Examkin

TCMB Analitik Bilançosu

12 questions

Question 1Question →

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Analitik Bilançosu'nun temel yapısı göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bilançonun "Aktif" (Varlıklar) tarafında yer alan kalemlerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Dış Varlıklar

Answer

Dış Varlıklar, TCMB Analitik Bilançosu'nun aktif (varlıklar) tarafında yer alan temel kalemlerden biridir.
TCMB Analitik Bilançosu'nda 'Dış Varlıklar' kalemi, bankanın altın ve yabancı para cinsinden sahip olduğu değerleri (rezervleri) temsil ettiği için bilançonun Aktif (Varlıklar) tarafında yer alan en önemli kalemdir.

Step-by-Step Solution

1
TCMB Analitik Bilançosu'nun temel bölümlerini hatırla.
Bilanço; Aktif (Varlıklar) ve Pasif (Yükümlülükler) olmak üzere iki ana kısımdan oluşur.
Kalemlerin yerini belirlemek için önce bilançonun genel yapısını bilmek gerekir.
2
Aktif tarafındaki ana kalemleri sınıflandır.
Aktif tarafta temel olarak 'Dış Varlıklar' (altın ve döviz rezervleri) ve 'İç Varlıklar' (kamu ve bankacılık sektörüne açılan krediler) yer alır.
Seçenekler arasında bu kategorilere giren kalemi bulmak çözüm için esastır.
3
Pasif tarafındaki ana kalemleri sınıflandır.
Pasif tarafta 'Dış Yükümlülükler' ve 'Merkez Bankası Parası' (Emisyon, Bankalar Mevduatı, Kamu Mevduatı vb.) yer alır.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu teyit etmek için pasif kalemleri ayıklamak gerekir.
4
Doğru kalemi işaretle.
Dış Varlıklar bir varlık kalemi olduğu için aktif taraftadır.
Altın ve döviz rezervleri Merkez Bankası'nın mülkiyetindeki değerlerdir.

Key Concept

TCMB Analitik Bilançosu'nun Aktif ve Pasif Ayrımı

Hints

1
Merkez Bankası'nın sahip olduğu değerler (varlıklar) aktifte, piyasaya olan borçları ise pasifte yer alır.
2
Altın ve döviz rezervleri, Merkez Bankası'nın en temel varlık kalemidir.
3
Seçenekler arasında emisyon ve mevduatlar her zaman pasif taraftaki Merkez Bankası Parası'nın (Rezerv Para) bileşenleridir.

Practice More

TCMB'nin açık piyasa işlemleri yoluyla piyasadan tahvil alması durumunda bilançonun her iki tarafındaki değişimi analiz eden bir soruya göz atabilirsiniz.

Alternative Method

Pasif taraftaki Rezerv Para bileşenlerini (Emisyon + Mevduatlar + Fonlar) ezberleyerek, bu grupta olmayan kalemi eleme yöntemiyle de bulabilirsiniz.
Estimated Time:40s
Question 2Question →

Aşağıdaki tabloda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Analitik Bilançosu'nun pasif (yükümlülükler) yapısı özetlenmiştir:

Pasif Kalemleri
I. Rezerv Para
-- Emisyon
-- Bankalar Mevduatı
-- Fon Hesapları
-- Banka Dışı Kesim Mevduatı
II. Diğer Merkez Bankası Parası Kalemleri
-- Açık Piyasa İşlemleri (APİ)
-- [ ? ]
III. Merkez Bankası Parası (I + II)

Buna göre, tablodaki soru işareti yerine aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Kamu Mevduatı

Answer

Soru işareti yerine 'Kamu Mevduatı' getirilmelidir.
TCMB Analitik Bilançosu'nda Merkez Bankası Parası şu formülle hesaplanır: Merkez Bankası Parası=Rezerv Para+Dig˘er Merkez Bankası ParasıMerkez\ Bankası\ Parası = Rezerv\ Para + Diğer\ Merkez\ Bankası\ Parası. 'Diğer Merkez Bankası Parası' başlığı altında ise Açık Piyasa İşlemleri ve Kamu Mevduatı kalemleri yer alır. Bu nedenle boşluğa Kamu Mevduatı gelmelidir.

