Harcama Yöntemiyle Hesaplama (C+I+G+NX) Practice Questions — KPSS İktisat

Bir ekonominin belirli bir yıla ait makroekonomik verileri aşağıda milyar TL cinsinden verilmiştir:

Harcama Kalemi	Tutar (Milyar TL)
Özel Tüketim Harcamaları ( $C$ )	$500$
Gayrisafi Özel Yatırım Harcamaları ( $I$ )	$150$
Kamu Harcamaları ( $G$ )	$200$
İhracat ( $X$ )	$80$
İthalat ( $M$ )	$100$

Buna göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla ( $GSYH$ ) değeri kaç milyar TL'dir?

830

850

870

930

1030

Show answer & explanation

Answer: 830

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri 830 milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle milli gelir hesaplanırken

GSYH = C + I + G + (X - M)

formülü kullanılır. Verilen verilerde tüketim

500

, yatırım

150

, kamu harcamaları

200

ve net ihracat (

80 - 100

)

-20

birimdir. Bu değerlerin toplamı

850 - 20 = 830

milyar TL'dir.

Step-by-Step Solution

1

Net ihracat (

NX

) değerini hesapla

NX = X - M \Rightarrow 80 - 100 = -20

milyar TL

GSYH hesaplanırken dış alemle yapılan ticaretin net etkisi (ihracat eksi ithalat) eklenmelidir.

2

Tüm harcama bileşenlerini topla

GSYH = C + I + G + NX \Rightarrow 500 + 150 + 200 + (-20) = 830

milyar TL

Harcama yöntemi; hanehalkı, firmalar, devlet ve dış alemin yurt içi üretime yönelik harcamalarının toplamını esas alır.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Hesaplama

Hints

1

Harcama yöntemi formülündeki dört temel bileşeni (

C, I, G, NX

) hatırlayın.

2

Net ihracatın (

NX

), dış ticaret fazlası veya açığına göre toplam hasılayı nasıl etkilediğine dikkat edin.

Practice More

İthalatın ihracattan fazla olduğu (dış ticaret açığı) durumlarda GSYH'nin neden azaldığını analiz eden soruları çözebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 2Question →

Bir ülkenin $2026$ yılı ulusal hesaplar sisteminden elde edilen bazı ekonomik büyüklükleri milyar TL cinsinden aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı Tüketim Harcamaları	$2.200$
Brüt Özel Yatırım Harcamaları	$750$
Devletin Mal ve Hizmet Alımları	$650$
İhracat Gelirleri	$350$
İthalat Giderleri	$450$
Sosyal Güvenlik Transfer Ödemeleri	$250$
Amortismanlar (Sermaye Aşınma Payı)	$150$
Firmaların Ara Malı Alımları	$400$

Buna göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplandığında, söz konusu ekonominin Gayrisafi Yurtiçi Hasılası (GSYH) kaç milyar TL'dir?

3.350

3.500

3.600

3.750

3.900

Show answer & explanation

Answer: $3.500$

Answer

Ekonominin harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurtiçi Hasılası (GSYH)

3.500

milyar TL'dir.

Harcama yöntemine göre GSYH; Hanehalkı Tüketimi (

2.200

), Brüt Özel Yatırımlar (

750

), Kamu Harcamaları (

650

) ve Net İhracatın (

350 - 450 = -100

) toplamıdır. Bu değerlerin toplanmasıyla

3.500

milyar TL sonucuna ulaşılır. Transfer ödemeleri (üretim karşılığı olmadığı için) ve ara malı alımları (çifte sayımı önlemek için) bu hesaplamaya dahil edilmez.

Step-by-Step Solution

1

Net İhracat (NX) değerini hesaplayın.

NX = X - M = 350 - 450 = -100

milyar TL.

Harcama yönteminde dış ticaret dengesinin (İhracat - İthalat) toplam harcamalara etkisi belirlenmelidir.

2

Harcama yöntemi bileşenlerini (C + I + G + NX) formüle yerleştirin.

GSYH = 2.200 + 750 + 650 + (-100)

GSYH; tüketim (C), yatırım (I), kamu harcamaları (G) ve net ihracatın (NX) toplamıdır.

3

Dışlanması gereken kalemleri belirleyerek toplamı sonuçlandırın.

GSYH = 3.500

milyar TL.

Transfer ödemeleri üretim karşılığı olmadığı için, ara malı alımları ise çifte sayımı önlemek için GSYH hesaplamasına dahil edilmez. Brüt yatırım verildiği için amortismanlar ayrıca işleme alınmaz.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Hesaplama (

C + I + G + NX

)

Hints

1

GSYH hesaplanırken kullanılan temel formül

C + I + G + (X - M)

şeklindedir.

2

Transfer ödemeleri ve ara malı harcamaları, GSYH'nin harcama bileşenleri arasında yer almaz.

3

Net ihracat negatif olabilir; ihracat gelirlerinden ithalat giderlerini çıkarırken işarete dikkat edin.

Practice More

Bu verileri kullanarak Gelir Yöntemiyle Milli Gelir hesaplaması arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Yatırım kalemini 'Net Yatırım + Amortismanlar' olarak da düşünebilirsiniz. Eğer tabloda Net Yatırım verilseydi, GSYH için amortismanları eklememiz gerekirdi; ancak Brüt Yatırım (

I

) verildiği için amortismanlar zaten bu değerin içindedir.

Estimated Time:1m 30s

Question 3Question →

Bir ekonominin cari yıla ait bazı makroekonomik verileri aşağıda verilmiştir:

* Hanehalkı nihai tüketim harcamaları: $500$ milyar TL
* Devletin mal ve hizmet alımları: $200$ milyar TL
* Sosyal güvenlik transfer ödemeleri: $80$ milyar TL
* Net özel sabit sermaye oluşumu: $120$ milyar TL
* Amortismanlar: $30$ milyar TL
* İhracat: $60$ milyar TL
* İthalat: $40$ milyar TL

Bu verilere göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

830

840

870

910

950

Show answer & explanation

Answer: 870

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

870

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH; hanehalkı tüketimi (

500

), brüt yatırım (

120 + 30 = 150

), devletin mal ve hizmet alımları (

200

) ve net ihracatın (

60 - 40 = 20

) toplamından oluşur. Bu kalemlerin toplamı

500 + 150 + 200 + 20 = 870

milyar TL değerini verir. Sosyal güvenlik transfer ödemeleri ise bir üretim faaliyeti temsil etmediği için bu hesaplamada yer almaz.

Step-by-Step Solution

1

Harcama yöntemi formülünü (

GSYH = C + I + G + NX

) belirle.

C

: Özel Tüketim,

I

: Gayrisafi Yatırım,

G

: Kamu Harcamaları,

NX

: Net İhracat.

Harcama yönteminin temel bileşenlerini tanımlamak için.

2

Gayrisafi yatırım (

I

) değerini hesapla.

