Faktör Piyasaları

Bir uzman yazılım mühendisi mevcut işinden aylık $60.000$ TL ücret almaktadır. Bu mühendisin sahip olduğu becerilerle geçebileceği en iyi alternatif işten elde edebileceği aylık gelir ($fırsat$ $maliyeti$) ise $45.000$ TL'dir. Buna göre, bu üretim faktörünün elde ettiği "ekonomik rant" ve "transfer kazancı" miktarları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Ürün piyasasında monopol (tekel) gücüne sahip olan ve işgücü piyasasında tam rekabetçi bir alıcı (fiyat kabullenici) konumunda bulunan bir firmanın, dengede olduğu noktada çalıştırdığı son işçiye ödediği ücret $80$ TL'dir. Firmanın karşı karşıya olduğu ürün talep esnekliğinin mutlak değeri $|e| = 5$ olduğuna göre, bu firmada oluşan "monopolcü sömürü" miktarı kaç TL'dir?

Hem ürün hem de faktör piyasasında tam rekabet koşullarının geçerli olduğu bir ekonomide, kısa dönemde tek değişken girdi olarak emek ($L$) kullanan bir firmanın emeğe ilişkin marjinal fiziki ürün ($MP_L$) değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Üretilen malın piyasa fiyatı $P = 40$ TL ve birim emek ücreti $w = 440$ TL ise, kârını maksimize etmek isteyen bu firmanın istihdam etmesi gereken emek miktarı kaç birimdir?

Üretim faktörlerine olan talep, o faktörlerin kullanılmasıyla üretilen nihai mallara olan talebe bağlı olduğu için "türetilmiş talep" niteliğindedir. Buna göre, Hicks-Marshall kuralları çerçevesinde, bir üretim faktörüne yönelik talebin fiyat esnekliği aşağıdakilerden hangisi gerçekleştiğinde artış gösterir?

Hicks-Marshall tarafından ortaya konulan "türetilmiş talep kuralları" uyarınca, bir üretim faktörüne yönelik talebin kendi fiyat esnekliğinin görece düşük (inelastik) olması için aşağıdaki koşullardan hangisinin sağlanması gerekir?

Pozitif eğimli bir faktör arz eğrisi ile karşı karşıya olan monopsoncu bir firmanın kârını maksimize ettiği denge noktasında; marjinal ürün hasılatı ($MRP$), marjinal faktör maliyeti ($MFC$) ve faktör fiyatı ($W$) arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

Üretim faktörlerine olan talep, bu faktörler kullanılarak üretilen nihai mallara olan talepten kaynaklandığı için "türetilmiş talep" olarak adlandırılır. Bu bağlamda, bir firmanın ürettiği nihai malın fiyat talep esnekliği yüksekse, bu malın üretiminde kullanılan girdilerin (faktörlerin) talep esnekliği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Ürettiği malı piyasada monopol (tekel) konumunda satan bir işletme, üretim sürecinde ihtiyaç duyduğu işgücü faktörünü tam rekabet piyasasından (ücreti veri alarak) temin etmektedir. İşletmenin kâr maksimizasyonunu sağladığı denge düzeyinde ürünün satış fiyatı $100$ TL, marjinal hasılatı ($MR$) $80$ TL ve emeğin marjinal fiziki ürünü ($MP_L$) $3$ birimdir. Bu verilere göre, söz konusu firma için 'monopolcü sömürü' miktarı kaç TL'dir?

Hicks-Marshall tarafından geliştirilen "Türetilmiş Talep Kuralları" çerçevesinde, bir üretim faktörüne olan talebin kendi fiyat esnekliği üzerinde çeşitli değişkenler rol oynamaktadır.

Buna göre, üretim sürecinde kullanılan diğer üretim faktörlerinin arz esnekliğinin ($E_s$) artması, incelenen üretim faktörünün talep esnekliğini nasıl etkiler?

