bedeli (TL)
1. Aşama	Ham Deri Temini	$2.000$
2. Aşama	Deri İşleme	$4.500$
3. Aşama	Ceket Dikimi	$9.000$
4. Aşama	Perakende Satış	$12.500$

Buna göre, bu üretim süreci sonucunda ekonomide yaratılan toplam katma değer kaç TL'dir?

3.500

10.500

12.500

15.500

28.000

Show answer & explanation

Answer: $12.500$

Answer

Ekonomide yaratılan toplam katma değer

12.500

TL'dir.

Toplam katma değer, bir malın üretim zinciri boyunca her bir aşamada üzerine eklenen değerlerin toplamıdır. Bu değer, aynı zamanda nihai malın perakende satış fiyatı olan

12.500

TL'ye eşittir. Bu yöntem, ekonomideki gerçek üretim hacmini ara malları tekrar saymadan hesaplamayı sağlar.

Step-by-Step Solution

1

Her bir üretim aşamasında yaratılan katma değeri hesaplayın.

1. Aşama:

2.000

TL; 2. Aşama:

4.500 - 2.000 = 2.500

TL; 3. Aşama:

9.000 - 4.500 = 4.500

TL; 4. Aşama:

12.500 - 9.000 = 3.500

TL.

Katma değer, bir malın satış fiyatından o malı üretmek için kullanılan girdi maliyetlerinin çıkarılmasıyla bulunur.

2

Hesaplanan tüm katma değerleri toplayın.

2.000 + 2.500 + 4.500 + 3.500 = 12.500

TL.

Bir ekonomideki toplam üretim değeri (GSYH), üretim sürecindeki tüm birimlerin yarattığı katma değerlerin toplamına eşittir.

3

Alternatif yol: Nihai malın satış bedelini kontrol edin.

12.500

TL.

Üretim yöntemiyle GSYH hesaplanırken, nihai malın satış bedeli doğrudan toplam katma değere eşit kabul edilir.

Key Concept

Üretim yöntemiyle milli gelir hesaplanırken, her aşamadaki katma değerler toplanır veya sadece nihai malın piyasa değeri esas alınır; bu sayede çifte sayım hatasından kaçınılır.

Hints

1

Toplam katma değer ile nihai malın piyasa değeri arasındaki ilişkiyi hatırlayın.

2

Her aşamadaki satış fiyatından bir önceki aşamanın fiyatını çıkararak eklenen değerleri bulun ve bunları toplayın.

Practice More

Eğer bu ekonomide amortismanlar

1.000

TL olsaydı, Safi Milli Hasıla (SMH) kaç TL olurdu?

Alternative Method

Üretim sürecinin en sonundaki satış bedeli (nihai mal), tüm üretim aşamalarındaki katma değerlerin toplamına eşittir. Bu yüzden tek tek hesaplama yapmak yerine doğrudan son aşamadaki

12.500

TL'lik değeri alabilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 77Question →

Bir ekonomide, yerleşik olmayan (yabancı) üretim faktörlerinin o ülke sınırları içerisinde gerçekleştirdiği toplam katma değerin, o ülke vatandaşlarının (yerli üretim faktörlerinin) dış âlemde gerçekleştirdiği katma değerden daha yüksek olduğu saptanmıştır.

Bu makroekonomik veriler ışığında, söz konusu ekonomi için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (

GSYH

) değeri, Gayrisafi Milli Hasıla (

GSMH

) değerinden büyüktür.

Gayrisafi Milli Hasıla (

GSMH

) değeri, Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (

GSYH

) değerinden büyüktür.

Net dış âlem faktör gelirleri (

NFD

) pozitif (

+

) bir değer almaktadır.

Ekonomide dış ticaret dengesi (net ihracat) kesinlikle fazla vermektedir.

Amortismanlar hesaba katıldığında

GSYH

ve

GSMH

değerleri birbirine eşitlenir.

Show answer & explanation

Answer: Gayrisafi Yurtiçi Hasıla ( $GSYH$ ) değeri, Gayrisafi Milli Hasıla ( $GSMH$ ) değerinden büyüktür.

Answer

Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (

GSYH

) değerinin Gayrisafi Milli Hasıla (

GSMH

) değerinden büyük olması gerekir.