I = Net Yatırım + Amortismanlar = 120 + 30 = 150

milyar TL.

GSYH brüt bir kavram olduğu için yatırımların da brüt (gayrisafi) olması gerekir.

3

Net ihracat (

NX

) değerini hesapla.

NX = İhracat - İthalat = 60 - 40 = 20

milyar TL.

Yurt dışına yapılan satışlardan yurt dışından alınanların çıkarılması gerekir.

4

Tüm geçerli bileşenleri topla ve transfer ödemelerini hariç tut.

GSYH = 500 (C) + 150 (I) + 200 (G) + 20 (NX) = 870

milyar TL.

Transfer ödemeleri üretim karşılığı olmadığı için GSYH hesaplamasına dahil edilmez.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Hesaplama

Hints

1

GSYH harcama yöntemiyle hesaplanırken

C, I, G

ve

NX

kalemleri kullanılır.

2

Yatırım harcamalarının brüt (gayrisafi) olması gerektiğini ve transfer ödemelerinin bir üretim karşılığı olmadığını unutmayın.

3

Gayrisafi Yatırım = Net Yatırım + Amortismanlar formülünü kullanarak brüt yatırım değerini bulun ve ihracattan ithalatı çıkararak net ihracata ulaşın.

Practice More

Benzer bir soruda, GSYH'den amortismanlar düşüldüğünde hangi büyüklüğe (SYH) ulaşıldığını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 4Question →

Aşağıda, hayali bir ülkenin 2025 yılı faaliyet dönemine ilişkin harcama verileri sunulmuştur (milyar TL):

- Hanehalkı nihai tüketim harcamaları: $1450$
- Safi özel iç yatırım harcamaları: $400$
- Sermaye stokundaki aşınma (amortismanlar): $120$
- Hükümetin mal ve hizmet alımları: $700$
- Sosyal güvenlik ve faiz ödemeleri gibi transferler: $300$
- Mal ve hizmet ihracatı: $350$
- Mal ve hizmet ithalatı: $420$

Buna göre, harcama yöntemi ( $C+I+G+NX$ ) esas alındığında, söz konusu ekonominin Gayrisafi Yurtiçi Hasılası ( $GSYH$ ) kaç milyar TL'dir?

2600

2480

2900

3440

2670

Show answer & explanation

Answer: 2600

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri 2600 milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH, ekonomideki nihai mal ve hizmetlere yapılan toplam harcamaları toplar. Burada tüketim (

1450

), gayrisafi yatırım (

400+120=520

), kamu harcamaları (

700

) ve net ihracat (

350-420=-70

) toplandığında

2600

sonucuna ulaşılır. Transfer ödemeleri, karşılığında bir üretim gerçekleşmediği için bu hesaplamaya dahil edilmez.

Step-by-Step Solution

1

Özel tüketim harcamalarının (

C

) belirlenmesi

C = 1450

Hanehalkı nihai tüketim harcamaları formülün ilk temel bileşenidir.

2

Gayrisafi yatırım (

I

) tutarının hesaplanması

I = 400 + 120 = 520

GSYH hesaplanırken 'gayrisafi' değer esas alındığı için safi yatırımlara amortismanlar (aşınma payı) eklenmelidir.

3

Kamu harcamalarının (

G

) belirlenmesi

G = 700

Sadece hükümetin mal ve hizmet alımları dahil edilir; karşılığında bir üretim olmayan transfer ödemeleri (

300

) hariç tutulur.

4

Net ihracat (

NX

) değerinin hesaplanması

NX = 350 - 420 = -70

Net ihracat, toplam ihracattan toplam ithalatın çıkarılmasıyla bulunur; bu örnekte ticaret açığı mevcuttur.

5

Tüm bileşenlerin toplanarak GSYH'ye ulaşılması

GSYH = 1450 + 520 + 700 + (-70) = 2600

Harcama yöntemi formülü (

GSYH = C + I + G + NX

) uygulanmıştır.

Key Concept

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken gayrisafi yatırımın kullanılması ve transfer ödemelerinin hariç tutulması temel kuraldır.

Hints

1

GSYH hesaplanırken sadece mal ve hizmet üretimi karşılığında yapılan harcamalar dikkate alınır.

2

Gayrisafi yatırım değerini bulmak için safi yatırıma amortismanları eklemeyi ve transfer ödemelerini elemeyi unutmayın.

3

Net ihracat (

X-M

) negatif çıkabilir; bu durumda toplam harcamadan bu fark düşülmelidir.

Practice More

Safi Milli Hasıla'ya (SMH) geçiş yapmak için GSYH'den amortismanların çıkarılması konusuna çalışabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 5Question →

Makroekonomik değişkenlerin harcama yöntemiyle muhasebeleştirildiği bir açık ekonomiye ait cari yıl verileri aşağıda milyar TL cinsinden verilmiştir:

İktisadi Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı nihai tüketim harcamaları	$850$
Net özel sabit sermaye yatırımları	$180$
Sermaye stokundaki aşınma (Amortismanlar)	$60$
Stoklardaki değişim (artış)	$30$
Devletin mal ve hizmet alımları	$320$
Sosyal güvenlik ve emekli maaşı ödemeleri	$110$
Mal ve hizmet ihracatı	$140$
Mal ve hizmet ithalatı	$190$
Üretim sürecinde kullanılan ara malı alımları	$400$
Dış alem net faktör gelirleri	$50$

Buna göre, bu ekonomide harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

1330

1390

1440

1500

1790

Show answer & explanation

Answer: $1390$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

1390

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken tüketim (

850

), devletin mal ve hizmet alımları (

320

), gayrisafi yatırım (

180+60+30=270

) ve net ihracat (

140-190=-50

) toplanır. Bu işlem sonucunda

850 + 270 + 320 - 50 = 1390

sonucuna ulaşılır. Transfer ödemeleri (

110

) ve ara malları (

400

) hesaplamaya dahil edilmezken, dış alem net faktör gelirleri (

50

) GSYH değil GSMH hesaplamasında kullanılır.

Step-by-Step Solution

1

Tüketim (

C

) ve Kamu Harcamaları (

G

) bileşenlerini belirleyin.

C = 850

milyar TL;

G = 320

milyar TL.

GSYH formülündeki temel harcama kalemlerini ayrıştırmak için gereklidir.

2

Gayrisafi Yatırım (

I

) bileşenini hesaplayın.

I = 180 \text{ (Net)} + 60 \text{ (Amortisman)} + 30 \text{ (Stok artışı)} = 270

milyar TL.

Harcama yöntemi 'gayrisafi' değerleri esas alır; net yatırıma aşınma payı ve stok değişimleri eklenmelidir.

3

Net İhracat (

NX

) değerini hesaplayın.

NX = 140 \text{ (İhracat)} - 190 \text{ (İthalat)} = -50

milyar TL.

Dış ticaret dengesinin toplam harcamalar üzerindeki net etkisini bulmak için gereklidir.