Bireysel işgücü arz eğrisinin belirli bir ücret eşiğinden sonra geriye bükülerek negatif eğim alması, boş zamanın normal bir mal olduğu varsayımı altında aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Ürün piyasasında tam rekabet koşullarında faaliyet gösteren bir firma için emeğin marjinal ürün değeri ($VMP_L$) ile marjinal ürün hasılatı ($MRP_L$) arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bireysel işgücü arzı teorisine göre, ücret oranındaki bir artışın boş zamanın fırsat maliyetini yükseltmesine rağmen, bireyin daha az çalışmayı tercih ederek işgücü arz eğrisinin geriye bükülmesine (negatif eğim almasına) neden olan temel iktisadi mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bir işletmenin üretim sürecinde kullandığı emek miktarı ($L$), bu emeğe bağlı elde edilen toplam ürün ($Q$) ve ürünün piyasa satış fiyatı ($P$) arasındaki ilişki aşağıdaki tabloda sunulmuştur. İşletme ürün piyasasında monopol gücüne sahiptir.

Buna göre, işletmenin istihdam ettiği emek miktarını $3$ birimden $4$ birime çıkarması durumunda, emeğin marjinal ürün hasılatı ($MRP_L$) kaç TL olur?

Savunma sanayisinde belirli bir teknolojiye sahip tek bir üretici firma ile bu teknolojiyi talep eden tek bir alıcı kurumun (devlet) karşı karşıya geldiği piyasa yapısına "iki yanlı tekel" (bilateral monopol) adı verilmektedir.

Buna göre, iki yanlı tekel piyasasında fiyatın oluşumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hem ürün hem de faktör piyasasında tam rekabet koşullarının geçerli olduğu bir ekonomide, kâr maksimizasyonunu hedefleyen bir firmanın optimum faktör (emek) kullanım miktarını belirleyen temel denge koşulu aşağıdakilerden hangisidir?

Bir firmanın üretim sürecinde kullandığı emek faktörünün marjinal fiziki ürünü ($MP_L$) $12$ birimdir. Ürün piyasasında monopolcü bir yapıda faaliyet gösteren bu işletme, ürettiği malı birim başına $20$ TL'den satmaktadır. İşletmenin sattığı son birimden elde ettiği marjinal hasılat ($MR$) $15$ TL olduğuna göre, bu firma için emeğin marjinal ürün değeri ($VMP_L$) ve marjinal ürün hasılatı ($MRP_L$) değerleri aşağıdakilerden hangisidir?

Bir firmanın ürün piyasasında karşı karşıya olduğu talep eğrisinin fiyat esnekliği mutlak değerce $e = 2$, üretimde kullandığı işgücü faktörünün arz esnekliği ise $e_s = 1$ olarak hesaplanmıştır. Bu firma hem ürün piyasasında monopol hem de faktör piyasasında monopson gücüne sahipse; kâr maksimizasyonunun sağlandığı denge düzeyinde toplam sömürü ($VMP - w$) içerisinde monopolcü sömürünün ($VMP - MRP$) payı yüzde kaçtır?

Bir üretim faktörünün arz esnekliğinin sonsuz ($e_s = \infty$) olduğu, yani faktör arzının tam esnek olduğu bir durumda, faktör sahibine ödenen toplam bedelin tamamı aşağıdakilerden hangisini temsil eder?

Böhm-Bawerk'in Faiz (Agio) Teorisi'ne göre, faizin ortaya çıkma nedenlerinden biri olan 'dolaylı (roundabout) üretim yöntemlerinin doğrudan üretim yöntemlerine göre daha verimli olması ancak daha fazla zaman gerektirmesi' durumu, teoride aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaktadır?

Ürün piyasasında monopol gücüne sahip bir işletmede, üretimde kullanılan emek faktörünün marjinal fiziki ürünü ($MP_L$) $10$ birimdir. Bu işletmenin ürettiği malın piyasa satış fiyatı ($P$) $50$ TL ve marjinal hasılatı ($MR$) $40$ TL'dir.

Buna göre, emeğin marjinal ürün değeri ($VMP_L$) ve marjinal ürün hasılatı ($MRP_L$) değerleri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?