Verilen senaryoda dış âleme giden faktör ödemeleri, dış âlemden gelen faktör gelirlerinden büyüktür. Bu durum Net Dış Âlem Faktör Gelirlerinin (

NFD

) negatif çıkmasına neden olur.

GSMH = GSYH + NFD

denklemi gereği, negatif bir

NFD

değeri varlığında

GSYH

,

GSMH

değerinden daha büyük olacaktır.

Step-by-Step Solution

1

Net Dış Âlem Faktör Gelirleri (

NFD

) formülünü tanımlama

NFD = \text{Dış Âlemden Gelen Faktör Gelirleri} - \text{Dış Âleme Giden Faktör Ödemeleri}

GSYH

ve

GSMH

arasındaki temel fark bu değişkenden kaynaklanır.

2

Verilen senaryoyu

NFD

formülüne uygulama

NFD < 0

(Negatif)

Yabancıların ülke içindeki üretimi (giden ödemeler), vatandaşların dışarıdaki üretiminden (gelen gelirler) büyük olduğu belirtilmiştir.

3

GSMH

ve

GSYH

arasındaki ilişki formülünü kullanma

GSMH = GSYH + NFD

GSMH

, yurt içi hasılaya vatandaşların dışarıdaki net katkısının eklenmesiyle bulunur.

4

Matematiksel karşılaştırma yapma

GSMH = GSYH + (-\text{değer}) \implies GSYH > GSMH

Negatif bir

NFD

değeri, yurt içi hasıladan bir değer eksilterek milli hasılaya ulaşıldığını, dolayısıyla başlangıçtaki yurt içi hasılanın daha büyük olduğunu gösterir.

Key Concept

GSYH (coğrafi sınır odaklı) ve GSMH (mülkiyet/vatandaşlık odaklı) ayrımı

Hints

1

GSYH üretim yerine, GSMH ise üretimin kime ait olduğuna (vatandaşlığa) odaklanır.

2

Senaryoda yabancıların içerideki üretiminin vatandaşların dışarıdaki üretiminden fazla olması, dışarıya yapılan ödemelerin daha yüksek olduğu anlamına gelir.

Practice More

Vatandaşların dış âlem faktör gelirlerinin, dış âleme yapılan faktör ödemelerine eşit olduğu bir durumda GSYH ve GSMH arasındaki ilişki nasıl olurdu?

Estimated Time:1m 15s

Question 78Question →

Bir ekonominin belirli bir faaliyet dönemine ilişkin ulusal hesaplar sisteminden elde edilen bazı veriler aşağıda milyar TL cinsinden sunulmuştur:

Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı nihai tüketim harcamaları	$1.400$
Net özel yatırım harcamaları	$450$
Amortismanlar (Sermaye aşınma payı)	$150$
Devletin mal ve hizmet alımları	$500$
Kamu transfer ödemeleri	$200$
İhracat	$350$
İthalat	$400$
Ara malı alımları	$300$

Buna göre, harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

2.300

2.450

2.550

2.650

2.750

Show answer & explanation

Answer: $2.450$

Answer

Harcama yöntemiyle GSYH, tüketim (

C

), gayrisafi yatırım (

I

), kamu harcamaları (

G

) ve net ihracatın (

NX = X - M

) toplamından oluşur ve sonuç

2.450

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH formülü

GSYH = C + I + G + (X - M)

şeklindedir. Verilenlerde tüketim (

C

)

1.400

, gayrisafi yatırım (

I

) net yatırım (

450

) ile amortismanların (

150

) toplamı olan

600

, kamu harcamaları (

G

)

500

ve net ihracat (

NX

) ihracat (

350

) ile ithalat (

400

) farkı olan

-50

'dir. Toplam hesaplandığında

1.400 + 600 + 500 - 50 = 2.450

milyar TL sonucuna ulaşılır. Transfer ödemeleri ve ara malı alımları bu hesaplamada yer almaz.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi yatırım harcamasını (

I

) hesaplayınız.

I = 450 + 150 = 600

milyar TL

Harcama yönteminde GSYH hesaplanırken net yatırım değil, amortismanları da içeren gayrisafi yatırım kullanılmalıdır.

2

Net ihracat (

NX

) değerini belirleyiniz.