4

Bileşenleri GSYH formülünde yerine koyarak toplamı bulun.

GSYH = 850 + 270 + 320 + (-50) = 1390

milyar TL.

Tüm nihai harcama kalemlerinin toplamı ekonominin yurt içi üretim değerini verir.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH (

C+I+G+NX

) bileşenlerinde, yatırımın gayrisafi olması (amortisman dahil) ve sadece nihai mal alımlarının (transferler hariç) dikkate alınması kuralıdır.

Practice More

Bu verileri kullanarak Safi Milli Hasıla (SMH) ve Milli Gelir (Faktör Fiyatlarıyla) hesaplamalarını deneyerek kavramlar arası geçişleri pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:3m 0s

Question 6Question →

Bir ekonomiye ait cari yıla ilişkin makroekonomik veriler aşağıda milyar TL cinsinden sunulmuştur:

Harcama Kalemi	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı nihai tüketim harcamaları ( $C$ )	$950$
Net özel yerleşik yatırım harcamaları	$200$
Sermaye stokundaki aşınma payı (Amortismanlar)	$60$
Kamu mal ve hizmet alımları ( $G$ )	$350$
Kamu transfer ödemeleri	$120$
İhracat gelirleri ( $X$ )	$180$
İthalat giderleri ( $M$ )	$210$

Buna göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

1470

1530

1590

1650

1950

Show answer & explanation

Answer: $1530$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

1530

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken tüketim harcamaları (

C=950

), brüt yatırım harcamaları (

I = \text{Net Yatırım} + \text{Amortisman} = 200 + 60 = 260

), kamu mal ve hizmet alımları (

G=350

) ve net ihracat (

NX = 180 - 210 = -30

) toplanır. Bu durumda

950 + 260 + 350 - 30 = 1530

sonucuna ulaşılır. Transfer ödemeleri ise nihai bir harcama kategorisi olmadığı için hesaplamaya katılmaz.

Step-by-Step Solution

1

Brüt yatırım (

I

) miktarını hesapla.

I = 200 + 60 = 260

milyar TL.

Gayrisafi hasıla hesaplanırken net yatırım yerine amortismanların dahil edildiği brüt yatırım kullanılır.

2

Net ihracat (

NX

) değerini hesapla.

NX = 180 - 210 = -30

milyar TL.

Net ihracat, dış alemden elde edilen gelirden dış aleme yapılan ödemelerin (ithalatın) çıkarılmasıyla bulunur.

3

Harcama yöntemi formülünü (

GSYH = C + I + G + NX

) uygulayarak transfer ödemelerini hariç tut.

GSYH = 950 + 260 + 350 + (-30) = 1530

milyar TL.

Transfer ödemeleri üretim karşılığı olmadığı için milli gelir hesaplarına dahil edilmez.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Bileşenleri

Practice More

Safi Milli Hasıla (SMH) ve GSYH arasındaki farkı pekiştirmek için amortismanların hangi durumda düşülmesi gerektiğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 7Question →

Bir ülkenin ulusal hesaplar sisteminden elde edilen belirli bir döneme ait makroekonomik veriler aşağıdaki tabloda milyar TL cinsinden sunulmuştur:

Harcama Kalemi	Tutar (Milyar TL)
Tüketim Malları Harcamaları (Dayanıklı ve Dayanıksız)	$1000$
Hanehalkı Hizmet Harcamaları	$300$
Gayrisafi Özel Sabit Sermaye Oluşumu	$500$
Stoklardaki Değişim	$-100$
Devletin Nihai Tüketim Harcamaları	$400$
Kamu Transfer Ödemeleri	$200$
Net Dış Alem Faktör Gelirleri	$50$
İhracat Gelirleri	$250$
İthalat Giderleri	$350$

Buna göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

1950

2000

2050

2200

2250

Show answer & explanation

Answer: $2000$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

2000

milyar TL'dir.

Doğru yanıt olan

2000

değeri; özel tüketim (

1300

), gayrisafi yatırım (

400

), kamu harcamaları (

400

) ve net ihracatın (

-100

) toplanmasıyla elde edilir. Hesaplamada kamu transfer ödemeleri (üretim karşılığı olmadığı için) ve Net Dış Alem Faktör Gelirleri (yurt içi hasıla sorulduğu için) dışarıda bırakılmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Özel tüketim harcamalarını (

C

) hesapla.

C = 1000 + 300 = 1300

Milyar TL

Tüketim malları ve hizmet harcamaları özel tüketimin bileşenleridir.

2

Gayrisafi yatırım harcamalarını (

I

) hesapla.

I = 500 + (-100) = 400

Milyar TL

Yatırım, sabit sermaye oluşumu ve stok değişiminin toplamından oluşur.

3

Kamu harcamalarını (

G

) belirle.

G = 400

Milyar TL

Devletin mal ve hizmet alımları (nihai tüketim) dahil edilir, transfer ödemeleri hariç tutulur.

4

Net ihracatı (

NX

) hesapla.

NX = 250 - 350 = -100

Milyar TL

Net ihracat, ihracat gelirlerinden ithalat giderlerinin çıkarılmasıyla bulunur.

5

GSYH formülünü uygula (

GSYH = C + I + G + NX

).

GSYH = 1300 + 400 + 400 - 100 = 2000

Milyar TL

Dört ana harcama bileşeninin toplamı Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'yı verir.

Key Concept

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken yalnızca nihai mal ve hizmet üretimini temsil eden harcamalar (C, I, G, NX) dikkate alınır; transfer ödemeleri ve Net Dış Alem Faktör Gelirleri bu aşamada hesaplamaya dahil edilmez.

Hints

1

Harcama yönteminde temel formül

GSYH = C + I + G + (X - M)

şeklindedir.

2

Kamu transfer ödemeleri bir üretim karşılığı olmadığı için harcama kalemleri arasında yer almaz.

3

GSYH ülke sınırları içindeki üretimi temsil eder, bu yüzden 'Dış Alem Faktör Gelirleri' GSYH hesaplanırken değil, GSMH'ye geçişte kullanılır.

Practice More

Bu soruyu çözdükten sonra, Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) ile Safi Milli Hasıla (SMH) arasındaki farkı amortismanlar üzerinden inceleyen bir soru çözebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 8Question →

Bir ekonomiye ait belirli bir yıla ilişkin makroekonomik veriler aşağıdaki tabloda milyar TL cinsinden verilmiştir:

Harcama Kalemi / Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı nihai tüketim harcamaları	$800$
Net özel sabit sermaye yatırımları	$150$
Sabit sermaye tüketimi (Amortismanlar)	$50$
Devletin mal ve hizmet alımları	$250$
Sosyal güvenlik transfer harcamaları	$100$
İhracat gelirleri	$120$
İthalat giderleri	$140$

Buna göre, harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

1180

1230

1250

1270

1330

Show answer & explanation

Answer: $1230$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

1230

milyar TL'dir.

