Tarım Sektörü

Türkiye ekonomisinde $2001$ yılında uygulamaya konulan "Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı" ve ilgili bankacılık reformları, tarımsal kredi sisteminin finansal yapısında köklü değişikliklere yol açmıştır. Özellikle kamu bankalarının ve tarımsal birliklerin mali disiplin altına alınması hedeflenmiştir. Bu bağlamda, T.C. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından kullandırılan indirimli (sübvansiyonlu) kredilerin finansman mekanizmasında gerçekleşen en temel yapısal dönüşüm aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye’nin tarımsal dış ticareti incelendiğinde; bazı ürünlerin üretim miktarının iç tüketimi karşılamasına rağmen 'Dahilde İşleme Rejimi' kapsamında ithal edildiği, bazı ürünlerin ise yapısal üretim açığı veya sanayi kollarının yoğun ham madde talebi nedeniyle ithal edildiği görülmektedir.

Buna göre, Türkiye’nin tarımsal dış ticaret yapısı ve ürün özellikleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye'de bitkisel üretim yapısı ve verimlilik üzerine yapılan analizler; tarım arazilerinin miras yoluyla aşırı parçalanması ve işletme ölçeklerinin küçüklüğünün, modern tarım teknolojilerinin kullanımı önünde ciddi bir kısıt oluşturduğunu göstermektedir. Aşağıdaki tabloda Türkiye'deki bitkisel üretimin ana gruplar itibarıyla yaklaşık alan ve değer payları verilmiştir:

(Not: Kalan pay nadas alanları ve diğer unsurları kapsamaktadır.)

Bu bilgiler ve Türkiye ekonomisinin yapısal özellikleri dikkate alındığında, bitkisel üretim yapısı ve verimlilik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye'nin tarım politikalarının uluslararası normlara uyumu çerçevesinde, Dünya Ticaret Örgütü ($DTÖ$) Tarım Anlaşması'na göre "ticareti bozucu etkisi olmayan veya en az düzeyde olan" destekleri ifade eden ve herhangi bir kısıtlamaya tabi tutulmayan "Yeşil Kutu" ($Green$ $Box$) önlemleri kapsamında yer alan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye, $2000$ yılından itibaren Dünya Bankası desteğiyle uygulanan "Tarım Reformu Uygulama Projesi" ($ARIP$) kapsamında tarımsal destekleme sisteminde köklü bir dönüşüm gerçekleştirmiştir. Bu reform süreci ve uygulanan Doğrudan Gelir Desteği ($DGD$) sistemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye'nin tarımsal destekleme politikalarında $2000$ yılı sonrasında yaşanan yapısal dönüşüm sürecinde; müdahale alımları ve girdi desteği gibi geleneksel araçların terk edilerek Doğrudan Gelir Desteği ($DGD$) modeline geçilmesinde, Dünya Ticaret Örgütü ($DTÖ$) Tarım Anlaşması'nın hangi temel kısıtı ve bu kısıtın bütçe disipliniyle olan ilişkisi belirleyici olmuştur?

Türkiye ekonomisinde hayvancılık sektörü, geleneksel mera hayvancılığından modern besi ve ahır hayvancılığına geçiş sürecinde çeşitli yapısal ve maliyet odaklı sorunlarla karşılaşmaktadır. Bu dönüşüm sürecinin etkileri ve sektörün mevcut durumu göz önüne alındığında, Türkiye'de hayvancılık sektörünün temel sorunları ve yapısına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye’de hayvancılık sektörü, hayvan varlığı bakımından yüksek bir potansiyele sahip olmasına karşın, birim hayvan başına elde edilen et ve süt verimi gelişmiş ülkelere göre oldukça düşüktür. Geleneksel mera hayvancılığından (ekstansif), modern besi ve ahır hayvancılığına (intensif) geçiş süreci, çeşitli yapısal engeller nedeniyle istenilen hızda gerçekleşememektedir.

Buna göre, Türkiye’de hayvancılığın modernizasyonu ve verimlilik artışı önündeki en temel yapısal kısıt aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'nin $1990$'lı yılların sonundan itibaren tarım politikasında gerçekleştirdiği radikal dönüşümde Dünya Ticaret Örgütü ($DTÖ$) Tarım Anlaşması ve Avrupa Birliği ($AB$) müktesebatına uyum süreci belirleyici olmuştur. Bu süreçte, $2000-2008$ yılları arasında uygulanan Doğrudan Gelir Desteği ($DGD$), uluslararası ticaret kuralları açısından 'Yeşil Kutu' (Green Box) kapsamında kabul edilmiştir.

Buna göre, $DGD$ uygulamasının $DTÖ$ kriterleri uyarınca Yeşil Kutu içerisinde yer almasını sağlayan temel yapısal özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de tarımsal yapı, arazilerin miras yoluyla aşırı parçalanması ve işletmelerin çoğunlukla 'küçük aile işletmesi' niteliğinde olmasıyla karakterize edilmektedir. Aşağıdaki tablo, Türkiye'deki toplam işlenen tarım alanlarının kullanım şekillerine göre yaklaşık dağılımını göstermektedir:

Bu veriler ve Türkiye'nin tarımsal işletme yapısı ile ilgili yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi iktisadi ve yapısal açıdan yanlış bir değerlendirmedir?

Türkiye'de tarımsal işletme yapısı ve arazi kullanımı verileri analiz edildiğinde aşağıdaki dağılım tablosu ortaya çıkmaktadır:

Bu tablo ve Türkiye'nin tarımsal yapısal özellikleri dikkate alındığında, arazi kullanımı ve işletme yapısına dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Türkiye'de tarımsal işletme yapısının en temel özelliklerinden biri, işletme sayısının fazla, buna karşılık ortalama işletme büyüklüğünün oldukça düşük ve arazilerin çok parçalı olmasıdır. Aşağıdaki tabloda Türkiye'nin güncel tarımsal yapı göstergeleri ve arazi kullanımına ilişkin veriler sunulmuştur:

Türkiye'deki işletme yapısı, miras hukuku düzenlemeleri ve arazi kullanımı dikkate alındığında, yukarıdaki veriler üzerinden yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi "doğru" bir çıkarım değildir?

Türkiye'de 2006 yılında yürürlüğe giren 5488 sayılı Tarım Kanunu çerçevesinde şekillenen ve günümüzde "Milli Tarım Projesi" kapsamında uygulanan "Havza Bazlı Destekleme Modeli"nin temel uygulama gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Avrupa Birliği (AB) üyeliğine adaylık sürecinde Türkiye'nin tarım sektöründeki kurumsal ve yasal düzenlemelerini uyumlu hale getirmeyi hedeflediği, AB bütçesinin de en büyük harcama kalemlerinden birini oluşturan temel çerçeve aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki tabloda Türkiye'nin belirli yıllara ait tarımsal dış ticaret verileri (milyar dolar) gösterilmiştir:

Bu veriler ve Türkiye ekonomisinin tarımsal üretim yapısı birlikte değerlendirildiğinde, genel dış ticaret açığının aksine tarımsal dış ticaretteki bu 'net ihracatçı' konumun sürdürülebilirliğinde etkili olan temel yapısal faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de bitkisel üretim yapısı incelendiğinde; üretim deseninin büyük ölçüde tahıl ağırlıklı olduğu ve bu durumun üretim istikrarı üzerinde belirleyici bir rol oynadığı görülmektedir. Bu yapısal özellik ve sulama olanaklarının yetersizliği nedeniyle Türkiye'de bitkisel üretimde karşılaşılan temel sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinin 1923'ten günümüze kadar olan tarihsel gelişim süreci incelendiğinde, tarım sektörünün GSYH (Gayrisafi Yurt İçi Hasıla) ve istihdam içindeki paylarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye ekonomisinde $2000$’li yılların başında Dünya Bankası desteğiyle uygulamaya konulan Tarımsal Reform Uygulama Projesi (ARIP) kapsamında, fiyat müdahaleleri yerine çiftçilere sahip oldukları arazi büyüklüğü esas alınarak yapılan nakdi ödeme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye’nin tarımsal dış ticareti incelendiğinde; iklim ve toprak yapısının uygunluğu sayesinde üretiminde dünya lideri olunan ve uzun yıllardır dış ticarette önemli yer tutan ürünlere "geleneksel ihraç ürünleri" denilmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin bu geleneksel ihraç ürünleri arasında gösterilemez?

$5403$ sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nda $2014$ yılında yapılan köklü değişiklikler ve Türkiye'deki tarımsal işletme yapısının tarihsel gelişimi dikkate alındığında, arazi kullanımı ve mülkiyet rejimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?