NX = 350 - 400 = -50

milyar TL

Dış ticaret dengesi, ihracattan ithalatın çıkarılmasıyla bulunur; ithalat ülkeden kaynak çıkışını temsil ettiği için negatif işarete sahiptir.

3

Tüm bileşenleri GSYH formülünde yerine koyarak toplamı bulunuz.

GSYH = 1.400 (C) + 600 (I) + 500 (G) + (-50) (NX) = 2.450

milyar TL

Transfer ödemeleri ve ara malı alımları, GSYH hesaplamasına dahil edilmeyen kalemlerdir.

Key Concept

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplamasında sadece nihai mal ve hizmet alımları dikkate alınır; transfer ödemeleri ve ara mallar çifte sayımı önlemek adına dahil edilmez.

Practice More

Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'dan (GSYH) Safi Milli Hasıla'ya (SMH) geçiş için amortisman ve Net Faktör Gelirleri kavramlarını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 79Question →

Bir ekonominin $2025$ yılına ait harcama ve üretim faaliyetlerine ilişkin bazı veriler aşağıda milyar TL cinsinden verilmiştir:

Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları	$2.200$
Net Özel Yatırım Harcamaları	$600$
Amortismanlar (Yıpranma Payları)	$250$
Devletin Nihai Mal ve Hizmet Alımları	$850$
Sosyal Güvenlik Transfer Ödemeleri	$350$
İhracat Gelirleri	$400$
İthalat Giderleri	$450$
Ara Malı Alımları	$200$

Bu verilere göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

3.500

3.600

3.850

4.050

4.200

Show answer & explanation

Answer: $3.850$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla değeri

3.850

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH; özel tüketim (

2.200

), brüt yatırım (

600 + 250 = 850

), kamu harcamaları (

850

) ve net ihracatın (

400 - 450 = -50

) toplamından oluşur. Bu bileşenlerin toplamı olan

2.200 + 850 + 850 - 50 = 3.850

değeri doğru sonuçtur. Bu hesaplamada bir üretim karşılığı olmayan transfer ödemeleri ve çifte sayıma yol açacak olan ara malları kapsam dışı bırakılmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Harcama yöntemiyle GSYH formülünü yazmak

GSYH = C + I + G + (X - M)

Bir ekonomideki nihai harcama bileşenlerinin toplamı GSYH'yi verir.

2

Gayrisafi Yatırım (

I

) değerini hesaplamak

I = Net Yatırım + Amortismanlar = 600 + 250 = 850

milyar TL

Harcama yönteminde yatırım kaleminin brüt (gayrisafi) olması gerekir; bu yüzden aşınma payları net yatırıma eklenmelidir.

3

Net İhracat (

NX

) değerini hesaplamak

NX = İhracat - İthalat = 400 - 450 = -50

milyar TL

Dış alem dengesi, ülkeye giren gelirler ile çıkan giderlerin farkı alınarak bulunur.

4

Bileşenleri formülde yerine koymak ve dışlamaları yapmak

GSYH = 2.200 (C) + 850 (I) + 850 (G) - 50 (NX) = 3.850

milyar TL

Transfer ödemeleri üretim karşılığı olmadığı için, ara malları ise çifte sayıma neden olacağı için hesaba dahil edilmez.

Key Concept

Harcama yöntemiyle milli gelir hesaplanırken sadece nihai mal ve hizmet harcamaları dikkate alınır; transfer ödemeleri ve ara malları dışlanır, yatırımlar ise brüt (gayrisafi) olarak işleme alınır.

Hints

1

GSYH hesabında sadece cari dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin değerini temsil eden harcamaları dikkate alın.

2

Gayrisafi (Brüt) Yatırım değerini bulmak için 'Net Yatırım' ve 'Amortismanlar' kalemlerini birleştirmeniz gerektiğini unutmayın.

3

Transfer ödemelerinin ve ara malı alımlarının neden GSYH dışında tutulduğunu hatırlayarak toplama işleminden bunları hariç tutun.

Practice More

Eğer bu ekonomide dolaylı vergiler ve sübvansiyonlar verilseydi, GSYH'den faktör fiyatlarıyla Milli Gelir'e nasıl geçilirdi?