Step-by-Step Solution

1
TCMB Analitik Bilançosu'nun pasif tarafındaki hiyerarşik yapıyı analiz edin.
Pasif tarafın temel olarak 'Merkez Bankası Parası'ndan oluştuğu ve bunun da 'Rezerv Para' ile 'Diğer Merkez Bankası Parası Kalemleri' toplamına eşit olduğu görülür.
Bilançonun toplulaştırılmış kalemleri arasındaki matematiksel ilişkiyi kurmak gerekir.
2
'Diğer Merkez Bankası Parası Kalemleri' grubuna ait alt kalemleri hatırlayın.
Bu grup; Açık Piyasa İşlemleri (APİ) borçları ve Kamu (Hazine) Mevduatı'ndan oluşmaktadır.
TCMB'nin kendi tanımladığı analitik formatta bu kalemler spesifik bir grup oluşturur.
3
Seçeneklerdeki kalemlerin aktif/pasif ayrımını yapın.
Dış Varlıklar ve İç Varlıklar aktif kalemi iken; Emisyon ve Bankalar Mevduatı zaten Rezerv Para içinde yer alan pasif kalemleridir.
Hatalı kategorizasyonları eleyerek doğru bileşene ulaşmak için bu ayrım kritiktir.

Key Concept

TCMB Analitik Bilançosu Pasif Yapısı

Hints

1
Merkez Bankası Parası'nın iki ana bileşeni olduğunu ve bunlardan birinin Rezerv Para olduğunu düşünün.
Estimated Time:1m 15s
Question 3Question →

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) bankacılık sistemine reeskont kredisi kullandırarak likidite aktarması durumunda, TCMB Analitik Bilançosu kalemlerinde meydana gelecek değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Aktif tarafta yer alan İç Varlıklar kalemi artarken, pasif tarafta yer alan Rezerv Para kalemi de artış gösterir.

Answer

Aktif tarafta yer alan İç Varlıklar kalemi artarken, pasif tarafta yer alan Rezerv Para kaleminin de artması doğrudur.
Merkez Bankası'nın ticari bir bankaya reeskont kredisi vermesi, MB'nin o bankadan bir alacak elde etmesi (Varlık/Aktif artışı) ve karşılığında bankanın MB'deki hesabına para yatırması (Yükümlülük/Pasif artışı) demektir. TCMB Analitik Bilançosu terminolojisinde reeskont kredileri 'İç Varlıklar' içinde, bankaların MB nezdindeki mevduatları ise 'Rezerv Para' içinde yer alır. Bu nedenle her iki kalem de aynı anda artış gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Reeskont kredisinin niteliğini belirlemek
Merkez Bankası'nın bankalara verdiği reeskont kredisi, bankadan olan bir alacak olduğu için 'Aktif' tarafta ve yerli para cinsinden bir işlem olduğu için 'İç Varlıklar' altında sınıflandırılır.
Merkez Bankası bilançosunda varlıklar (aktif) kısmında yer alan iç varlıklar, reeskont kredileri ve açık piyasa işlemleri gibi kalemleri içerir.
2
Likidite aktarımının pasif üzerindeki etkisini analiz etmek
Banka bu krediyi kullandığında, ilgili tutar bankanın Merkez Bankası nezdindeki serbest mevduat hesabına geçer. Bu durum 'Pasif' taraftaki 'Rezerv Para' (özellikle Bankalar Mevduatı) kalemini artırır.
Merkez Bankası'nın piyasaya likidite sağlaması, yükümlülüklerindeki parasal kalemlerin artması anlamına gelir.
3
Genel bilanço etkisini değerlendirmek
Aktifteki 'İç Varlıklar' artarken pasifteki 'Rezerv Para' artar, sonuç olarak bilanço toplamı büyür.
Çift taraflı kayıt sistemi gereği, bir varlık artışı ya başka bir varlığı azaltır ya da bir yükümlülüğü artırır; bu senaryoda yükümlülük artmaktadır.