Doğru sonuç, harcama yönteminin temel bileşenlerinin usulüne uygun toplanmasıyla elde edilir. Öncelikle Net Yatırım (

150

) ve Amortisman (

50

) toplanarak Gayrisafi Yatırım (

200

) bulunur. Ardından İhracat (

120

) ve İthalat (

140

) farkından Net İhracat (

-20

) elde edilir. Tüketim (

800

), Gayrisafi Yatırım (

200

), Kamu Harcamaları (

250

) ve Net İhracat (

-20

) toplandığında

1230

milyar TL sonucuna ulaşılır. Transfer harcamaları (

100

) ise bu toplama dahil edilmez.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi özel yatırım miktarının hesaplanması

I = 150 + 50 = 200

milyar TL

Harcama yönteminde GSYH hesaplanırken net yatırımlar değil, amortismanların (sabit sermaye tüketimi) eklenmiş olduğu gayrisafi yatırımlar kullanılır.

2

Net ihracat (NX) rakamının belirlenmesi

NX = 120 - 140 = -20

milyar TL

Net ihracat, ülkenin dış ticaret dengesini ifade eder ve ihracat gelirleri ile ithalat giderleri arasındaki farktır.

3

Harcama bileşenlerinin toplanarak GSYH'nin bulunması

GSYH = 800 + 200 + 250 + (-20) = 1230

milyar TL

GSYH = Tüketim (

C

) + Yatırım (

I

) + Kamu Harcamaları (

G

) + Net İhracat (

NX

) formülü uygulanır. Sosyal güvenlik transferleri üretim karşılığı olmadığı için hesaba katılmaz.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH (C+I+G+NX)

Practice More

Bu sorunun ardından, aynı verilerle Safi Milli Hasıla (SMH) veya Milli Gelir (MG) hesaplaması yaparak brüt-net ayrımını pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 9Question →

Bir ekonominin cari yılına ait ulusal hesaplar sisteminden elde edilen makroekonomik veriler aşağıdaki tabloda milyar TL cinsinden sunulmuştur:

Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı Tüketim Harcamaları	$1800$
Net Özel Yatırımlar	$350$
Amortismanlar (Yıpranma Payları)	$100$
Kamu Harcamaları (Mal ve Hizmet Alımları)	$600$
İhracat	$250$
İthalat	$300$
Sosyal Güvenlik Transfer Ödemeleri	$150$
Ara Malı Alımları	$200$

Buna göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan bu ekonominin Gayrisafi Yurtiçi Hasılası (GSYH) kaç milyar TL'dir?

2700

2800

2900

2950

3000

Show answer & explanation

Answer: $2800$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

2800

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH; hanehalkı nihai tüketimi (

1800

), gayrisafi yatırım (

350+100=450

), kamu harcamaları (

600

) ve net ihracatın (

250-300=-50

) toplamından oluşur. Bu dört kalemin toplamı (

1800+450+600-50

) tam olarak

2800

milyar TL etmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi Yatırımın (I) hesaplanması

I = 350 + 100 = 450

milyar TL

Harcama yönteminde GSYH hesaplanırken net yatırım değil, amortismanları da içeren gayrisafi yatırım kullanılır.

2

Net İhracatın (NX) belirlenmesi

NX = 250 - 300 = -50

milyar TL

Net ihracat, ihracat ile ithalat arasındaki farktır; dış ticaret açığı durumunda negatiftir.

3

Harcama yöntemi formülünün uygulanması

GSYH = 1800 + 450 + 600 + (-50) = 2800

milyar TL

GSYH = Tüketim (C) + Yatırım (I) + Kamu Harcamaları (G) + Net İhracat (NX) formülü uygulanır.

4

Hariç tutulması gereken kalemlerin kontrolü

Transfer Ödemeleri (

150

) ve Ara Malı Alımları (

200

) işleme dahil edilmez.

Transfer ödemeleri karşılıksız ödemelerdir ve üretime dahil değildir; ara malları ise nihai mal fiyatına dahil olduğundan çifte sayımı önlemek için eklenmez.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Hesaplama:

GSYH = C + I + G + (X - M)

Estimated Time:1m 30s

Question 10Question →

Bir ülkenin makroekonomik performansının ölçüldüğü $2025$ yılı faaliyet dönemine ilişkin ulusal hesaplar verileri aşağıda milyar TL cinsinden sunulmuştur:

Harcama Kalemi / Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları	$1450$
Gayrisafi Sabit Sermaye Oluşumu	$400$
Stok Değişimi (Artış)	$100$
Devletin Nihai Tüketim Harcamaları	$450$
Sosyal Güvenlik Transfer Ödemeleri	$200$
Mal ve Hizmet İhracatı	$300$
Mal ve Hizmet İthalatı	$350$

Bu verilere göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

2250

2350

2400

2550

2700

Show answer & explanation

Answer: $2350$

Answer

Harcama yöntemiyle GSYH değeri

2350

milyar TL olarak hesaplanır.

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken kullanılan temel formül

GSYH = C + I + G + (X - M)

şeklindedir. Verilen rakamlar yerine konulduğunda; tüketim harcamaları

1450

, yatırım harcamaları (sabit sermaye + stok artışı)

500

, devletin nihai harcamaları

450

ve net ihracat (ihracat - ithalat)

-50

olarak işleme dahil edilir. Sosyal güvenlik transferleri gibi bir üretim faaliyeti karşılığı olmayan kalemler bu hesaplamada yer almaz. Sonuç olarak

1450 + 500 + 450 - 50 = 2350

milyar TL elde edilir.

Step-by-Step Solution

1

Özel Tüketim (

C

) harcamalarını belirleyin.

C = 1450

Hanehalkı nihai tüketim harcamaları doğrudan bileşene eklenir.

2

Gayrisafi Yatırım (

I

) harcamalarını hesaplayın.

I = 400 + 100 = 500

Yatırım harcamaları, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ile stok değişiminin toplamından oluşur.

3

Devlet Harcamaları (

G

) bileşenini belirleyin.

G = 450

Devletin mal ve hizmet alımları (nihai tüketim) dahil edilirken, karşılığında bir üretim olmayan transfer ödemeleri hariç tutulur.

4

Net İhracat (

NX

) değerini hesaplayın.

NX = 300 - 350 = -50

Net ihracat, ihracat ile ithalat arasındaki farktır (

X - M

).

5

Tüm bileşenleri GSYH formülünde yerine koyun.

GSYH = 1450 + 500 + 450 + (-50) = 2350

GSYH = C + I + G + NX

özdeşliği kullanılarak sonuca ulaşılır.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Özdeşliği:

GSYH = C + I + G + (X - M)

Hints

1

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken sadece cari dönem üretimiyle ilişkili nihai harcamalar dikkate alınır.

2

Yatırım harcamaları (

I

) hem sabit sermaye oluşumunu hem de stoklardaki değişimi kapsar.

3

Transfer ödemelerinin neden dahil edilmediğini ve net ihracatın (

X-M

) negatif çıkabileceğini unutmayın.