Alternative Method

Önce Safi Yurtiçi Hasıla (SYH) hesaplanıp (

C + Net I + G + NX

) üzerine amortismanlar eklenerek de aynı sonuca (

3.600 + 250 = 3.850

) ulaşılabilir.

Estimated Time:1m 30s

Question 80Question →

Bir ülkenin makroekonomik verilerini analiz eden bir uzman, 2025 yılına ait temel büyüklükleri aşağıdaki tabloda raporlamıştır:

Değişken	Değer (Milyar TL)
Piyasa Fiyatlarıyla Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH)	$24.000$
Net Dış Alem Faktör Gelirleri	$1.000$
Amortismanlar	$3.000$
Dolaylı Vergiler	$3.500$
Sübvansiyonlar	$1.200$

Bu verilere göre, söz konusu ekonominin faktör fiyatlarıyla hesaplanan Milli Geliri kaç Milyar TL'dir?

17.300

18.500

18.700

19.700

22.700

Show answer & explanation

Answer: 19.700

Answer

Ekonominin faktör fiyatlarıyla Milli Geliri

19.700

Milyar TL'dir.

Doğru yanıt olan

19.700

Milyar TL'ye ulaşmak için şu aşamalar izlenmelidir: Önce

24.000

Milyar TL olan GSYH'ye

1.000

Milyar TL Net Dış Alem Faktör Geliri eklenerek

25.000

Milyar TL GSMH bulunur. Bu değerden

3.000

Milyar TL amortisman düşülerek

22.000

Milyar TL piyasa fiyatlarıyla SMH elde edilir. Son olarak faktör fiyatlarına geçiş için

3.500

Milyar TL dolaylı vergi çıkarılıp

1.200

Milyar TL sübvansiyon eklendiğinde

19.700

Milyar TL Milli Gelir sonucuna varılır.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) değerini hesapla.

GSMH = GSYH + \text{Net Dış Alem Faktör Gelirleri} = 24.000 + 1.000 = 25.000

Milyar TL.

Milli gelir hesaplamaları yurt içi değil, milli hasıla kavramı üzerinden yürütülür.

2

Piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla (SMH) değerini hesapla.

SMH_{pf} = GSMH - \text{Amortismanlar} = 25.000 - 3.000 = 22.000

Milyar TL.

Milli gelire ulaşmak için sermaye stokundaki aşınmayı ifade eden amortismanların brüt hasıladan düşülmesi gerekir.

3

Faktör fiyatlarıyla Milli Gelir (MG) değerine ulaşmak için vergi ve sübvansiyon düzeltmelerini yap.

MG = SMH_{pf} - \text{Dolaylı Vergiler} + \text{Sübvansiyonlar} = 22.000 - 3.500 + 1.200 = 19.700

Milyar TL.

Piyasa fiyatlarını faktör maliyetlerine dönüştürmek için fiyatı artıran dolaylı vergiler çıkarılır, üreticinin maliyetini azaltan sübvansiyonlar ise eklenir.

Key Concept

Milli Gelir Kimlikleri ve Fiyat Dönüşümleri

Hints

1

Gayrisafi değerden safi değere, yurt içinden milli hasılaya ve piyasa fiyatlarından faktör fiyatlarına geçiş adımlarını sırasıyla uygulayın.

2

Milli Gelir formülünü hatırlayın:

MG = SMH_{pf} - \text{Dolaylı Vergiler} + \text{Sübvansiyonlar}

.

3

Sübvansiyonlar üreticiye yapılan bir ödeme olduğu için faktör fiyatlarıyla hesaplanan gelire eklenirken, dolaylı vergiler fiyatı şişirdiği için gelirden çıkarılmalıdır.

Practice More

Dolaylı vergilerin sübvansiyonlardan fazla olduğu bir durumda Milli Gelir ile SMH arasındaki ilişkiyi yorumlayan bir soru çözmek pekiştirici olacaktır.

Alternative Method

Alternatif olarak, önce GSYH'yi faktör fiyatlarına (

24.000 - 3.500 + 1.200 = 21.700

) dönüştürüp, ardından amortismanı düşüp (

21.700 - 3.000 = 18.700

) ve Net Dış Alem Faktör Gelirlerini ekleyerek (

18.700 + 1.000 = 19.700

) aynı sonuca ulaşabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Milli Gelir Muhasebesi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept