Examkin

Para Çeşitleri (Mal, Temsili, Kaydi Para)

11 questions

Question 1Question →

Modern finansal sistemde paranın farklı türleri, hem iktisadi özellikleri hem de yaratılma süreçleri bakımından birbirinden ayrılmaktadır. Bir bankanın mevduat kabul etmesi ve kredi açması süreciyle dolaşıma giren fiziksel olmayan ödeme araçları ile banka kasalarında saklanan kıymetli madenlerin sahipliğini temsil eden belgeler arasındaki temel farka dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Fiziksel olmayan bu araçlar bankacılık sisteminin bir yükümlülüğü (kaydi para) niteliğindeyken, maden sahipliğini temsil eden belgeler doğrudan bir emtia karşılığına (temsili para) dayanmaktadır.

Answer

Fiziksel olmayan araçların bankacılık sistemi yükümlülüğü (kaydi para) olması, maden belgelerinin ise emtia karşılığına (temsili para) dayanması doğrudur.
Doğru ifade, kaydi paranın bankacılık sisteminin kredi açma faaliyeti sonucunda bir yükümlülük (pasif) olarak yaratıldığını, temsili paranın ise bankada saklanan fiziki kıymetli madenlerin bir nevi 'makbuzu' niteliğinde olup tam bir emtia karşılığına dayandığını belirtmektedir. Kaydi para modern kredi sisteminin, temsili para ise emtia para sisteminden kağıt paraya geçişin bir aşamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki para tanımlarını analiz etmek.
İlk tanımın 'kaydi para', ikinci tanımın ise 'temsili para' olduğu saptanmıştır.
Banka kredisiyle oluşan fiziksel olmayan araçlar kaydi parayı; maden karşılığı belgeler ise temsili parayı tanımlar.
2
Kaydi paranın iktisadi mahiyetini belirlemek.
Kaydi paranın ticari bankaların bilançosunda bir pasif kalem (yükümlülük) olduğu belirlenmiştir.
Bankalar kredi açtığında müşterinin vadesiz mevduat hesabına kayıt girer, bu banka için bir borçtur.
3
Temsili paranın karşılık yapısını incelemek.
Temsili paranın %100\%100 oranında bir emtia (altın/gümüş) karşılığına dayandığı belirlenmiştir.
Temsili para, madenlerin bankaya teslimi karşılığında verilen bir mülkiyet belgesidir.
4
Seçenekleri bu yapısal fark üzerinden değerlendirmek.
Yükümlülük ve emtia karşılığı vurgusu yapan seçeneğin doğru olduğu teyit edilmiştir.
Kaydi ve temsili para arasındaki en temel fark yaratılma kaynağı ve karşılık niteliğidir.

Key Concept

Kaydi Para ve Temsili Para Ayrımı

Alternative Method

Bilanço perspektifinden bakıldığında; kaydi para bankanın pasifindeki bir mevduat hesabıdır. Temsili para ise tarihsel olarak paranın altına endeksli olduğu sistemdeki 'altın sertifikaları'dır. Bu ayrımı 'kredi' ve 'karşılık' kelimeleri üzerinden kodlamak çözümü kolaylaştırır.
Estimated Time:1m 30s
Question 2Question →

Para sistemlerinin tarihsel gelişimi sürecinde kullanılan ödeme araçları, içsel bir değere sahip olup olmamalarına göre farklı sınıflara ayrılmaktadır. Buna göre; değişim aracı olarak kullanılan nesnenin, para dışı amaçlarla (tüketim veya üretim) kullanıldığında da bir piyasa değerine sahip olması durumu, aşağıdaki para türlerinden hangisini tanımlamaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Mal Para

Answer

İçsel bir değere sahip olan ve hem mal hem de para olarak kullanılan tür Mal Para'dır.
Doğru cevap olan seçenek, paranın tarihsel sürecindeki ilk aşamasını temsil eder. Mal para sisteminde parayı temsil eden nesne (örneğin altın sikke), eritilip külçe haline getirildiğinde de piyasada bir mal olarak değerini korur. Bu durum, paranın içsel bir değere sahip olduğu anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1
Paranın 'içsel değer' kavramını analiz etme
İçsel değer, paranın değişim aracı olma işlevi dışında, bir meta (mal) olarak sahip olduğu piyasa değeridir.
Soruda istenen temel ayırt edici özellik budur.
2
Para türlerini içsel değer bakımından karşılaştırma
Mal para (altın vb.) içsel değere sahiptir; ancak itibari para, temsili para ve kaydi paranın fiziksel materyalinin veya varlığının kendi başına anlamlı bir piyasa değeri yoktur.
Doğru sınıflandırmaya ulaşmak için türler arası farkları netleştirmek gerekir.
3
Sonuca ulaşma
Tanıma tam uyan türün 'Mal Para' olduğu belirlenir.
Seçenekler arasında sadece mal para hem değişim aracı hem de piyasa malı özelliğini aynı anda taşır.