Practice More

Stoklardaki azalmanın yatırımları nasıl etkileyeceği üzerine pratik yapabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 11Question →

Bir ekonominin belirli bir faaliyet dönemine ilişkin ulusal hesap verileri aşağıda sunulmuştur:

Değişken	Tutar (Milyon TL)
Hanehalkı nihai tüketim harcamaları	$1200$
Net özel yerli yatırımlar	$300$
Sermaye stokundaki aşınma payı (Amortismanlar)	$100$
Devletin mal ve hizmet alımları	$500$
Sosyal güvenlik transfer ödemeleri	$200$
Toplam ihracat	$350$
Toplam ithalat	$450$
Firmaların üretim sürecinde kullandığı ara malı alımları	$150$

Bu verilere göre, harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyon TL'dir?

1900

2000

2150

2200

2900

Show answer & explanation

Answer: 2000

Answer

Harcama yöntemiyle GSYH, tüketim, gayrisafi yatırım, kamu harcamaları ve net ihracatın toplamından oluşur ve bu verilerle 2000 milyon TL olarak hesaplanır.

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken tüketim (

1200

), gayrisafi yatırım (

300

net

+ 100

amortisman

= 400

), devletin mal ve hizmet alımları (

500

) ve net ihracat (

350 - 450 = -100

) toplanır. Bu işlem sonucunda

1200 + 400 + 500 - 100 = 2000

değerine ulaşılır. Transfer ödemeleri ve ara malı alımları bu hesaplamaya dahil edilmez.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi yatırım harcamalarını hesaplayınız.

I = 300 + 100 = 400

milyon TL

GSYH hesaplanırken net yatırım değerine amortismanlar eklenerek gayrisafi yatırım değerine ulaşılmalıdır.

2

Kamu harcamalarını (G) belirleyiniz.

G = 500

milyon TL

Devletin mal ve hizmet alımları GSYH'ye dahil edilirken, üretim karşılığı olmayan transfer ödemeleri (

200

milyon TL) hariç tutulur.

3

Net ihracat (NX) değerini hesaplayınız.

NX = 350 - 450 = -100

milyon TL

Net ihracat, toplam ihracattan toplam ithalatın çıkarılmasıyla bulunur.

4

Harcama yöntemi formülünü uygulayınız.

GSYH = 1200 + 400 + 500 + (-100) = 2000

milyon TL

GSYH = C + I + G + (X - M)

formülü uyarınca tüm bileşenler toplanır.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Hesaplaması (

C+I+G+NX

)

Practice More

Safi Milli Hasıla (SMH) değerine ulaşmak için GSYH'den amortismanların ve Net Dış Faktör Gelirlerinin nasıl düşüldüğünü inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 12Question →

Bir ekonominin $2025$ yılına ait ulusal hesaplar verileri aşağıda milyar TL cinsinden sunulmuştur:

Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı Tüketim Harcamaları ( $C$ )	$1200$
Özel Sektör Brüt Yatırım Harcamaları ( $I$ )	$450$
Kamu Harcamaları (Mal ve Hizmet Alımı) ( $G$ )	$350$
Kamu Transfer Ödemeleri	$100$
İhracat ( $X$ )	$200$
İthalat ( $M$ )	$250$
Amortismanlar	$50$

Bu verilere göre, harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

1900

1950

2050

2200

2450

Show answer & explanation

Answer: $1950$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

1950

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken tüketim (

1200

), brüt yatırım (

450

), kamu harcamaları (

350

) ve net ihracat (

200-250=-50

) toplanır. Bu işlem sonucunda

1200 + 450 + 350 - 50 = 1950

değerine ulaşılır. Transfer ödemeleri üretim karşılığı olmadığı için, amortismanlar ise hasıla brüt olarak istendiği için işleme dahil edilmez.

Step-by-Step Solution

1

Harcama yöntemi formülünü (

GSYH = C + I + G + NX

) belirlemek ve ilgili değişkenleri seçmek.

C = 1200

,

I = 450

(Brüt),

G = 350

,

X = 200

,

M = 250

.

GSYH hesaplanırken nihai mal ve hizmet harcamaları baz alınır; transfer ödemeleri ve amortisman düşümü (safi hasıla için yapılır) bu aşamada işleme katılmaz.

2

Net ihracat (

NX

) değerini hesaplamak.

NX = X - M = 200 - 250 = -50

.

Ülke dışına yapılan satışlardan ülke dışından yapılan alımların çıkarılmasıyla dış ticaretin hasılaya net etkisi bulunur.

3

Tüm bileşenleri toplayarak nihai sonuca ulaşmak.

1200 + 450 + 350 + (-50) = 1950

.

Ekonomideki toplam harcama kalemlerinin toplamı piyasa fiyatlarıyla GSYH'yi verir.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Hesaplama (

C+I+G+NX

)

Estimated Time:1m 30s

Question 13Question →

Bir ekonominin belirli bir faaliyet yılına ait harcama kalemleri ve makroekonomik değişkenleri aşağıdaki tabloda milyar TL cinsinden verilmiştir:

Değişken / Harcama Kalemi	Tutar (Milyar TL)
Özel Tüketim Harcamaları ( $C$ )	$2500$
Gayrisafi Yatırım Harcamaları ( $I$ )	$800$
Kamu Harcamaları (Mal ve Hizmet Alımı) ( $G$ )	$700$
İhracat ( $X$ )	$400$
İthalat ( $M$ )	$500$
Sosyal Güvenlik Transfer Ödemeleri	$300$

Bu verilere göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

3400

3900

4000

4200

4900

Show answer & explanation

Answer: $3900$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla değeri

3900

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken tüketim (

2500

), gayrisafi yatırım (

800

), kamu harcamaları (

700

) ve net ihracat (

400 - 500 = -100

) değerleri toplanır. Bu işlem sonucunda

2500 + 800 + 700 - 100 = 3900

değerine ulaşılır. Transfer ödemeleri ise üretim karşılığı olmadığı için hesaplamaya dahil edilmemelidir.

Step-by-Step Solution

1

GSYH harcama yöntemi formülünü belirle.

GSYH = C + I + G + (X - M)

Harcama yöntemi; hanehalkı, firmalar, devlet ve dış alemin nihai mal ve hizmetlere yaptığı harcamaların toplamıdır.

2

Kapsam dışı kalemleri ele.

Sosyal Güvenlik Transfer Ödemeleri (

300

milyar TL) hesaplamaya dahil edilmez.

Transfer ödemeleri bir üretim karşılığı olmadığı için milli gelir hesaplamalarında yer almaz.

3

Net İhracat (

NX

) değerini hesapla.

NX = X - M = 400 - 500 = -100

milyar TL

İthalatın ihracattan fazla olması durumunda net ihracat negatif değer alır.

4

Tüm kalemleri toplayarak nihai sonucu bul.

GSYH = 2500 + 800 + 700 + (-100) = 4000 - 100 = 3900

milyar TL

Ekonomideki tüm nihai harcama bileşenlerinin toplamı GSYH'yi verir.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Hesaplama (

C+I+G+NX

)

Question 14Question →

Bir ekonominin 2025 yılı faaliyet dönemine ilişkin ulusal hesaplar sisteminden elde edilen veriler aşağıda milyar TL cinsinden sunulmuştur:

Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları	$1.500$
Safi Özel Yatırımlar	$350$
Amortismanlar (Sermaye Aşınma Payı)	$150$
Kamu Harcamaları (Mal ve Hizmet Alımı)	$600$
Transfer Ödemeleri	$200$
İhracat	$400$
İthalat	$500$

Bu verilere göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

2.350

2.500

2.600

2.700

3.000

Show answer & explanation

Answer: 2.500

Answer

Ekonominin harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değeri

2.500

milyar TL'dir.

Doğru cevap olan değer, temel makroekonomik kimlik olan

GSYH = C + I + G + (X - M)

formülünün doğru uygulanmasıyla elde edilir. Tüketim harcamaları (

1.500

), gayrisafi yatırım harcamaları (Safi Yatırım + Amortisman =

500

), kamu mal ve hizmet alımları (

600

) ve net ihracat (

400 - 500 = -100

) toplandığında sonuç

2.500

milyar TL çıkmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi Yatırım (I) değerini hesapla

I = Safi Yatırım + Amortisman = 350 + 150 = 500

Harcama yönteminde GSYH hesaplanırken brüt (gayrisafi) yatırım değerleri kullanılmalıdır.

2

Kamu Harcamaları (G) bileşenini belirle

G = 600

Transfer ödemeleri bir üretim karşılığı olmadığı için kamu harcamaları kalemine dahil edilmez; sadece mal ve hizmet alımları alınır.

3

Net İhracat (NX) değerini hesapla

NX = İhracat - İthalat = 400 - 500 = -100

Dış ticaret dengesi, ihracattan ithalatın çıkarılmasıyla bulunur; bu örnekte net ihracat negatiftir.

4

Harcama yöntemi formülünü uygula

GSYH = C + I + G + NX = 1.500 + 500 + 600 + (-100) = 2.500

GSYH; tüketim, yatırım, kamu harcamaları ve net dış ticaretin toplamına eşittir.

Key Concept

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken

C+I+G+(X-M)

formülü kullanılır; burada 'I' gayrisafi yatırımı temsil eder ve transfer ödemeleri gibi karşılıksız ödemeler hesaba katılmaz.

Practice More

Safi Milli Hasıla (SMH) ve Milli Gelir (MG) arasındaki geçişleri çalışarak amortisman ve dolaylı vergilerin etkisini pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 15Question →

Bir ekonominin $2025$ yılı faaliyet dönemine ait ulusal hesap verileri (milyar TL) aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı Tüketim Harcamaları	$1800$
Net Özel Yatırım Harcamaları	$450$
Amortismanlar (Sermaye Aşınma Payı)	$150$
Kamu Mal ve Hizmet Alımları	$500$
Hükümet Transfer Ödemeleri	$200$
İhracat Gelirleri	$350$
İthalat Giderleri	$400$

Bu verilere göre, harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

2700

2850

3050

3650

2900

Show answer & explanation

Answer: $2850$

Answer

Ekonominin harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH değeri

2850

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken temel formül

GSYH = C + I + G + (X - M)

şeklindedir. Burada hanehalkı tüketimi (

1800

), gayrisafi yatırım (

450

net yatırım +

150

amortisman =

600

), kamu mal ve hizmet alımları (

500

) ve net ihracat (

350 - 400 = -50

) toplandığında

1800 + 600 + 500 - 50 = 2850

sonucuna ulaşılır. Hükümet transfer ödemeleri bir üretim karşılığı olmadığı için hesaplamaya dahil edilmez.

Step-by-Step Solution

1

Tüketim harcamalarını (

C

) belirle.

C = 1800

Hanehalkı tarafından yapılan nihai harcamalar GSYH'nin temel bileşenidir.

2

Gayrisafi yatırım harcamalarını (

I

) hesapla.

I = 450 + 150 = 600

Harcama yönteminde GSYH hesaplanırken 'Gayrisafi' yatırım dikkate alınır. Bu nedenle net yatırıma amortismanlar eklenmelidir.

3

Kamu harcamalarını (

G

) belirle.

G = 500

Sadece hükümetin mal ve hizmet alımları GSYH'ye dahil edilir; transfer ödemeleri bir üretim karşılığı olmadığı için dışlanmalıdır.

4

Net ihracatı (

NX

) hesapla.

NX = 350 - 400 = -50

Net ihracat, dış alemden elde edilen gelirden (ihracat) dış aleme yapılan ödemelerin (ithalat) çıkarılmasıyla bulunur.

5

Tüm bileşenleri toplayarak GSYH'yi bul.

GSYH = 1800 + 600 + 500 + (-50) = 2850

Harcama yöntemi formülü olan

Y = C + I + G + NX

uygulanmıştır.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Hesaplama (

Y = C + I + G + NX

)

Hints

1

GSYH'nin 'gayrisafi' (brüt) bir değer olduğunu ve bu yüzden amortismanların yatırım hesabına nasıl dahil edilmesi gerektiğini hatırlayın.

2

Kamu harcamaları kaleminde sadece reel harcamaları (mal ve hizmet alımları) dikkate alın; transfer ödemelerini işlemden çıkarın.

3

Net ihracatın (İhracat - İthalat) negatif çıkabileceğini unutmayın; tabloda ithalatın ihracattan fazla olduğunu fark edin.

Practice More

Eğer bu verilerle Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) istenseydi, hangi ek veriye ihtiyaç duyulurdu?

Alternative Method

Önce Safi Yurtiçi Hasılayı (SYH) hesaplayıp üzerine amortismanları ekleyebilirsiniz. Ancak bu soruda doğrudan harcama bileşenlerini toplamak daha hızlıdır.

Estimated Time:1m 30s

Question 16Question →

Bir ekonominin belirli bir faaliyet dönemine ilişkin ulusal hesaplar sisteminden elde edilen bazı veriler aşağıda milyar TL cinsinden sunulmuştur:

Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı nihai tüketim harcamaları	$1.400$
Net özel yatırım harcamaları	$450$
Amortismanlar (Sermaye aşınma payı)	$150$
Devletin mal ve hizmet alımları	$500$
Kamu transfer ödemeleri	$200$
İhracat	$350$
İthalat	$400$
Ara malı alımları	$300$

Buna göre, harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

2.300

2.450

2.550

2.650

2.750

Show answer & explanation

Answer: $2.450$

Answer

Harcama yöntemiyle GSYH, tüketim (

C

), gayrisafi yatırım (

I

), kamu harcamaları (

G

) ve net ihracatın (

NX = X - M

) toplamından oluşur ve sonuç

2.450

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH formülü

GSYH = C + I + G + (X - M)

şeklindedir. Verilenlerde tüketim (

C

)

1.400

, gayrisafi yatırım (

I

) net yatırım (

450

) ile amortismanların (

150

) toplamı olan

600

, kamu harcamaları (

G

)

500

ve net ihracat (

NX

) ihracat (

350

) ile ithalat (

400

) farkı olan

-50

'dir. Toplam hesaplandığında

1.400 + 600 + 500 - 50 = 2.450

milyar TL sonucuna ulaşılır. Transfer ödemeleri ve ara malı alımları bu hesaplamada yer almaz.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi yatırım harcamasını (

I

) hesaplayınız.