Key Concept

TCMB Analitik Bilançosu'nda operasyonel işlemlerin (reeskont, APİ vb.) bilanço kalemleri ve parasal büyüklükler üzerindeki etkisi.

Practice More

Merkez Bankası'nın doğrudan bir kamu kağıdı satın alması (doğrudan alım) durumunda bilançonun 'Nakit İşlemler' ve 'Emisyon' kalemlerindeki değişimi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 4Question →

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) döviz kurlarında gözlenen aşırı oynaklığı azaltmak amacıyla piyasaya doğrudan döviz satışı yaparak müdahalede bulunduğu bir senaryoda, TCMB Analitik Bilançosu kalemlerinde meydana gelecek değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Aktif kalemlerden 'Dış Varlıklar' azalırken, pasif taraftaki 'Merkez Bankası Parası' azalır.

Answer

Merkez Bankası'nın döviz satışı yapması durumunda aktifte yer alan dış varlıklar azalırken, karşılığında toplanan yerli para nedeniyle pasifteki Merkez Bankası Parası azalır.
TCMB Analitik Bilançosu'nda 'Dış Varlıklar' aktifte, 'Merkez Bankası Parası' (rezerv para ve diğer kalemler) pasifte yer alır. Döviz satışı yapıldığında aktifteki rezervler azalırken, piyasadan çekilen yerli para pasif yükümlülükleri de aynı oranda azaltarak bilançoyu daraltır.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin aktif taraftaki etkisini belirle.
TCMB döviz rezervlerini (altın ve döviz) sattığı için Aktif taraftaki 'Dış Varlıklar' kalemi azalır.
Döviz satışı, bankanın sahip olduğu yabancı varlıkların elden çıkarılması anlamına gelir.
2
İşlemin pasif taraftaki (ödeme) etkisini belirle.
Piyasadaki aktörler dövizi satın almak için TCMB'ye Türk Lirası (TLTL) öderler. Bu durum pasifteki 'Merkez Bankası Parası' (Emisyon veya Bankalar Mevduatı) kalemini azaltır.
Piyasadan çekilen yerli para, Merkez Bankası'nın piyasaya olan yükümlülüğünü azaltır.
3
Bilanço dengesini kontrol et.
Aktif ve Pasif taraflar aynı oranda azaldığı için bilanço toplam büyüklüğü küçülür.
Çift taraflı kayıt sistemi gereği aktifteki azalış pasifteki azalışla dengelenmelidir.

Key Concept

TCMB Analitik Bilançosu'nda döviz müdahalelerinin likidite üzerindeki etkisi

Hints

1
TCMB'nin piyasaya bir varlık (döviz) satması durumunda, karşılığında ne aldığını ve bu aldığının bilançonun hangi tarafında olduğunu düşünün.

Practice More

Benzer bir mantıkla, TCMB'nin piyasadan döviz satın alması (Döviz Alım İhalesi) durumunda bilançonun nasıl etkileneceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 5Question →

TCMB Analitik Bilançosu'nun yükümlülükler (pasif) tarafında yer alan "Merkez Bankası Parası", temel olarak "Rezerv Para" ve "Diğer Merkez Bankası Parası" başlıklarından oluşmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi "Rezerv Para" kaleminin bir bileşeni değildir?

Show answer & explanation

Answer: Açık Piyasa İşlemleri

Answer

Açık Piyasa İşlemleri, Rezerv Para içerisinde değil, Diğer Merkez Bankası Parası başlığı altında yer alır.
TCMB Analitik Bilançosu'na göre "Merkez Bankası Parası" iki ana gruptan oluşur: Rezerv Para ve Diğer Merkez Bankası Parası. Rezerv Para; emisyon, bankalar mevduatı, fonlar ve banka dışı kesim mevduatını kapsar. Açık Piyasa İşlemleri (APİ) ise Kamu Mevduatı ile birlikte "Diğer Merkez Bankası Parası" kategorisinde yer almaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Merkez Bankası Parası bileşenlerini tanımla.
Merkez Bankası Parası = Rezerv Para + Diğer Merkez Bankası Parası.
Analitik bilançonun pasif yapısını anlamak için ana kategorilerin ayrıştırılması gerekir.
2
Rezerv Para kalemlerini listele.
Rezerv Para = Emisyon + Bankalar Mevduatı + Fonlar + Banka Dışı Kesim Mevduatı.
Soru kökünde sorulan Rezerv Para'nın kapsamını belirlemek için standart bileşenler hatırlanmalıdır.
3
Diğer Merkez Bankası Parası kalemlerini belirle.
Diğer MB Parası = Açık Piyasa İşlemleri + Kamu Mevduatı.
Seçeneklerdeki kalemin hangi ana başlık altında olduğunu tespit etmek için karşılaştırma yapılır.

Key Concept

TCMB Analitik Bilanço Pasif Yapısı

Practice More

TCMB'nin piyasadan ters repo ile likidite çekmesinin 'Açık Piyasa İşlemleri' ve 'Merkez Bankası Parası' üzerindeki etkisini inceleyen bir soru çözülebilir.
Estimated Time:50s
Question 6Question →

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) likidite yönetim stratejisi çerçevesinde, piyasadaki likidite fazlasını çekmek amacıyla bankacılık sistemiyle "ters repo" işlemi gerçekleştirmesi durumunda, TCMB Analitik Bilançosu'ndaki değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Rezerv para bileşeni olan bankalar mevduatı azalırken, Diğer Merkez Bankası Parası kalemi altındaki Açık Piyasa İşlemleri artar; toplam Merkez Bankası Parası ise değişmez.

Answer

Rezerv para bileşeni olan bankalar mevduatı azalırken, Diğer Merkez Bankası Parası kalemi altındaki Açık Piyasa İşlemleri artar; toplam Merkez Bankası Parası ise değişmez.
Ters repo işlemi sonucunda bankacılık sisteminden likidite çekildiği için bankaların TCMB nezdindeki mevduatları azalır; ancak bu işlem karşılığında TCMB'nin bilançosunda piyasaya olan APİ borçları (Diğer Merkez Bankası Parası) artar. Analitik bilançoda Merkez Bankası Parası, Rezerv Para ve Diğer Merkez Bankası Parası'nın toplamından oluştuğu için, bu iki alt kalem arasındaki zıt yönlü değişim toplam Merkez Bankası Parası'nı değiştirmez.

Step-by-Step Solution

1
Ters repo işleminin niteliğini belirle.
Ters repo, Merkez Bankası'nın piyasaya menkul kıymet satıp karşılığında bankacılık sisteminden nakit çekmesidir (likidite emilimi).
İşlemin bilançonun hangi yönünde (daraltıcı/genişletici) etki yapacağını anlamak için gereklidir.
2
Pasif taraftaki kalemlerin değişimini analiz et.
Bankaların TCMB nezdindeki mevduatları (Rezerv Para içinde) azalır. TCMB'nin piyasaya olan APİ borçları (Diğer MB Parası içinde) artar.
Likidite çekilmesi banka rezervlerini azaltırken, işlemin muhasebeleştirildiği APİ kalemini artırır.
3
Merkez Bankası Parası (MBP) toplamını değerlendir.
MBP=RezervPara+Dig˘erMBParasıMBP = Rezerv Para + Diğer MB Parası formülüne göre, bir kalem azalırken diğeri aynı oranda arttığı için toplam MBP değişmez.
Analitik bilançonun hiyerarşik yapısı gereği MBP büyüklüğünün korunduğunu doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

TCMB Analitik Bilançosu'nda Merkez Bankası Parası'nın (MBP) hiyerarşik yapısı ve Açık Piyasa İşlemlerinin (APİ) bu yapı içindeki yeri.
Question 7Question →

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Analitik Bilançosu'nun 'Aktif' (Varlıklar) kısmında yer alan 'Dış Varlıklar' kalemi, temel olarak aşağıdakilerden hangisini kapsamaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Merkez Bankası'nın sahip olduğu altın ve döviz rezervlerini

Answer

Merkez Bankası'nın sahip olduğu altın ve döviz rezervlerini kapsayan seçenek doğrudur.
TCMB Analitik Bilançosu'nda 'Dış Varlıklar' kalemi, Merkez Bankası'nın altın rezervleri ile konvertibl yabancı paraları ve bunlara dayalı varlıklarını içerir. Bu kalem, ülkenin dış rezerv pozisyonunu yansıtan temel aktif kalemidir.

Step-by-Step Solution

1
TCMB Analitik Bilançosu'nun temel yapısını hatırla.
Bilanço; Aktif (Varlıklar) ve Pasif (Yükümlülükler) olmak üzere iki ana kısımdan oluşur.
Kalemlerin hangi tarafta yer aldığını belirlemek ilk adımdır.
2
Aktif kalemleri kendi içinde gruplandır.
Aktif kalemler; Dış Varlıklar ve İç Varlıklar olarak ikiye ayrılır.
Dış ve iç ayrımı, varlığın kaynağını anlamayı sağlar.
3
Dış Varlıklar kaleminin tanımını analiz et.
Dış Varlıklar, Merkez Bankası'nın uluslararası standartlardaki altın ve döviz rezervlerini ifade eder.
Bu kalem ülkenin dış ödeme gücünü ve döviz likiditesini gösterir.

Key Concept

TCMB Analitik Bilançosu'nda Dış Varlıklar, temel olarak altın ve döviz rezervlerinden oluşur ve bilançonun aktif tarafının en büyük kalemidir.

Hints

1
Bir varlığın 'dış' varlık sayılması için uluslararası kabul görmüş bir ödeme aracı olması gerekir.
2
Bilanço aktifinde yer alan kalemler Merkez Bankası'nın sahip olduğu varlıkları; pasifindekiler ise borçlarını gösterir.

Practice More

Net Dış Varlıklar ve Net İç Varlıklar toplamının Merkez Bankası Parasına eşit olduğu özdeşliği inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 8Question →

Bir ekonomide Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Analitik Bilançosu'na ait bazı kalemlerin değerleri aşağıda (milyon TL cinsinden) verilmiştir:

Bilanço KalemiTutar (Milyon TL)
Emisyon300300
Bankalar Mevduatı (TL)450450
Fon Hesapları4040
Banka Dışı Kesim Mevduatı1010
Bankalar Mevduatı (YP)150150
Kamu Mevduatı (YP)5050
Kamu Mevduatı (TL)100100
Dış Yükümlülükler200200

Bu verilere göre, ilgili dönemde TCMB Analitik Bilançosu'nda yer alan "Merkez Bankası Parası" (MBP) toplamı kaç milyon TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 10001000

Answer

Verilen kalemler kullanılarak yapılan hesaplama sonucunda Merkez Bankası Parası toplamı 10001000 Milyon TL olarak bulunur.
Merkez Bankası Parası (MBP), iki ana bileşenden oluşur: Rezerv Para ve Diğer Merkez Bankası Parası. Rezerv Para; emisyon (300300), bankalar mevduatı-TL (450450), fon hesapları (4040) ve banka dışı kesim mevduatının (1010) toplamı olan 800800 Milyon TL'dir. Diğer Merkez Bankası Parası ise bankaların yabancı para mevduatları (150150) ve kamu kesiminin yabancı para mevduatlarının (5050) toplamı olan 200200 Milyon TL'dir. İkisinin toplamı 10001000 Milyon TL etmektedir. Kamu Mevduatı (TL) ve Dış Yükümlülükler bu toplamın dışındadır.

Step-by-Step Solution

1
Rezerv Para (Reserve Money) kalemlerini toplayınız.
300(Emisyon)+450(BankalarTL)+40(Fon)+10(BankaDıs\cı)=800300 (Emisyon) + 450 (Bankalar TL) + 40 (Fon) + 10 (Banka Dışı) = 800 Milyon TL
Rezerv para, merkez bankasının en likit yükümlülüklerini kapsayan temel parasal büyüklüktür.
2
Diğer Merkez Bankası Parası (Other Central Bank Money) kalemlerini belirleyip toplayınız.
150(BankalarYP)+50(KamuYP)=200150 (Bankalar YP) + 50 (Kamu YP) = 200 Milyon TL
TCMB Analitik Bilançosu'nda yabancı para cinsinden mevduatlar bu kategori altında izlenir.
3
Merkez Bankası Parası (MBP) toplamına ulaşmak için bulduğunuz iki büyüklüğü toplayınız.
800(RezervPara)+200(Dig˘erMBParası)=1000800 (Rezerv Para) + 200 (Diğer MB Parası) = 1000 Milyon TL
MBP, bilançonun pasifinde Rezerv Para ve Diğer MB Parası'nın toplamından oluşur.

Key Concept

TCMB Analitik Bilançosu'nda Merkez Bankası Parası'nın (MBP) kapsamı ve Kamu Mevduatı (TL) ayrımı.

Practice More

Kamu Mevduatı (TL) hesabındaki bir artışın 'Net İç Varlıklar' üzerindeki etkisini analiz ederek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 9Question →

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Analitik Bilançosu'nda, döviz kurlarında meydana gelen değişimlerin (kur artışı veya azalışı) 'Parasal Taban' (HH) büyüklüğü üzerinde doğrudan bir değişim yaratmasını engellemek amacıyla kullanılan dengeleyici kalem aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Değerleme Hesabı

Answer

Döviz kurlarındaki değişimin Parasal Taban üzerindeki etkisini nötralize eden kalem 'Değerleme Hesabı'dır.
Değerleme Hesabı, döviz kuru hareketlerinin Merkez Bankası bilançosundaki 'Dış Varlıklar' kalemi üzerinde yarattığı TL bazlı değer değişimlerini dengelemek için kullanılan bir 'düzenleyici' (offsetting) kalemdir. Kur arttığında Dış Varlıklar'ın TL değeri yükselir; ancak bu bir para basma işlemi olmadığı için Rezerv Para'nın sabit kalması gerekir. Bu durum, İç Varlıklar içerisinde yer alan Değerleme Hesabı ile dengelenerek kurun likidite üzerindeki etkisi nötralize edilir.

Step-by-Step Solution

1
Kur değişiminin etkisini analiz et
Döviz kurları arttığında, TCMB'nin elindeki döviz rezervlerinin (Dış Varlıklar) TL karşılığı artar.
Bilançoda kalemlerin TL cinsinden ifade edilmesi zorunluluğu vardır.
2
Parasal etkiyi değerlendir
Bu artış piyasaya likidite çıkışı veya piyasadan varlık alımı yoluyla gerçekleşmediği için 'parasal' bir genişleme değildir.
Sadece kur farkından kaynaklanan muhasebesel bir değer artışıdır.
3
Dengeleyici kalemi belirle
Dış Varlıklar'daki bu muhasebesel artış, Aktif taraftaki 'İç Varlıklar' altında yer alan 'Değerleme Hesabı' ile ters yönde dengelenir.
Bilançonun Aktif-Pasif dengesini korurken Rezerv Para'nın (Pasif) değişmemesini sağlamak gerekir.