Key Concept

Paranın İçsel Değeri (Intrinsic Value)

Hints

1
Paranın bir nesne olarak (örneğin altın) piyasada satılıp satılamayacağını düşünün.
2
'İçsel değer' ifadesi, paranın yapıldığı maddenin kendi başına taşıdığı ekonomik kıymeti ifade eder.
3
Altın, gümüş veya buğday gibi maddelerin para olarak kullanılmadıkları durumlarda da değerli olmaları bu para türünün en büyük özelliğidir.

Practice More

Gresham Yasası'nın 'kötü para iyi parayı kovar' ilkesinin mal para sistemlerindeki işleyişini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 3Question →

Para sistemlerinin tarihsel evrimi sürecinde ortaya çıkan para çeşitlerinin (mal, temsili ve kaydi para) işleyiş mekanizmaları ve modern finansal sistemdeki iktisadi sonuçları dikkate alındığında, bu para türleri arasındaki yapısal farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Temsili para sisteminde para arzı dolaşımdaki sertifikaların karşılığı olan değerli metal stoku ile sınırlıyken; kaydi para sisteminde para arzı, rezerv oranları ve nakit tercihine bağlı olarak parasal tabanın bir çarpan vasıtasıyla genişlemesi sonucunda oluşur.

Answer

Temsili para sisteminde para arzının sınırı fiziksel metal stokuyken, kaydi para sisteminde bu sınır çarpan mekanizmasıyla parasal tabanın üzerine çıkar.
Temsili para sisteminde dolaşımdaki her birim paranın kasada %100\%100 oranında fiziksel bir karşılığı (altın/gümüş) bulunması zorunludur, bu nedenle para arzı metal stokuyla sınırlıdır. Buna karşılık modern kaydi para sisteminde bankalar topladıkları mevduatın sadece küçük bir kısmını rezerv olarak tutup geri kalanını kredi olarak vererek (kısmi rezerv), parasal tabanın katları kadar para yaratabilirler.

Step-by-Step Solution

1
Para türlerinin karşılık oranlarını analiz etme
Temsili para %100\%100 değerli metal karşılığı ile çalışırken, kaydi para kısmi rezerv sistemine dayanır.
Para arzının fiziksel stokla mı yoksa finansal genişlemeyle mi belirlendiğini anlamak için bu ayrım kritiktir.
2
Para arzı oluşturma mekanizmasını değerlendirme
Temsili parada para arzı metal stokuna eşittir (M=AltınM = Altın), kaydi parada ise para arzı çarpan ile parasal tabanın çarpımıdır (M=m×HM = m \times H).
Kaydi paranın çarpan etkisiyle genişleyebilme özelliği, onu temsili paradan ayıran en temel makroekonomik farktır.
3
Kurumsal rolleri belirleme
Mal ve temsili para daha çok doğal veya yasal kısıtlara bağlıyken, kaydi para ticari bankaların kredi yaratma süreciyle ortaya çıkar.
Para yaratma yetkisinin merkez bankası dışındaki kurumlara (ticari bankalar) dağılması kaydi para sisteminin özüdür.

Key Concept

Para Arzı Belirlenimi: Karşılık Sistemleri ve Çarpan Mekanizması

Hints

1
Paranın arkasında bir fiziksel varlık olup olmadığını ve paranın kim tarafından (devlet mi, banka mı) yaratıldığını düşünün.
2
Temsili para sisteminde 'banka notu' (banknot) ile kasadaki altın arasındaki %100\%100 oranındaki ilişkiyi hatırlayın.
3
Modern sistemde vadesiz mevduatların (kaydi para) kredi verme yoluyla nasıl 'yoktan' var edildiğini ve bunun çarpanla ilişkisini analiz edin.

Practice More

Gresham Yasası'nın mal para sistemlerindeki işleyişi ile kaydi para yaratımındaki 'sızıntı' (nakit tercih oranı) kavramlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 4Question →

Ekonomide ödemelerin fiziksel banknot veya madeni para kullanımı yerine, banka hesapları arasındaki rakamsal transferler aracılığıyla gerçekleştirilmesini sağlayan ve fiziksel bir varlığı olmayan para türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kaydi para

Answer

Banka hesaplarındaki rakamsal transferler aracılığıyla kullanılan ve fiziksel varlığı olmayan para türü kaydi paradır.
Doğru yanıt olan kaydi para, modern ekonomilerde bankacılık sistemi içinde yaratılan ve vadesiz mevduatlar üzerinden çek, banka kartı veya elektronik transferler (EFT/Havale) yoluyla el değiştiren, fiziksel formu bulunmayan paradır.

Step-by-Step Solution

1
Paranın fiziksel yapısını analiz etme
Soruda paranın fiziksel bir varlığının olmadığı ve sadece rakamsal transferlerle kullanıldığı belirtilmiştir.
Kaydi parayı diğer fiziksel para türlerinden (mal, temsili, madeni) ayıran temel özellik budur.
2
Kavramsal eşleştirme yapma
Banka hesapları üzerindeki kayıtlarla (mevduatlarla) oluşturulan paraya iktisat literatüründe kaydi para denir.
Bu para türü ticari bankalar tarafından mevduat kabulü ve kredi verme süreçlerinde yaratılır.

Key Concept

Kaydi Para (Banka Parası)

Hints

1
Paranın fiziksel olarak cüzdanda taşınmadığı, sadece banka hesap özetlerinde görüldüğü durumu düşünün.
2
Bu para türü ticari bankalar tarafından 'kayıt' altına alınarak oluşturulur.

Practice More

Kaydi paranın para arzı tanımları (M1, M2) içerisindeki yerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 5Question →

Para tarihçesi ve sistemleri kapsamında; paranın bir mal olarak taşıdığı değer (içsel değer) ile değişim aracı olarak üzerindeki değer (nominal değer) arasındaki ilişki dikkate alındığında, temsili para (representative money) ile mal para (commodity money) arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Temsili paranın bizatihi bir kullanım değerinin olmaması ancak belirli bir miktar kıymetli maden ile değiştirilebilme garantisi taşıması; mal paranın ise parayı oluşturan nesnenin bir mal olarak kendi içsel değerine sahip olması.

Answer

Temsili paranın içsel bir değerinin bulunmayıp kıymetli bir madene endeksli olması, mal paranın ise bizatihi içsel bir değer taşıması temel farktır.
Mal para, değişim aracı olmasının dışında tüketim veya başka bir kullanım alanı için de değere sahip olan (altın, gümüş gibi) paradır. Temsili para ise bir kağıt parçası olarak kendisi değerli değildir ancak bir kasa veya merkez bankasındaki kıymetli madeni temsil eder ve istendiğinde ona dönüştürülebilir. Bu durum, bu iki para türü arasındaki en temel yapısal farktır.

Step-by-Step Solution

1
Mal para kavramını tanımla
Mal para, değişim aracı olarak kullanılmasının yanı sıra, başka bir amaçla tüketildiğinde de bir değeri olan (içsel değere sahip) paradır (Örn: Altın sikke, tuz).
Paranın ilk aşamasındaki temel özelliğini belirlemek için.
2
Temsili para kavramını tanımla
Temsili para, kendisinin anlamlı bir içsel değeri olmayan ancak belirli bir miktarda kıymetli maden ile değiştirilebilme (konvertibilite) garantisi veren kağıt paradır.
Altın standardı gibi sistemlerde paranın niteliğini anlamak için.
3
İki kavramı içsel değer ve değer kaynağı açısından karşılaştır
Mal paranın değeri 'kendisinden' gelirken, temsili paranın değeri 'temsil ettiği rezervden' gelir.
Soru kökündeki temel ayrımı tespit etmek için.

Key Concept

İçsel Değer (Intrinsic Value) ve İtibari Değer (Face Value) Ayrımı
Estimated Time:1m 15s
Question 6Question →

Para sistemlerinin tarihsel gelişimi ve modern ekonomilerdeki işleyişi dikkate alındığında; mal para, temsili para ve kaydi para ayrımına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Temsili para, kendisi bir mal olarak kullanım değerine sahip olmasa da belirli bir miktar değerli metale dönüştürülebilme garantisi taşıyan kağıt paradır.

Answer

Temsili paranın, bizatihi bir mal olmamasına karşın değerli bir metale dönüştürülebilme garantisi taşıyan kağıt para olduğu ifadesi doğrudur.
Temsili para, paranın yapıldığı maddenin (genellikle kağıt) kendi başına bir değeri olmamasına rağmen, bu paranın belirli bir miktar altın veya gümüşe dönüştürülebileceği taahhüdüne dayanan bir para türüdür. Bu durum, paranın 'temsil' ettiği bir emtia değerinin olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Para türlerinin tanımlarını analiz edin.
Mal para (içsel değeri olan), Temsili para (değerli maden karşılığı olan) ve Kaydi para (banka mevduatı) tanımları netleştirilir.
Soruda istenen doğru ilişkiyi kurabilmek için temel kavramların ayırt edilmesi gerekir.
2
Kaydi paranın kaynağını ve yapısını değerlendirin.
Kaydi paranın Merkez Bankası emisyonu değil, ticari banka kredi mekanizması sonucu oluştuğu görülür.
Fiziksel olmayan para türü ile fiziksel banknotlar arasındaki farkı belirlemek için bu adım gereklidir.
3
Temsili para ile itibari (fiat) para arasındaki farkı kontrol edin.
Temsili paranın bir karşılığı (altın/gümüş) varken, itibari paranın sadece devlet gücüne dayandığı saptanır.
KPSS'de sıkça sorulan karşılıklı ve karşılıksız para ayrımını doğrulamak için kritik bir adımdır.

Key Concept

Para Türlerinin İçsel Değer ve Karşılık Durumuna Göre Sınıflandırılması

Practice More

Gresham Yasası'nın mal para ve bimetalizm sistemleri üzerindeki etkilerini inceleyen bir soru çözerek kavramı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 7Question →

Modern finansal sistemde bankacılık işlemleri sonucunda ortaya çıkan kaydi para ile paranın bir emtia olarak kullanıldığı mal para sistemleri arasındaki temel yapısal farklılığa ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mal paranın hem değişim aracı hem de bir emtia olarak içsel değeri bulunurken; kaydi paranın fiziksel bir varlığı yoktur ve bankacılık sistemindeki mevduat kayıtları üzerinden yaratılır.

Answer

Mal paranın hem bir mal (emtia) olarak içsel değerinin bulunması, hem de değişim aracı olması; buna karşılık kaydi paranın fiziksel varlığının olmayıp bankacılık kayıtlarından oluşması temel farktır.
Doğru cevap olan ifade, mal para ile kaydi para arasındaki en temel ayrımı vurgular. Mal para (örneğin altın sikke), para fonksiyonu dışında bir metal olarak da değer taşırken; kaydi para tamamen bankacılık sistemindeki dijital veya muhasebesel kayıtlarla sınırlıdır ve kendi başına bir tüketim/üretim değeri (içsel değer) taşımaz.

Step-by-Step Solution

1
Mal para kavramını tanımla
Mal para, altın, gümüş, tuz veya büyükbaş hayvan gibi, para olarak kullanılmadığında da bir piyasa değeri (içsel değer) olan varlıklardır.
Paranın ilk aşamasındaki değer kaynağını belirlemek için.
2
Kaydi para kavramını tanımla
Kaydi para (banka parası), bankaların açtığı krediler sonucunda vadesiz mevduat hesaplarında oluşan, fiziksel olarak basılmayan ancak ödeme aracı olarak kullanılan paradır.
Modern para sistemindeki karşılıksız ve fiziksel olmayan yapıyı anlamak için.
3
İki para türünü karşılaştır
Mal para fiziki ve içsel değerlidir (Vic>0V_{ic} > 0); kaydi para ise gayri-maddi bir kayıt olup içsel değere sahip değildir (Vic=0V_{ic} = 0).
Doğru seçeneğe ulaşmak için yapısal farkı netleştirmek.

Key Concept

Paranın İçsel Değeri (Intrinsic Value) ve Kaydi Para Yaratımı

Practice More

Kaydi para yaratım sürecinde 'basit mevduat çarpanı' ve 'para çarpanı' arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question →

Değişim aracı olarak kullanılan bir nesnenin, para fonksiyonu dışında bir tüketim veya üretim malı olarak kullanıldığında da bir piyasa değerine sahip olduğu (içsel değer taşıyan) para türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Mal Para

Answer

Mal para, hem değişim aracı hem de bir tüketim/üretim malı olarak piyasa değerine sahip olan para türüdür.
Mal para, ekonomide değişim aracı olarak kullanılan nesnenin aynı zamanda bir tüketim veya üretim malı olarak da piyasa değerine (içsel değere) sahip olmasıdır. Örneğin, altın paralar hem para olarak kullanılır hem de eritildiğinde altın olarak değerini korur.

Step-by-Step Solution

1
Para türlerinin temel özelliklerini analiz et.
Mal para, temsili para ve kaydi para arasındaki en temel farkın 'içsel değer' (intrinsic value) olduğu belirlenir.
Soruda istenen 'içsel değer taşıma' özelliği parayı diğerlerinden ayıran temel kriterdir.
2
İçsel değer kavramını tanımla.
İçsel değer, paranın bir değişim aracı olma özelliği dışında, yapıldığı maddenin (metal, maden, emtia) kendi başına sahip olduğu piyasa değeridir.
Paranın sadece üzerinde yazan nominal değerle mi yoksa yapıldığı maddenin değeriyle mi işlem gördüğünü anlamak gerekir.
3
Tanıma uygun olan para türünü seç.
Altın, gümüş veya tuz gibi nesneler hem para olarak kullanılmış hem de bir mal olarak değerli oldukları için mal para sınıfına girer.
Diğer para türleri (temsili, kaydi, itibari) bu özelliğe sahip değildir.

Key Concept

İçsel Değer (Intrinsic Value)

Hints

1
Paranın yapıldığı maddenin (örneğin altın veya tuz) kendi başına bir değeri olup olmadığını düşünün.
2
'İçsel değer' terimi, paranın bir emtia (mal) olarak da kullanılabileceğini ifade eder.

Practice More

Mal para sisteminden temsili para sistemine geçişin nedenlerini ve Gresham Yasası ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 9Question →

Modern bankacılık sisteminde, ticari bankaların müşterilerine kredi açması sonucunda vadesiz mevduat hesaplarında yaratılan ve fiziksel bir varlığı olmayıp sadece banka kayıtlarında görülen para türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kaydi para

Answer

Ticari bankalar tarafından kredi verme süreciyle oluşturulan para türü olan kaydi paradır.
Kaydi para (banka parası), modern finansal sistemde ticari bankaların kredi vermesi sonucunda oluşan vadesiz mevduatları ifade eder. Bu para türü fiziksel olarak basılmaz, sadece banka hesaplarındaki rakamsal kayıtlar olarak varlığını sürdürür.

Step-by-Step Solution

1
Paranın yaratılma kaynağını belirleyin.
Paranın ticari bankaların kredi işlemleriyle ortaya çıktığı saptanmıştır.
Kaydi para, Merkez Bankası tarafından basılmaz; ticari bankaların bilançolarındaki vadesiz mevduat artışlarıyla oluşur.
2
Paranın fiziksel özelliğini analiz edin.
Söz konusu paranın fiziksel bir formu yoktur, sadece dijital kayıtlardan ibarettir.
Bu özelliği nedeniyle bu para türüne 'banka parası' veya 'kaydi para' denilmektedir.

Key Concept

Kaydi Para (Banka Parası) Tanımı

Hints

1
Bu para türü genellikle 'banka parası' olarak da adlandırılır.
2
Cebinizdeki nakit paradan farklı olarak, bankadaki vadesiz hesabınızdaki rakamları düşünün.

Practice More

Kaydi para yaratma sürecini (kaydi para çarpanı) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 10Question →

Para sistemlerinin tarihsel gelişimi içerisinde; değişim aracı olarak kullanılan kağıt paraların, banka kasalarında %100\%100 oranında altın veya gümüş gibi değerli bir maden karşılığına sahip olduğu ve bu kağıtların hamiline söz konusu madenle değiştirilme garantisi taşıdığı sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Temsili Para

Answer

Dolaşımda bulunan kağıt paranın banka rezervlerinde tam bir kıymetli maden karşılığına sahip olduğu sistem 'Temsili Para' olarak adlandırılır.
Temsili para, bizatihi bir emtia değeri olmayan ancak banka kasalarında tam bir kıymetli maden karşılığı tutulan ve hamiline bu madenle değiştirilme imkanı sağlayan kağıt sertifikaları tanımlar. Bu sistemde para, temsil ettiği varlığın değerini taşır.

Step-by-Step Solution

1
Tanım unsurlarını analiz etme
Soruda; kağıt para kullanımı, %100\%100 maden karşılığı ve madenle değişim garantisi gibi temel özellikler vurgulanmıştır.
Bu özellikler paranın fiziksel yapısı ile değerini aldığı kaynak arasındaki ilişkiyi belirler.
2
Mal Para ile karşılaştırma
Mal para, paranın bizzat kendisinin bir mal (altın, gümüş, tuz vb.) olarak değer taşımasıdır. Sorudaki kağıt para yapısı bu tanıma uymaz.
Mal paranın içsel değeri varken, sorudaki kağıt paranın değeri temsil ettiği madenden gelir.
3
Kaydi Para ve İtibari Para ile karşılaştırma
Kaydi para banka mevduatıdır, itibari para ise karşılıksızdır. Her ikisi de %100\%100 maden karşılığı şartını taşımaz.
Modern para sistemleri genellikle itibari ve kaydi para temellidir, tam karşılık esasına dayanmaz.
4
Temsili Para tanımını doğrulama
Kağıt paranın kasadaki altın/gümüşü temsil ettiği ve bu madenle değiştirilebildiği sistem temsili paradır.
Temsili para, mal para ile itibari para arasındaki geçiş aşamasını temsil eder.

Key Concept

Temsili Para Sistemi ve Tam Karşılık Esası

Hints

1
Paranın bizatihi kendisi mi değerli (mal) yoksa bir kağıt değerli bir varlığı mı simgeliyor?
2
Banka kasasındaki altınları temsil eden bir sertifika gibi düşünün.

Practice More

İtibari para ile temsili para arasındaki farkları Gresham Yasası ile ilişkilendirerek inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 11Question →

Para çeşitleri (mal para, temsili para ve kaydi para) ile bu paraların değer yapıları ve yaratılma süreçleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kaydi para yaratma süreci, ticari bankaların kasalarındaki altın ve gümüş stoklarının miktarı ile sınırlı olup bu stoklar artmadan yeni para yaratılamaz.

Answer

Kaydi para yaratma sürecinin banka kasalarındaki altın ve gümüş stoklarına bağlı olduğunu ifade eden seçenek yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü kaydi para (banka parası) yaratma süreci ticari bankaların altın veya gümüş stoklarına bağlı değildir. Modern bankacılıkta kaydi para, bankaların açtığı krediler ve merkez bankasının belirlediği zorunlu karşılık oranları çerçevesinde 'yoktan' (kayıt bazlı) yaratılır. Altın ve gümüş stoku zorunluluğu, kâğıt paranın altına %100 endeksli olduğu 'Temsili Para' sisteminin bir özelliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Para türlerinin değer temellerini analiz et
Mal para içsel değerine dayanır, temsili para %100 maden karşılığına dayanır, kaydi para ise bankacılık sistemi yükümlülüklerine dayanır.
Yanlış olan önermeyi bulmak için her bir sistemin kısıtlarını bilmek gerekir.
2
Kaydi paranın yaratılma mekanizmasını incele
Kaydi para (banka parası), ticari bankaların kredi açmasıyla vadesiz mevduat hesaplarında rakamsal olarak oluşur.
Modern sistemde kaydi para yaratımı altın stokuna değil, zorunlu karşılık oranlarına (r) ve nakit tercih oranına (c) bağlıdır.
3
Yanlış önermeyi tespit et
Kasada altın/gümüş stoku biriktirme zorunluluğu temsili para sistemi için geçerli bir kısıttır, modern kaydi para sistemi için geçerli değildir.
Kaydi para yaratma potansiyeli basit mevduat çarpanı (1/r) üzerinden hesaplanır.

Key Concept

Para Türlerinin Ayrımı ve Değer İlişkisi

Practice More

Kaydi para yaratma sürecindeki 'para çarpanı' ve 'sızıntılar' (nakit tutma, serbest rezervler) konusunu incelemek bu kavramı pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Para Çeşitleri (Mal, Temsili, Kaydi Para) Practice Questions — KPSS İktisat | Examkin