I = 450 + 150 = 600

milyar TL

Harcama yönteminde GSYH hesaplanırken net yatırım değil, amortismanları da içeren gayrisafi yatırım kullanılmalıdır.

2

Net ihracat (

NX

) değerini belirleyiniz.

NX = 350 - 400 = -50

milyar TL

Dış ticaret dengesi, ihracattan ithalatın çıkarılmasıyla bulunur; ithalat ülkeden kaynak çıkışını temsil ettiği için negatif işarete sahiptir.

3

Tüm bileşenleri GSYH formülünde yerine koyarak toplamı bulunuz.

GSYH = 1.400 (C) + 600 (I) + 500 (G) + (-50) (NX) = 2.450

milyar TL

Transfer ödemeleri ve ara malı alımları, GSYH hesaplamasına dahil edilmeyen kalemlerdir.

Key Concept

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplamasında sadece nihai mal ve hizmet alımları dikkate alınır; transfer ödemeleri ve ara mallar çifte sayımı önlemek adına dahil edilmez.

Practice More

Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'dan (GSYH) Safi Milli Hasıla'ya (SMH) geçiş için amortisman ve Net Faktör Gelirleri kavramlarını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 17Question →

Bir ekonominin $2025$ yılına ait harcama ve üretim faaliyetlerine ilişkin bazı veriler aşağıda milyar TL cinsinden verilmiştir:

Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları	$2.200$
Net Özel Yatırım Harcamaları	$600$
Amortismanlar (Yıpranma Payları)	$250$
Devletin Nihai Mal ve Hizmet Alımları	$850$
Sosyal Güvenlik Transfer Ödemeleri	$350$
İhracat Gelirleri	$400$
İthalat Giderleri	$450$
Ara Malı Alımları	$200$

Bu verilere göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

3.500

3.600

3.850

4.050

4.200

Show answer & explanation

Answer: $3.850$

Answer

Harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla değeri

3.850

milyar TL'dir.

Harcama yöntemiyle GSYH; özel tüketim (

2.200

), brüt yatırım (

600 + 250 = 850

), kamu harcamaları (

850

) ve net ihracatın (

400 - 450 = -50

) toplamından oluşur. Bu bileşenlerin toplamı olan

2.200 + 850 + 850 - 50 = 3.850

değeri doğru sonuçtur. Bu hesaplamada bir üretim karşılığı olmayan transfer ödemeleri ve çifte sayıma yol açacak olan ara malları kapsam dışı bırakılmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Harcama yöntemiyle GSYH formülünü yazmak

GSYH = C + I + G + (X - M)

Bir ekonomideki nihai harcama bileşenlerinin toplamı GSYH'yi verir.

2

Gayrisafi Yatırım (

I

) değerini hesaplamak

I = Net Yatırım + Amortismanlar = 600 + 250 = 850

milyar TL

Harcama yönteminde yatırım kaleminin brüt (gayrisafi) olması gerekir; bu yüzden aşınma payları net yatırıma eklenmelidir.

3

Net İhracat (

NX

) değerini hesaplamak

NX = İhracat - İthalat = 400 - 450 = -50

milyar TL

Dış alem dengesi, ülkeye giren gelirler ile çıkan giderlerin farkı alınarak bulunur.

4

Bileşenleri formülde yerine koymak ve dışlamaları yapmak

GSYH = 2.200 (C) + 850 (I) + 850 (G) - 50 (NX) = 3.850

milyar TL

Transfer ödemeleri üretim karşılığı olmadığı için, ara malları ise çifte sayıma neden olacağı için hesaba dahil edilmez.

Key Concept

Harcama yöntemiyle milli gelir hesaplanırken sadece nihai mal ve hizmet harcamaları dikkate alınır; transfer ödemeleri ve ara malları dışlanır, yatırımlar ise brüt (gayrisafi) olarak işleme alınır.

Hints

1

GSYH hesabında sadece cari dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin değerini temsil eden harcamaları dikkate alın.

2

Gayrisafi (Brüt) Yatırım değerini bulmak için 'Net Yatırım' ve 'Amortismanlar' kalemlerini birleştirmeniz gerektiğini unutmayın.

3

Transfer ödemelerinin ve ara malı alımlarının neden GSYH dışında tutulduğunu hatırlayarak toplama işleminden bunları hariç tutun.

Practice More

Eğer bu ekonomide dolaylı vergiler ve sübvansiyonlar verilseydi, GSYH'den faktör fiyatlarıyla Milli Gelir'e nasıl geçilirdi?

Alternative Method

Önce Safi Yurtiçi Hasıla (SYH) hesaplanıp (

C + Net I + G + NX

) üzerine amortismanlar eklenerek de aynı sonuca (

3.600 + 250 = 3.850

) ulaşılabilir.

Estimated Time:1m 30s

Question 18Question →

Bir ekonominin $2026$ yılı faaliyet dönemine ait ulusal hesaplar sisteminden elde edilen veriler aşağıda milyar TL cinsinden sunulmuştur:

Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları ( $C$ )	$2.750$
Net Özel Yatırım Harcamaları	$750$
Amortismanlar (Sermaye Aşınma Payı)	$150$
Devletin Mal ve Hizmet Alımları ( $G$ )	$1.200$
Kamu Transfer Ödemeleri	$350$
İhracat ( $X$ )	$650$
İthalat ( $M$ )	$800$
Firmaların Ara Malı Harcamaları	$450$

Buna göre, harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla ( $GSYH$ ) değeri kaç milyar TL'dir?

4.550

4.700

4.850

5.050

5.150

Show answer & explanation

Answer: $4.700$

Answer

Ekonominin harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla değeri

4.700

milyar TL'dir.

Doğru değer olan

4.700

milyar TL; tüketim harcamaları (

2.750

), gayrisafi yatırım (

750 + 150 = 900

), kamu mal ve hizmet alımları (

1.200

) ve net ihracatın (

650 - 800 = -150

) toplamından oluşmaktadır. Bu hesaplamada ara mallar ve transfer ödemeleri dışarıda bırakılmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi özel yatırım harcamalarının (

I

) hesaplanması

I = 750 + 150 = 900

milyar TL

Harcama yönteminde yatırım bileşeni, net yatırımlara amortismanların eklenmesiyle elde edilen gayrisafi yatırımı ifade eder.