Key Concept

TCMB Analitik Bilançosu'nda Değerleme Hesabı ve Nötralizasyon
Estimated Time:1m 15s
Question 10Question →

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) piyasaya Türk lirası likiditesi sağlamak amacıyla kesin alım (outright purchase) yöntemiyle Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) satın alması durumunda, TCMB Analitik Bilançosu'nda meydana gelecek değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Aktif taraftaki "Açık Piyasa İşlemleri" kalemi artarken, pasif taraftaki "Rezerv Para" kalemi artar.

Answer

Aktif taraftaki Açık Piyasa İşlemleri kalemi artarken, pasif taraftaki Rezerv Para kalemi artar.
TCMB'nin piyasadan kesin alım yoluyla DİBS satın alması, bankanın sahip olduğu menkul kıymet stokunu artırır. Bu durum Analitik Bilanço'nun Aktif tarafında bulunan 'İç Varlıklar' altındaki 'Açık Piyasa İşlemleri' kaleminde bir artışa yol açar. Bu varlığın satın alınması için bankacılık sistemine ödenen Türk lirası ise bankaların Merkez Bankası nezdindeki serbest mevduatlarını artıracağından, Pasif tarafta yer alan 'Rezerv Para' ana kalemi de aynı oranda artar.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin türünü ve yönünü belirleme
TCMB piyasadan tahvil (DİBS) alıyor, bu bir varlık artışıdır.
Merkez bankaları piyasaya likidite vermek için varlık satın alırlar.
2
İşlemin bilançodaki kalemini tespit etme
DİBS alımı, 'İç Varlıklar' ana grubu altındaki 'Açık Piyasa İşlemleri' (APİ) kaleminde izlenir.
Analitik bilanço formatında menkul kıymet portföyü bu başlık altında yer alır.
3
Karşılık gelen pasif kalemi belirleme
Satın alınan tahvilin bedeli bankacılık sistemine aktarıldığı için 'Rezerv Para' (veya bankalar mevduatı) artar.
Varlık artışı (Aktif), bir yükümlülük artışı (Pasif) ile dengelenmelidir.

Key Concept

Açık Piyasa İşlemlerinin Bilanço Etkisi

Hints

1
Merkez Bankası bir varlık satın aldığında bilançonun hangi tarafı (Aktif/Pasif) artar?
2
DİBS alımları analitik bilançoda hangi başlık altında takip edilir? (İç Varlıklar mı, Dış Varlıklar mı?)
3
Kesin alım işlemi piyasaya para enjekte ettiği için pasif taraftaki Rezerv Para kalemi artış yönünde etkilenmelidir.

Practice More

TCMB'nin piyasadan likidite çekmek için 'Ters Repo' yapması durumunda bilançoda hangi kalemlerin azalacağını düşününüz.

Alternative Method

Muhasebe mantığıyla düşünürsek: Borç: Açık Piyasa İşlemleri (Varlık artışı), Alacak: Bankalar Mevduatı (Yükümlülük artışı).
Estimated Time:1m 15s
Question 11Question →

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMBTCMB) Analitik Bilançosu'nun temel yapısı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bilançonun "Pasif" (Yükümlülükler) tarafında yer alan kalemlerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Emisyon

Answer

Dolaşımdaki banknotları ifade eden Emisyon kalemi, bilançonun Pasif tarafında yer alır.
Emisyon, piyasaya çıkarılan ve dolaşımda olan banknot miktarını ifade eder. Merkez Bankası tarafından basılan bu paralar, bankanın topluma olan bir yükümlülüğünü temsil ettiği için bilançonun Pasif (Yükümlülükler) tarafında, "Merkez Bankası Parası" ana kalemi altında gösterilir.

Step-by-Step Solution

1
Analitik Bilançonun temel bölümlerini tanımlayın.
Bilanço; Aktif (Varlıklar) ve Pasif (Yükümlülükler) olmak üzere iki ana taraftan oluşur.
Kalemlerin bilançodaki yerini doğru tespit etmek için temel muhasebe mantığını kurmak gerekir.
2
Seçeneklerdeki kalemleri Aktif/Pasif ayrımına göre sınıflandırın.
Dış Varlıklar, Reeskont Kredileri ve Hazine Borçları Merkez Bankası'nın haklarını/alacaklarını (Aktif) temsil ederken; Emisyon bir borcu/yükümlülüğü (Pasif) temsil eder.
Merkez Bankası bastığı her banknot karşılığında piyasaya karşı borçlanmış sayılır.
3
Doğru sınıflandırmayı onaylayın.
Emisyon kalemi, Pasif taraftaki "Merkez Bankası Parası" grubunun bir alt bileşenidir.
Yükümlülük olan tek kalem Emisyon'dur.

Key Concept

TCMBTCMB Analitik Bilançosu'nun Aktif ve Pasif kalemlerinin temel ayrımı.

Practice More

Analitik bilançoda yer alan 'Rezerv Para' bileşenlerini (Emisyon, Bankalar Mevduatı vb.) inceleyerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 12Question →

TCMBTCMB Analitik Bilançosu'nda pasif tarafın sınıflandırılmasında kullanılan 'Merkez Bankası Parası' (MBMB Parası) toplamı, 'Rezerv Para' toplamından daha geniş kapsamlı bir parasal büyüklüktür. Buna göre, 'Rezerv Para' büyüklüğünden 'Merkez Bankası Parası' büyüklüğüne ulaşmak için Rezerv Para'ya eklenmesi gereken bilanço kalemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kamu Mevduatı

Answer

Merkez Bankası Parası büyüklüğüne ulaşmak için Rezerv Para kalemine Kamu Mevduatı eklenmelidir.
Merkez Bankası Parası, Rezerv Para ile Kamu Mevduatı'nın toplamından oluşur. Rezerv Para; emisyon, bankaların mevduatları, fon hesapları ve banka dışı kesimin mevduatlarını kapsarken; bu toplama kamu kesiminin (hazine vb.) mevduatları da eklendiğinde daha geniş bir yükümlülük tanımı olan Merkez Bankası Parası'na ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
TCMBTCMB Analitik Bilançosu'nun pasif tarafındaki hiyerarşik yapıyı analiz edin.
Pasif tarafın 'Rezerv Para' ve 'Merkez Bankası Parası' gibi farklı likidite derecelerine göre gruplandığı görülür.
Parasal taban ve merkez bankası yükümlülüklerinin kapsamını anlamak için gereklidir.
2
'Rezerv Para' (RPRP) bileşenlerini tanımlayın.
RP=Emisyon+Bankalar Mevduatı+Fon Hesapları+Banka Dıs¸ı Kesim MevduatıRP = \text{Emisyon} + \text{Bankalar Mevduatı} + \text{Fon Hesapları} + \text{Banka Dışı Kesim Mevduatı}.
Taban paranın kapsamını belirlemek için kullanılır.
3
'Merkez Bankası Parası' (MBPMBP) formülünü uygulayın.
MBP=RP+Kamu MevduatıMBP = RP + \text{Kamu Mevduatı}.
İki büyüklük arasındaki matematiksel ve tanımsal ilişkiyi kurmak için gereklidir.
4
Aradaki farkı teşhis edin.
Farkın 'Kamu Mevduatı' olduğu sonucuna varılır.
Soruda istenen eklenmesi gereken kalemi belirlemek için son adımdır.

Key Concept

TCMB Analitik Bilançosu Pasif Grupları

Hints

1
Bilançonun pasif tarafındaki yükümlülüklerin likidite derecesine göre nasıl katmanlandığını hatırlayın.
2
Rezerv Para'nın kapsamı ile Merkez Bankası Parası'nın kapsamını karşılaştırın; hangisi kamu mevduatlarını içerir?

Practice More

Benzer bir mantıkla 'Net İç Varlıklar'ın nasıl hesaplandığını (MB Parası - Dış Varlıklar Net) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
TCMB Analitik Bilançosu Practice Questions — KPSS İktisat | Examkin