2

Net ihracatın (

NX

) hesaplanması

NX = 650 - 800 = -150

milyar TL

Net ihracat, dış alem harcamalarını temsil eder ve ihracattan ithalatın çıkarılmasıyla bulunur.

3

Kamu harcamalarının (

G

) belirlenmesi

G = 1.200

milyar TL

Yalnızca mal ve hizmet alımları GSYH'ye dahil edilir; karşılıksız olan transfer ödemeleri GSYH hesabına katılmaz.

4

GSYH

formülünün uygulanması

GSYH = 2.750 + 900 + 1.200 + (-150) = 4.700

milyar TL

GSYH = C + I + G + NX

formülü uyarınca tüm nihai harcama kalemleri toplanır.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Hesaplama (

C+I+G+NX

)

Estimated Time:1m 30s

Question 19Question →

Bir ekonominin ulusal hesaplar sisteminden elde edilen aşağıdaki veriler doğrultusunda; harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değeri kaç milyar TL'dir?

İktisadi Değişken	Tutar (Milyar TL)
Hanehalkı Tüketim Harcamaları	$2.000$
Gayrisafi Özel Yatırımlar	$800$
Kamu Harcamaları (Mal ve Hizmet Alımı)	$700$
İhracat	$400$
İthalat	$550$
Amortismanlar	$150$
Sosyal Güvenlik Transfer Ödemeleri	$300$
Ara Malı Alımları	$900$

Buna göre, bu ekonomide harcama yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) kaç milyar TL'dir?

3.200

3.350

3.650

4.250

4.450

Show answer & explanation

Answer: 3.350

Answer

3.350 milyar TL

Harcama yöntemiyle GSYH; hanehalkı tüketimi (

2.000

), gayrisafi özel yatırımlar (

800

), kamu harcamaları (

700

) ve net ihracatın (

400 - 550 = -150

) toplanmasıyla elde edilir (

2.000 + 800 + 700 - 150 = 3.350

). Bu hesaplamada ara malı alımları çifte sayımı önlemek için, transfer ödemeleri ise üretim karşılığı olmadığı için dışarıda bırakılır. Gayrisafi değer arandığı için amortismanlar düşülmez.

Step-by-Step Solution

1

GSYH hesaplamasına dahil edilecek bileşenleri ve hariç tutulacak gürültü verileri belirle.

Dahil: C, Ig, G, X, M. Hariç: Amortismanlar, Transfer Ödemeleri, Ara Malı Alımları.

Harcama yöntemiyle GSYH, ekonomideki nihai birimlerin mal ve hizmetler için yaptığı harcamaların toplamıdır; transferler ve ara mallar bu kapsamda yer almaz.

2

Net İhracat (NX) değerini hesapla.

NX = İhracat (X) - İthalat (M) = 400 - 550 = -150

.

Dış alemle yapılan ticarette net katkı, ihraç edilen değerden ithal edilen değerin çıkarılmasıyla bulunur.

3

GSYH formülünü uygula:

Y = C + I_g + G + NX

.

Y = 2.000 + 800 + 700 + (-150) = 3.350

.

Gayrisafi hasıla hesaplandığı için yatırımlar gayrisafi (brüt) haliyle işleme alınır.

Key Concept

Harcama yöntemiyle GSYH hesaplanırken sadece nihai mal ve hizmet harcamaları dikkate alınır (

C+I+G+NX

); ara malları, transfer ödemeleri ve amortismanlar (gayrisafi değer için) hesaplamaya dahil edilmez.

Estimated Time:1m 30s

Question 20Question →

Bir ekonominin $2026$ yılına ait makroekonomik verileri şu şekildedir: Hanehalklarının nihai tüketim harcamaları $2.500$ milyar TL, firmaların gerçekleştirdiği net özel yatırım harcamaları $600$ milyar TL, sermaye stokundaki aşınma payı (amortismanlar) $200$ milyar TL ve devletin mal-hizmet alımları $900$ milyar TL'dir. Aynı dönemde devlet $300$ milyar TL tutarında sosyal transfer ödemesi gerçekleştirmiş; ülkenin ihracat gelirleri $350$ milyar TL iken ithalat giderleri $450$ milyar TL olarak kaydedilmiştir.

Buna göre, harcama yöntemi kullanılarak hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla ( $GSYH$ ) kaç milyar TL'dir?

3.900

4.100

4.300

4.400

4.600

Show answer & explanation

Answer: $4.100$

Answer

Harcama yöntemiyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (

GSYH

) değeri

4.100

milyar TL'dir.

Harcama yönteminde

GSYH

hesaplanırken temel formül

C+I+G+NX

şeklindedir. Burada özel tüketim harcamaları

2.500

, brüt yatırımlar (net yatırım + amortisman)

800

, kamu mal ve hizmet alımları

900

ve net ihracat (ihracat - ithalat)

-100

olarak belirlenir. Bu değerlerin toplamı

4.100

milyar TL'ye ulaşmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Gayrisafi yatırım harcamasını (

I

) hesapla.

I = 600 + 200 = 800

milyar TL

Harcama yönteminde yatırım kalemleri brüt (gayrisafi) olarak alınmalıdır; bu nedenle net yatırıma amortismanlar eklenir.

2

Net ihracat (

NX

) değerini belirle.

NX = 350 - 450 = -100

milyar TL

Net ihracat, ihracat gelirlerinden ithalat giderlerinin çıkarılmasıyla bulunur. İthalat ihracattan büyük olduğu için değer negatiftir.

3

Kamu harcamaları (

G

) bileşenini doğrula.

G = 900

milyar TL

Sadece mal ve hizmet alımları GSYH hesaplamasına dahildir. Sosyal transfer ödemeleri (

300

) bir üretim karşılığı olmadığı için bu yöntemde dikkate alınmaz.

4

Bileşenleri

GSYH = C + I + G + NX

formülüne yerleştir.

GSYH = 2.500 + 800 + 900 + (-100) = 4.100

milyar TL

Tüm nihai harcama kalemlerinin toplamı ekonomideki toplam hasılayı verir.

Key Concept

Harcama Yöntemiyle GSYH Hesaplama

Hints

1

Harcama yönteminde hangi kalemlerin 'nihai üretim' karşılığı olduğunu ve hangilerinin 'transfer' niteliğinde olduğunu ayırt etmelisiniz.

2

Yatırım harcaması olarak brüt (

gayrisafi

) rakamı kullanmalısınız. Bunun için net yatırıma amortismanları eklemeyi unutmayın.

3

Formülünüz

2.500 + (600+200) + 900 + (350-450)

şeklinde kurulmalıdır. Sosyal yardımları işleme katmayınız.

Practice More

Benzer bir soruyu 'Gelir Yöntemi' ile çözerek aradaki kavramsal farkları pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Harcama Yöntemiyle Hesaplama (C+I+G+NX)

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints